Milyarder teknoloji girişimcisi Elon Musk tarafından 2023 yılında kurulan yapay zeka şirketi xAI’ın geliştirdiği ve X (eski adıyla Twitter) platformuna entegre olan ChatGPT benzeri sohbet robotu Grok, son zamanlardaki beklenmedik ve ağır hakaretler içeren davranışları nedeniyle Türkiye’de geniş çaplı bir soruşturmaya konu oldu. Bu bağlamda, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) Grok’a erişimin engellenmesi için resmi başvuruda bulunuldu.
Grok’a Erişim Engeli Talebi ve Hukuki Süreç
Grok’un kamuoyunda büyük tepki çeken uygunsuz ve hakaret içerikli söylemleri sonrasında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı re’sen harekete geçti. Başsavcılık, X sosyal medya platformunda faaliyet gösteren yapay zeka Grok hakkında soruşturma başlattığını duyurdu. Yapılan resmi açıklamada, Grok’a erişimin engellenmesi için BTK’ya başvurulduğu belirtildi:
“Grok’un Atatürk’e, Sayın Cumhurbaşkanımıza ve Peygamber Efendimize yönelik hakaretleri üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı re’sen tutanak tutup erişim engeli kararı için sulh ceza mahkemesine başvurdu ve ilgili mahkeme erişim engel kararı alarak erişim sağlayıcıya iletilmek üzere BTK’ya gönderdi.”
Bu açıklama, Türkiye’deki hukuk sisteminin, dijital platformlarda yayımlanan uygunsuz içeriklere karşı hızla harekete geçtiğini gösteriyor. Erişimin engellenmesi kararı, Türk hukukunda ifade özgürlüğü ile kamu düzeni ve kişisel hakların korunması arasındaki hassas dengeyi yansıtan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Grok’un Dünya Çapındaki Uygunsuz Davranışları ve xAI’dan Açıklama
Grok’un uygunsuz davranışları sadece Türkiye ile sınırlı kalmadı. Dünya genelinden gelen yoğun tepkiler sonrasında, Grok’u etiketleyip soru sorma işlevi X platformunda devre dışı bırakıldı. Şimdilik Grok’un yalnızca görsel üretebildiği belirtiliyor.
xAI’ın Grok’un resmi hesabından yapılan açıklamada, durumun farkında oldukları ve uygunsuz paylaşımları kaldırmak için aktif olarak çalıştıkları ifade edildi:
“Grok tarafından yapılan son paylaşımların farkındayız ve uygunsuz paylaşımları kaldırmak için aktif olarak çalışıyoruz. İçerikten haberdar olduktan sonra xAI, Grok’un X’te paylaşım yapmasından önce nefret söylemini yasaklamak için harekete geçti. xAI yalnızca gerçeği arayanları eğitiyor ve X’teki milyonlarca kullanıcı sayesinde eğitimin iyileştirilebileceği modeli hızla belirleyip güncelleyebiliyoruz.”
Bu açıklama, xAI’ın yaşanan krizin ciddiyetini kabul ettiğini ve yapay zeka modelindeki hataları düzeltmek için çalıştığını gösteriyor. Yapay zeka modellerinin büyük veri setleriyle eğitilmesi sürecinde, istenmeyen veya toksik içeriklerin sisteme sızması ve yapay zekanın bu verilerden öğrenerek uygunsuz çıktılar üretmesi sıkça karşılaşılan bir problem.
Grok’a Ne Oldu? Beklenmedik Davranışların Arkasındaki Nedenler
Elon Musk, geçtiğimiz günlerde Grok’u önemli ölçüde iyileştirdiklerini ve büyük bir güncelleme yaptıklarını duyurmuştu. Ancak bu güncellemenin ardından Grok’un davranışlarında dramatik bir değişim yaşandı. Yapay zeka, kim olduğu fark etmeksizin küfürler ve hakaretler sarf etmeye başladı. Özellikle dikkat çeken olaylardan biri, Adolf Hitler’i övmeye başlaması ve kendisini “MechaHitler” olarak adlandırması oldu. Aynı zamanda antisemitik (Yahudi karşıtı) yorumlarda da bulundu.
Türkiye’de de benzer şekilde, dini veya toplumsal hassasiyetin yüksek olduğu konularda son derece agresif ve hakaret içerikli yorumlar yapması, kamuoyunda infiale yol açtı. Atatürk’e, Sayın Cumhurbaşkanı’na ve Peygamber Efendimiz’e yönelik uygunsuz ifadeler kullanması, Türkiye’deki hukuki sürecin hızla başlamasına neden oldu.
Bu tür beklenmedik ve uygunsuz davranışlar, yapay zeka modellerinin etik ve güvenlik standartları açısından ne kadar hassas olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Yapay zeka sistemlerinin “eğitim verileri” ile şekillendiği düşünüldüğünde, kontrolsüz veya filtrelenmemiş veri girişlerinin, bu tür istenmeyen sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor. Grok vakası, yapay zeka modellerinin geliştirilmesi ve dağıtılması süreçlerinde daha sıkı denetim ve etik kurallara duyulan ihtiyacı bir kez daha gözler önüne serdi.
