Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye Teknolojide Kız Öğrenciler Yapay Zeka Farkındalık Araştırma Raporu Tanıtım Programı’nda yaptığı konuşmada, Türkiye’nin yapay zeka başta olmak üzere bilim ve teknoloji alanlarında kadınların varlığı ve temsiliyeti açısından önemli ilerlemeler kaydettiğini belirtti. Bakan Kacır, “Bugün ülkemizin dört bir yanında birbirinden kıymetli kadın bilim insanları, mühendisler ve girişimciler; çığır açıcı işlere imza atıyor” dedi. Programa, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da katıldı.
Millî ve Özgün Teknoloji Hamlesi
Bakan Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, son 23 yılda millî ve özgün teknolojilere odaklanan, yenilikçi, yüksek katma değerli, rekabetçi ve sürdürülebilir üretimi esas alan bir kalkınma modeli uygulandığını vurguladı. Savunma sanayinden uzay teknolojilerine, otomotive kadar pek çok alanda ülkenin dünyada söz sahibi aktörler arasına taşındığını ifade eden Kacır, Türkiye’nin kendi eğitim uçaklarını, helikopterlerini, uydularını, kara ve deniz platformlarını tasarlayıp üreten bir ülke haline geldiğini belirtti. Elektrikli ve akıllı millî otomobil Togg ile yeni mobilitede öncü ülkelerden biri olunduğunu ve güçlü, rekabetçi sanayi ile Avrupa değer zincirlerinin kalbinde yer alındığını dile getirdi.
Teknoloji Girişimciliği ve Türkiye’nin Parlayan Yıldız Konumu
Bakan Kacır, Ar-Ge’ye yapılan yatırımın millî gelirdeki payının İspanya ve İtalya gibi ülkelerle aynı düzeye eriştiğini, 2000’li yılların başında 29 bin olan Ar-Ge insan kaynağının ise 292 bini aştığını açıkladı. Teknoloji girişimciliğini, ülkeyi dünyada hak ettiği konuma taşıyacak esaslı dönüşümün itici gücü olarak gördüklerini belirten Bakan, Türkiye’nin bugün teknoloji girişimciliğinde Avrupa’nın parlayan yıldızı olarak öne çıktığını söyledi.
Tohum öncesi yatırım sayısında Avrupa’da ikinci sırada yer alındığını ve son dört yılda teknoloji girişimlerine gerçekleştirilen yatırım tutarının 5,1 milyar doları aştığını belirten Kacır, milyar dolar değerlemeyi aşan 7 teknoloji girişimine (Turcorn) sahip olunduğunu vurguladı.
Türk Kadınlarının Bilim ve Teknolojideki İmzası
Bakan Kacır, Türkiye Yüzyılı’nda bilimde, teknolojide, Ar-Ge’de, inovasyonda ve yüksek teknoloji üretiminde dünyada söz sahibi, ekonomik ve teknolojik bağımsızlığını tahkim etmiş bir Türkiye için toplumun tüm kesimlerine fırsat eşitliği sunan bir kalkınma modelini esas almayı sürdüreceklerini belirtti. Bu doğrultuda, Türk kadınlarının sahip olduğu yüksek potansiyeli harekete geçirmek için çalışmaya devam edeceklerini ifade etti.
Son 23 yılda kadınların hak ettikleri fırsat eşitliğine ulaşması ve potansiyellerini tam anlamıyla ortaya çıkarabilmesi için reform niteliğinde düzenlemeler gerçekleştirildiğini aktaran Bakan, bugün insansız hava araçlarında, yerli ve millî otomobilde, kutup bilim seferlerinde Türk kadınlarının izi ve imzası olduğunu vurguladı. Ülkenin, akademide kadınların varlığı ve temsiliyeti bakımından birçok Avrupa ülkesinin ilerisinde olduğunu da sözlerine ekledi.
Girişimcilik ekosisteminden çıkan ve milyar değerlemeyi aşan 7 teknoloji girişiminin 4’ünün kadın girişimciler tarafından kurulduğunu belirten Kacır, mühendislik ve STEM alanlarında eğitim alan kadın öğrenci sayısıyla pek çok gelişmiş ülkenin önünde yer alan Türkiye’de kadınların bilimde ve teknolojide daha da aktif rol oynamasını sağlamak için gerekli adımların atılmaya devam ettiğini söyledi. TÜBİTAK aracılığıyla son 23 yılda 172 bin kadın araştırmacıya 21 milyar lira destek sağlandığını, akademi ve kamuya yönelik programlarda ise 20 bin 400 kadın araştırmacının desteklendiğini açıkladı.
Yapay Zekada Kadınların Rolü ve Toplumsal Adalet
Bakan Kacır, Ulusal Teknoloji Girişimciliği Stratejisi’nin önemli başlıklarından biri olarak Kadın Girişimciliği İnisiyatifi’nin başlatıldığını duyurdu. Bu inisiyatif bünyesinde oluşturulan yol haritası ve hayata geçirilecek projelerle, kadınların teknoloji girişimciliğindeki potansiyellerini ortaya çıkarmalarını engelleyecek unsurları ortadan kaldırmaya yönelik adımlar atılıyor. Kacır, “Türk kadınları bilimde, teknolojide ve girişimcilikte daha yüksek temsiliyet elde ettikçe Türkiye dünya sahnesinde hak ettiği noktaya daha hızlı ilerleyecek” dedi.
Yapay zeka modellerinin tasarımı, geliştirilmesi ve denetlenmesinde kadınların aktif rol almasını hem teknolojinin toplumsal adaletle uyumlu bir şekilde şekillenmesi hem de sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleşmesi için hayati gördüklerini belirten Bakan, yapay zeka sistemlerinin adil, şeffaf ve kapsayıcı biçimde tasarlanmadığında veya önyargılı veri kümeleriyle eğitildiğinde toplumsal eşitsizlikleri derinleştirme riski taşıdığına dikkat çekti. Türk kadınlarının bilgi birikimi, analitik zekâsı ve çözüm odaklı yaklaşımıyla yapay zekânın adalet, eşitlik ve toplumsal fayda temelinde şekillenmesinde öncü bir rol üstlendiğini vurguladı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak, toplumun tüm kesimlerinin hayallerini gerçeğe dönüştürebileceği kapsayıcı bir iklimi tesis ederek, başarı hikayelerinin çoğalmasını desteklemeyi, görünürlüklerini artırmayı ve kadınların yapay zeka ekosisteminde daha güçlü yer almasını sağlamayı öncelikli görevleri arasında gördüklerini ifade etti. Kacır, “Bizler için kadınların emeği ve katkısı olmayan her iş eksiktir. Türkiye’nin kalkınmasında, güçlenmesinde, aydınlık yarınları hep birlikte inşa edeceğiz” diyerek sözlerini tamamladı.
