Güneydoğu Asya’daki hükümetler ve ordular, Baltık Denizi’ndeki ve son zamanlarda Tayvan’ı çevreleyen deniz yollarındaki bir dizi hasarlı altyapının ardından deniz altı kablolarını izlemek için otonom su altı teknolojisine (AUV) yöneliyor. Jeopolitik gerginliğin arttığı bu dönemde, bölgedeki askeri modernizasyonun hala yetersiz kaldığı düşünüldüğünde, ordular geniş su altı bölgelerini gözlemlemek, denizcilerin güvenliğini sağlamak ve azalan personel sayısını çözmek için uygun maliyetli yollar arıyor.
Neden AUV’ler? Artan Tehditler ve Maliyet Etkinliği
Alman firması Euroatlas’ın Stratejik İttifaklar ve Sivil İşler görevlisi Verineia Codrean, Defense News’e yaptığı açıklamada, “Sualtı altyapısının izlenmesi konusunda çok fazla ilgi görüyoruz” dedi. Codrean, operatörlerin “suda hangi aktörlerin olduğunu, su altında ne tür bir altyapının bulunduğunu ve bu altyapının yakınında bir şey olup olmadığını bilmek istediklerini” belirtti.
AUV’lere olan bu artan ilgi, kargo gemilerinin Baltık Denizi’nin dibinde demir atması ve iki ayrı olayda deniz altı veri kablolarına ve bir gaz boru hattına zarar vermesinin ardından geldi. Çin bayraklı gemiler olaylara neden olsa da, Avrupa yetkilileri ve orduları bu saldırıların arkasında Rus istihbarat teşkilatlarının olduğuna inanıyor. Benzer olaylar, Çin mürettebatı olduğundan şüphelenilen Afrika bandıralı gemilerin gerçekleştirdiği Tayvan sularında da yaşandı. Tayvanlı yetkililer, Çin’in Tayvan’ın deniz altı kablolarını sabote etmek için bir “deniz gölge ağı” kurma girişimini tahmin ediyor. Çin olayları devlet onaylı olarak reddetse de, hükümet 4.000 metrede kabloları kolaylıkla kesebilen yeni bir gemiyi açıkladı.
Codrean, denizcilikteki yapay zeka araçlarının giderek daha fazla erişilebilir hale gelmesiyle birlikte Singapur gibi ülkelerin yavaş yavaş insansız filolara ve araçlara yöneldiğini ve bunun bölgenin denizcilik geleceğini şekillendirecek bir eğilim olacağını söyledi. Askeri kullanım için otonom su altı araçlarına geçiş, “bölgedeki jeopolitika göz önüne alındığında ihtiyaç duyduğunuz bu kalıcı deniz farkındalığını ele alıyor. Maliyeti ele alıyor; bunu konuşlandırmanın insanlı bir [platforma] kıyasla çok düşük maliyeti var; ve üçüncüsü, çok güvenli. Çünkü bunlardan birini kaybettiğinizde, bir can kaybetmiyorsunuz” şeklinde açıklıyor.
Greyshark AUV: Çok Yönlü Bir Çözüm
Euroatlas, bu trende EvoLogics ile birlikte geliştirdiği ve bölgedeki ilk tanıtımını bu ayın başlarında IMDEX Asya ticaret fuarında yapan AUV Greyshark ile destek veriyor. Greyshark AUV, dört aya kadar su altında kalabilir. Sürü veri paylaşımı ve gizlilik yeteneklerine sahiptir. Ayrıca kablolar ve gaz boru hatları gibi su altı altyapısını izlemekten gizli istihbarat toplamaya, kıyı temizlemeye ve deniz mayını savaşına kadar çeşitli görevleri yerine getirme kapasitesine sahip. Greyshark’ın açık deniz denemeleri bu hafta Portekiz’de gerçekleştirilecek. Şirket, Greyshark’ın şarj olmak için suyun üstüne çıkmasına gerek kalmaması için deniz tabanına yerleştirilecek bir şarj kapsülü ve hidrojen hücreli pille çalışan daha büyük bir versiyon olan Foxtrot’u piyasaya sürmeyi planlıyor.
Bölgesel İş Birliği ve Zorluklar
ABD Pasifik Filosu komutanı Amiral Stephen Koehler, olayların “gri bölge taktikleri”nin bir parçası mı, bir tehdit mi yoksa bir kaza mı olduğunu belirlemenin gerekli olduğunu söyledi. Koehler, bunu yapmanın en iyi yolunun bölgedeki ülkelerin standartlar üzerinde anlaşması olduğunu ve tüm ülkelerin bu güvenli altyapıyı korumasının hayati önem taşıdığını belirtti.
Kraliyet Malezya Donanması Komutanı Amiral Datuk Zulhelmy bin Ithnain’e göre, AUV’ler bu olayları izlemek ve operatörleri su altında olası düşmanca faaliyetler konusunda uyarmak için bir yol sunarken, su altı alanında Donanma düzeyinde değişimler için resmi bir mekanizmanın bulunmadığı Güneydoğu Asya için bunların varlığı zorluklar yaratabilir. Ithnain, “Sualtı alanı giderek tıkanıyor ve özellikle donanmamızdaki denizaltıları içeren su altı operasyonlarımızdan pek bahsetmiyoruz” dedi. Özellikle bölgedeki Deniz Kuvvetleri kuvvet yapılarına AUV’leri dahil etmeye başlarsa, bir şablonun olması hayati önem taşıyor.
