Nepal’de sosyal medyanın yasaklanmasının ardından başlayan protestolar, ülkeyi kaosun eşiğine getirdi. Olaylar, Eski Başbakan Jhalanath Khanal’ın eşinin evinin ateşe verilmesi sonucu yanarak hayatını kaybetmesiyle daha da trajik bir boyut kazandı. Parlamento ve yüksek mahkeme binalarının da ateşe verilmesiyle tırmanan gerilim, ülkeyi geri dönülmez bir noktaya sürükledi.
Sosyal Medya Yasağı ve Başlangıç Noktası
Nepal hükümetinin 4 Eylül’de Facebook, Instagram, WhatsApp, YouTube, X, Reddit ve LinkedIn gibi popüler sosyal medya platformlarına erişimi engellemesi, ülkedeki gerilimin fitilini ateşledi. Gerekçe olarak, platformların Nepal İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı’na belirli bir süre içinde kayıt için başvurmaması gösterildi. Ancak bu karar, özellikle genç nüfus arasında büyük tepkiyle karşılandı. Yolsuzluk iddialarının da gölgesinde kalan bu yasak, öfkeyi daha da körükledi.
Protestoların Tırmanışı ve Şiddet Eylemleri
Sosyal medya yasağına karşı çıkan çoğunluğu gençlerden oluşan göstericiler, parlamento binasına doğru yürüyüşe geçti. Bu yürüyüş, kısa sürede ülkenin dört bir yanında şiddetli çatışmalara dönüştü. Güvenlik güçleri, protestoculara karşı tazyikli su, göz yaşartıcı gaz ve gerçek mühimmat kullanmak zorunda kaldı. Çıkan olaylarda 19 kişi hayatını kaybederken, 400’den fazla kişi de yaralandı.
Trajedinin Zirvesi: Eski Başbakanın Eşinin Ölümü
Protestoların en acı verici sonucu, Eski Nepal Başbakanı Jhalanath Khanal’ın eşi Rajyalaxmi Chitrakar’ın hayatını kaybetmesi oldu. Göstericilerin Khanal’ın Katmandu’daki evini ateşe vermesi sonucu ev alevler içinde kaldı ve Chitrakar, alevler arasında kalarak feci şekilde can verdi. Bu olay, protestoların ne denli kontrolden çıktığının ve şiddetin hangi boyutlara ulaştığının acı bir göstergesi oldu.
Devlet Binalarına Saldırılar ve Ordudan Çağrı
Şiddet olayları sadece bireysel evlerle sınırlı kalmadı. Federal parlamento binası ve yüksek mahkeme binası da protestocular tarafından ateşe verildi. Devlet kurumlarına yönelik bu saldırılar, ülkedeki anarşiyi gözler önüne serdi. Durumun ciddiyeti karşısında Nepal ordusu, polis ve üst düzey yetkililer, protestoculara itidal ve siyasi diyalog çağrısında bulunmak zorunda kaldı.
Hükümetin Geri Adımı ve İstifalar
Artan şiddet ve halkın tepkisi karşısında Nepal hükümeti, sosyal medya yasağının kaldırılacağını duyurdu. Bu adımın ardından İçişleri Bakanı Ramesh Lekhak, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ramnath Adhikari ve Su Tedarik Bakanı Pradeep Yadav görevlerinden istifa ettiler. Ancak bu geri adımlara ve istifalara rağmen gösteriler durulmadı.
Devam Eden Kargaşa ve Güvenlik Endişeleri
Hükümetin açıklamalarına rağmen protestolar devam etti. Siyasi figürlerin ve bakanların evlerine saldırılar düzenlenirken, Nepal Kongre Partisi’nin Sanepa bölgesindeki merkez ofisi ve Nepal Başbakanı Khadga Prasad Sharma Oli’nin iki konutu da ateşe verildi. Artan güvenlik endişeleri nedeniyle Nepal ordusu, bakanları helikopterlerle konutlarından tahliye etmeye başladı. Katmandu’daki Tribhuvan Uluslararası Havalimanı’ndaki tüm iç ve dış hat uçuşları ise güvenlik gerekçesiyle iptal edildi.
Nepal’de yaşanan bu olaylar, sosyal medya özgürlüğünün ne kadar önemli olduğunu ve sansürün yol açabileceği yıkıcı sonuçları bir kez daha gözler önüne serdi. Ülkenin içinde bulunduğu durum, siyasi istikrar ve toplumsal barışın yeniden tesis edilmesi adına büyük bir mücadele gerektirecek gibi görünüyor.
