Eski ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin Kırım’ın Rusya’ya devredilmesine yönelik olası bir barış planına karşı çıkmasını sert bir dille eleştirdi. Trump, bu tutumun Rusya’nın “ölüm sahasını” uzattığını ve barış görüşmelerini tehlikeye attığını savundu.
Zelenskiy, Londra’da yapılması planlanan kritik barış görüşmeleri öncesinde, Rusya’ya toprak verilmesini kesin bir dille reddetmişti. “Konuşulacak bir şey yok. Bu bizim toprağımız, Ukrayna halkının toprağı,” ifadelerini kullanan Zelenskiy’nin bu açıklaması, ABD’li yetkililerin Paris’teki benzer görüşmelerde sunduğu, Rusya’nın işgal altındaki Ukrayna topraklarının kontrolünü elinde tutmasına izin veren teklifle çelişiyor.
Trump: “Kırım 11 Yıl Önce Neden Savaşılmadan Teslim Edildi?”
Trump, Zelenskiy’nin itirazının görüşmeler açısından “çok zararlı” olduğunu belirterek, “Kimse Zelenskiy’den Kırım’ı Rus toprağı olarak tanımasını istemiyor ama eğer Kırım’ı istiyorsa, neden 11 yıl önce tek kurşun atılmadan Rusya’ya teslim edildiğinde onun için savaşmadılar?” diye sordu. Trump, Rusya’nın 2014 yılında Kırım’ı işgal ve ilhak ettiğini, ardından da doğu Ukrayna’da Moskova destekli ayrılıkçıların ayaklanma başlattığını hatırlattı.
Trump, ayrıca bir anlaşmaya yakın olduklarını ve Zelenskiy’nin barışa kavuşabileceğini ya da “tüm ülkeyi kaybetmeden önce üç yıl daha savaşabileceğini” iddia etti. Zelenskiy’nin açıklamasının “ölüm sahasını uzatmaktan başka bir işe yaramayacağını ve kimsenin bunu istemediğini” vurguladı.
ABD’den “Çok Adil Teklif” İddiası ve Müzakerelerdeki Belirsizlik
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, müzakerelerin kritik bir noktaya geldiğini belirterek, “Hem Ruslara hem de Ukraynalılara çok açık bir teklifte bulunduk ve artık onların ya ‘evet’ demesi ya da ABD’nin bu süreçten çekilmesinin zamanı geldi” dedi. Vance, “bugünküne yakın bir seviyede toprak sınırlarını donduracak” ve her iki tarafın da şu anda elinde bulundurduğu topraklardan vazgeçmesini gerektirecek “çok adil bir teklif” olduğunu söyledi. Ancak teklifin ayrıntıları hakkında bilgi vermedi.
Londra’daki görüşmeler, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ani iptaliyle belirsizleşti. İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, toplantıya yalnızca alt düzey yetkililerin katılacağını duyurdu. Bu durum, müzakerelerin geleceği hakkında şüpheler uyandırdı.
Zelenskiy’den Ateşkes Çağrısı ve Rusya’nın Tutumu
Zelenskiy, Ukrayna’nın ateşkesi sağlayabilecek ve tam barış müzakerelerinin kapısını açabilecek her türlü müzakere formatına hazır olduğunu söyledi. “Derhal, tam ve koşulsuz bir ateşkes konusunda ısrarcıyız” ifadelerini kullandı.
Ancak, Rusya’nın müzakerelere yaklaşımı belirsizliğini koruyor. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “Anladığımız kadarıyla, şu ana kadar bazı konularda pozisyonlarını yakınlaştırmayı başaramadılar” dedi. Rus yetkililer, ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff’un bu hafta sonuna doğru tekrar Moskova’yı ziyaret etmesinin beklendiğini belirtti.
Avrupa Müttefiklerinin Temkinli Yaklaşımı
Bazı Avrupa müttefikleri, Ukrayna’nın barış karşılığında toprak takası yapması yönündeki Amerikan teklifine karşı temkinli yaklaşıyor. Ancak bazı müttefikler, Rusya’nın Ukrayna’nın beş bölgesinde (Kırım, Luhansk, Donetsk, Zaporizhia ve Herson) tamamen veya kısmen sağlam bir şekilde yerleşik olduğunun da kabul edildiğini belirtiyor.
Fransa, derhal ateşkes sağlanması durumunda “temas hattının olduğu gibi esas alınması gerektiğini” savunuyor. Müzakerelerin geleceği ve olası bir barış anlaşmasının şartları, uluslararası toplum tarafından yakından takip ediliyor.
