2022 yılında Missouri’deki Whiteman Hava Kuvvetleri Üssü’nde meydana gelen bir kaza, B-2 Spirit gizli bombardıman uçağının emekliye ayrılmasına neden oldu. Hava Kuvvetleri’nin yayımladığı kaza soruşturma raporu, olayın ardındaki üç temel nedeni ortaya koydu: hidrolik sistem arızası, iniş takımı tasarım hatası ve yangınla mücadelede yapılan hatalar.
Kazanın Kronolojisi: Bir Dizi Talihsizlik
10 Aralık 2022’de “Hawaii Ruhu” adını taşıyan B-2 bombardıman uçağı, rutin bir uçuşun ardından üsse geri dönerken bir dizi teknik sorunla karşılaştı.
Hidrolik Arızası: İniş takımları açılırken, sağ iniş takımı sistemindeki bir valf bağlantısı arızalandı. Bu durum, ana hidrolik sistemde hızlı bir sıvı ve basınç kaybına yol açtı. Uçak bilgisayarı, sağ iniş takımlarını kilitlemek için sürekli olarak ana ve yedek sistemler arasında geçiş yapmaya başladı.
Acil İniş: Pilot, acil iniş takımı uzatma prosedürünü başarıyla uygulayarak sağ iniş takımını indirmeyi başardı. Uçuş ekibi, durumu kuleye bildirerek acil iniş izni istedi.
Kontrol Kaybı ve Kaza: Saat 14:30 civarında uçak piste indiğinde, sol iniş takımı arızalandı ve uçağın ağırlığı altında çöktü. Pilotun dümeni ve freni kullanma çabalarına rağmen, uçağın sol kanadı pistte sürüklendi. Kanat ucunun beton yüzeye sürtünmesiyle yakıt deposu patladı ve şiddetli bir yangın çıktı.
Yangınla Mücadeledeki Hatalar ve Sonuçları
Uçak durduktan sonra, pilotlar güvenli bir şekilde uçaktan ayrıldı. Ancak, yangına müdahale sırasında yapılan hatalar, hasarın boyutunu artırdı.
Yanlış Karar: Kaza müdahale komutanı, başlangıçta itfaiyecilere, yangını söndürmek için yanıcı sıvılarda daha etkili olan özel köpük yerine sadece su kullanmalarını emretti. Köpüğün sadece son çare olarak kullanılması gerektiğine inandığı belirtilen komutan, köpük kullanımına ancak üç buçuk dakika sonra izin verdi.
Patlamalar ve Hasar: Dışarıdaki yangın kısmen kontrol altına alınsa da, yaklaşık 30 dakika sonra uçağın sol kanadındaki bir yakıt deposu patladı. On dakika sonra ise ikinci bir yakıt deposu, daha büyük bir patlamayla alev aldı ve uçağın gövdesinden büyük bir parça fırlatarak itfaiyecileri tehlikeye attı.
Kaza Sonrası: Yangın, ilk patlamadan yaklaşık bir saat sonra tamamen söndürüldü. Soruşturma kurulu, bu hatalı kararın yangının yayılmasına ve uçağa daha fazla hasar vermesine neden olduğunu tespit etti.
Soruşturma Kurulu Kararları ve Maliyet
Soruşturma raporuna göre, kazanın ana nedeni, hidrolik bağlantı valfi arızası olarak belirlendi. Ayrıca, B-2’nin ana iniş takımındaki tasarım hatası da kazaya önemli ölçüde katkıda bulundu. Kaza, piste yaklaşık 27.500 dolarlık hasar verirken, uçağın sol kanadında ve iniş takımlarında 300 milyon dolardan fazla hasar meydana geldi. Hava Kuvvetleri, uçağın onarımının ekonomik olmadığına karar vererek hurdaya ayırdı.
1990’larda hizmete giren B-2’lerin her birinin maliyeti yaklaşık 1,2 milyar dolardı. Bu kaza ile birlikte, 2030’larda emekliye ayrılması beklenen B-2 filosundaki uçak sayısı 19’a düştü.
