NATO’nun Avrupa ülkeleri, radar karıştırma gibi hava kaynaklı elektromanyetik savaş (EW) operasyonları için insansız hava araçlarına (İHA) yöneliyor. Bu, kıtanın hava kuvvetlerinin çoğunun şu anda sahip olmadığı kritik bir yetenek olarak öne çıkıyor. İtalya’nın Leonardo şirketi, İngiltere’ye sağladığı StormShroud radar-jammer drone’a benzer bir yeteneğe on ila yirmi NATO ülkesinin ilgi gösterdiğini belirtti.
Avrupa’nın ABD Bağımlılığı ve Rusya Tehdidi
Avrupa, havadan elektromanyetik savaş için büyük ölçüde ABD’ye bağımlı durumda. Kıtanın, Amerikan bağlılığı konusundaki belirsizlik ortamında bu açığı kapatmaya çalıştığı gözlemleniyor. Bu arada, saldırgan bir Rusya, elektronik savaş rolü de dahil olmak üzere, insansız hava araçlarının her yerde bulunduğu Ukrayna’daki deneyimine dayanarak yeteneklerini genişletiyor.
Hollanda düşünce kuruluşu Clingendael Enstitüsü’nde kıdemli araştırma görevlisi Dick Zandee, “Ukrayna, drone ve karşı drone’larla bir drone savaşına dönüştü ve elektronik karıştırma da bunun bir parçası,” dedi. “Artık elektronik savaş da dahil olmak üzere birçok alanda bir ‘dronize’ gerçekleştiğini görüyorsunuz.”
İngiltere Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü analisti Justin Bronk, Mart ayında yayınladığı raporda, Avrupa NATO ülkelerinin Rus saldırganlığı durumunda potansiyel bir risk teşkil eden havadan elektromanyetik savaşta “kritik” bir yetenek açığıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
İHA Tabanlı Çözümler: Daha Ucuz ve Etkili
Bronk, Avrupa ülkelerinin, düşman toprakları üzerinde dolaşabilen ve yeteneklerini genişletmenin hızlı bir yolu olacak “nispeten ucuz” insansız otonom sistemlere dayalı, yedek havadan elektromanyetik saldırı yeteneklerini geliştirmek için fon sağlamaları çağrısında bulundu.
Leonardo’nun elektronik savaş satış başkan yardımcısı Michael Lea’ya göre, drone tabanlı yedek sıkıştırıcılar daha ucuz, yıpranabilir ve tehdide daha yakın çalışarak potansiyel olarak daha etkilidir. Bu durum, özellikle Polonya da dahil olmak üzere Doğu Avrupa ülkeleri için uzak sıkıştırmadan daha iyi bir çözüm olabileceği anlamına geliyor. Lea, yine de iki yaklaşımın birbirini tamamlayıcı olduğunu ve birlikte var olmaya devam edeceğini belirtti.
Ukrayna’daki deneyimler, altıncı nesil savaş uçaklarına eşlik etmesi planlanan mürettebatsız kabiliyetlerin “çok daha erken” kullanılabilir hale getirilmesi gerektiğini gösterdi. StormShroud gibi sistemler, dördüncü ve beşinci nesil savaş uçaklarının daha etkili olmasını ve daha özgürce hareket etmesini sağlıyor.
Öncü Şirketler ve Yeni Gelişmeler
Leonardo: Portekiz’in Tekever firmasının insansız hava sistemi üzerinde şirketin BriteStorm jammer’ı etrafında inşa edilen StormShroud ile radar bozucu dronlarda öncü oldu. Leonardo, NATO ülkelerinden BriteStorm’a “önemli ilgi” gördüğünü ve 2025’in dördüncü çeyreğinden önce kamu duyurusu beklemediğini belirtti. Şirket, General Atomics (MQ-9 Reaper üreticisi) ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) gibi drone üreticileriyle bağları olduğunu ifade etti. Bugün (16 Haziran) Baykar Technologies ile bir ortak girişim için imza töreni düzenleyecek.
Raytheon: Şirketin üretime giren ilk yedek jammer olduğunu söylediği harcanabilir sahte füzesinin bir sıkıştırma çeşidi olan MALD-J’yi üretiyor. Raytheon, Paris Air Show’da ABD Donanması’nın E/A-18 Growler elektronik harp uçağı için uzun menzilli bir karıştırıcı olan Yeni Nesil Karıştırıcısını da sunacak.
Hensoldt (Almanya): Havadan elektronik saldırı için, stand-off sıkıştırmaya odaklanan veya Eurofighter’da refakatçi sıkıştırmacı olarak ve ayrıca stand-in sıkıştırma konfigürasyonunda mevcut olan Kalaetron Attack radar sıkıştırıcısını geliştiriyor. DRFM tabanlı sistemi 2023’te uçuş testine tabi tuttu.
REACT Projesi: Indra Sistemas liderliğindeki ve Hensoldt, Elettronica ve Saab’ın da yer aldığı bir konsorsiyum, Ortak Görevler için Tepkisel Elektronik Saldırı (REACT) adlı bir proje üzerinde çalışıyor. Projenin amacı, insansız hava muharebe araçlarına entegre edilebilecek ve yedek sıkıştırma veya eskort sıkıştırma için kapsüllere yerleştirilebilecek çoklu sıkıştırma yeteneği geliştirmek. Projenin ikinci aşaması 2028’e kadar sürecek ve AB’den 40 milyon euro fon aldı.
Danimarka: Danimarka silahlı kuvvetleri Mayıs ayında, Danimarka’nın Quadsat’ından bir radyo frekansı yüküyle donatılmış Ukrayna’nın Skyeton’undan bir İHA ile drone tabanlı elektronik harp test etti.
Thales: Bugün (16 Haziran) küçük insansız hava araçları için radyo iletişimlerini tespit edip yerini tespit etmek üzere tasarlanmış minyatür bir elektronik harp yükünü tanıtacak.
Lea, Ukrayna, Orta Doğu ve daha uzak Doğu’daki durum nedeniyle “potansiyel rakiplerimizin çok hızlı öğrendiğini” belirtti. Bu da StormShroud gibi sistemlerin geliştirilmesinin, İngiltere’nin bu tehditlere meydan okuyabilecek bir yeteneğe sahip olduğunu gösterme arzusunu yansıttığını vurguladı.
