Birleşmiş Milletler’in plastik kirliliğini sona erdirme anlaşması görüşmeleri, ülkelerin metnin temel parametreleri üzerinde anlaşamaması nedeniyle Cuma sabahının erken saatlerinde çöktü.
Görüşmelerdeki son aksaklık, İsviçre’nin Cenevre kentindeki Milletler Sarayı’nda düzenlenen on günlük zirvenin ardından yaşandı. Yaklaşık üç yıl süren müzakerelerin ardından, Güney Kore’nin Busan kentindeki önceki görüşmelerden de bir anlaşma çıkmamasının ardından, bu görüşmenin son müzakere turu olması planlanıyordu.
BM, 2022’den bu yana yaklaşık 190 ülke arasında “plastik kirliliğini sona erdirme” anlaşmasına varmak amacıyla altı tur görüşmeye ev sahipliği yaptı. Plastik endüstrisi şu anda dünyadaki toplam sera gazı emisyonlarının yüzde 3,4’ünü oluşturuyor ve plastik üretiminin 2060 yılına kadar neredeyse üç katına çıkması bekleniyor.
Danimarka Çevre Bakanı Magnus Heunicke, Cuma sabahı gazetecilere yaptığı açıklamada, bir grup petrol devletinin plastik üretimini azaltmayı amaçlayan önlemlere karşı çıkmasıyla ilgili olarak, “Elbette bunun trajik olduğunu ve bazı ülkelerin bir anlaşmayı engellemeye çalıştığını görmek derin bir hayal kırıklığı yarattığını gizleyemeyiz” dedi. Danimarka, görüşmelere AB Konseyi’nin mevcut başkanı sıfatıyla katıldı.
Müzakereler boyunca anlaşmazlık noktaları arasında plastik ürünlerin küresel olarak nasıl ve ne şekilde düzenleneceği, önlemlerin ne kadar bağlayıcı olması gerektiği, plastik üretimini azaltma konusundaki ifadeler ve anlaşmanın uygulanması için finansal destek mekanizmaları yer aldı.
Sivil toplum grupları sonuçtan büyük hayal kırıklığına uğradı. Yeni bir taslak metin resmen kabul edilmediği için, gelecekteki görüşmeler Aralık ayındaki Busan müzakerelerinin taslağına dayanacak.
Birçok kişi, anlaşmayı oylamaya sunmak yerine tüm ülkeleri sürece dahil etmeyi amaçlayan mutabakat temelli yaklaşımdan vazgeçmeleri çağrısında bulunuyor. Bu yaklaşım, sürecin sunduğu veto yetkisinin aslında bir anlaşma istemeyen ülkeler tarafından silah olarak kullanıldığını savunuyor.
Uluslararası Çevre Hukuku Merkezi’nden (CIEL) David Azoulay, POLITICO’ya verdiği demeçte, “Bu toplantı, bunun böyle devam edemeyeceğini gösterdi.” Bunun bir anlamı yok… Kuralları değiştirmeye çalışmazsak, aynı sonucu alacağız.” dedi.
