İspanya ve Portekiz, 2030 FIFA Dünya Kupası’na ortak ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, iki ülke arasındaki ulaşım altyapısını güçlendirecek önemli adımlar atılıyor. Bu kapsamda, İspanya’nın başkenti Madrid ile Portekiz’in başkenti Lizbon’u birbirine bağlayacak yeni bir yüksek hızlı tren hattının 2030 yılına kadar faaliyete geçirilmesi hedefleniyor. Bu proje, iki başkent arasındaki seyahat süresini önemli ölçüde kısaltırken, aynı zamanda çevreci bir ulaşım alternatifi sunarak bölge ekonomisine de katkı sağlayacak.
Yüksek Hızlı Trenle Kısalan Mesafeler
2020 yılında İspanya’nın devlete ait demiryolu şirketi Renfe’nin gece tren-otel hizmetini durdurmasıyla Madrid ve Lizbon arasında doğrudan bir tren bağlantısı kalmamıştı. Ancak şimdi bu durum değişiyor. Avrupa Komisyonu’nun resmi onayıyla hayata geçirilecek yeni hızlı tren hattı, yolculuk süresini mevcut 10 saatten sadece üç saate indirecek. AB Komisyonu’nun Ulaştırmadan Sorumlu Üyesi Apostolos Tzitzikostas’ın da belirttiği gibi, bu proje Avrupa’nın büyük başkentleri arasındaki yüksek hızlı bağlantıları güçlendirme hedefinin önemli bir parçası. Portekiz hükümeti, bu tren bağlantılarının ulaşımın karbondan arındırılması açısından kritik bir rol oynayacağını ve başkentler arasındaki yoğun uçak trafiğini azaltacağını öngörüyor.
İberya Yüksek Hızlı Demiryolu Ağı Genişliyor
Portekiz, bu iddialı projenin ilk adımlarını atıyor. Ülkenin İspanya sınırındaki Elvas bölgesinden güneydeki Evora kentine kadar uzanacak 100 kilometrelik yeni yüksek hızlı tren hattının ilk bölümü bu yıl hizmete girmeye hazırlanıyor. Bu hat sayesinde, Lizbon ile İspanya’nın batısındaki Badajoz arasındaki yolculuk süresi üç buçuk saatten iki saatin altına düşecek. Ancak bu sadece bir başlangıç. Bu hat, Lizbon’u Porto’ya yaklaşık 1 saat 15 dakikada bağlayacak daha geniş bir İberya yüksek hızlı demiryolu ağının önemli bir parçasını oluşturacak. İspanyol haber sitesi El Espanol’a göre, hattın Madrid ve Lizbon’u Badajoz üzerinden 2027 yılına kadar altı saatte, 2030 yılında ise tüm güzergah tamamlandığında üç saatte birbirine bağlaması bekleniyor. Gelecekte ise kıyı hattının İspanya’nın kuzeybatısındaki Vigo, Santiago ve A Coruña’ya kadar uzanabileceği, Madrid’in de Salamanca üzerinden Porto’ya bağlanabileceği öngörülüyor.
Sınır Ötesi Ulaşımda Teknik Engeller ve Çözüm Arayışları
İspanya ve Portekiz arasında geçmişte kesintisiz bir tren hattının olmamasının çeşitli nedenleri bulunuyor. La Información haber sitesine göre, İspanya’nın demiryolu şirketi Renfe’nin araçlarının bir kısmını Portekiz altyapısına uyarlamak için 15 milyon euro yatırım yapması gerekiyor. Ayrıca, sınır ötesi trenlerin sorunsuz bir şekilde çalışabilmesi için elektrik gerilimi ve sinyalizasyon sistemlerindeki farklılıklar gibi altyapısal uyumsuzlukların giderilmesi gerekiyor. Bu teknik sorunların en az 2025 yılının sonuna kadar çözülmesi bekleniyor. Ancak, 2023 yılında İspanya ve Portekiz başbakanlarının AB’nin Avrupa demiryollarını serbestleştirme planı doğrultusunda iki ülke arasındaki tren bağlantısını geliştirme konusunda anlaşmaya varması, bu engellerin aşılması yönünde güçlü bir irade olduğunu gösteriyor. İspanya Sol İttifak Partisi (SUMAR) milletvekilleri de sürdürülebilir seyahati desteklemek ve ekonomik ilişkileri güçlendirmek amacıyla bu demiryolu bağlantısını desteklediklerini ifade ediyorlar.
Lizbon’a Yeni Havaalanı ve Ulaşım Ağı Güçleniyor
Portekiz sadece demiryolu ağını geliştirmekle kalmıyor, aynı zamanda hava ulaşımında da önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Başkent Lizbon yakınlarında 2034 yılına kadar faaliyete geçmesi planlanan yeni bir havaalanı projesi hayata geçiriliyor. Bu yeni ulaşım merkezi, mevcut Humberto Delgado havaalanının yerini alacak. Ancak geçiş sürecinde, yeni havaalanı inşa edilirken Humberto Delgado havaalanının da kapasitesi artırılacak. Portekiz turizm endüstrisi, Humberto Delgado havaalanının mevcut durumda tam kapasiteyle çalıştığını ve bu nedenle yeni bir havalimanının yapımının kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Yeni havaalanının Lizbon şehir merkeziyle bağlantısını güçlendirmek amacıyla hükümet, Tagus nehri üzerine üçüncü bir köprü inşa etmeyi de planlıyor. Bu entegre ulaşım stratejisi, Portekiz’in hem ulusal hem de uluslararası bağlantılarını önemli ölçüde güçlendirecek ve ülkenin ekonomik büyümesine katkı sağlayacak.
