Belgrad’da cumartesi günü düzenlenen büyük ölçekli bir askeri geçit töreni, başkent Yeni Belgrad’da geniş bir birlik gösterisiyle başladı. Tankenler, füzeler ve savaş jetleri halka açık bir sergilemeyle yürüyüşe eşlik etti. Bu etkinlik, Sırbistan’ın çok yönlü dış politika manevralarını yansıttı; ülke, Avrupa Birliği hedefini sürdürürken Fransa, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri (UAE), İsrail ve Rusya ile yürüttüğü silah anlaşmalarının etkisini de ortaya koydu.
Geçitte yaklaşık 10.000 kişilik asker topluluğu, Yeni Belgrad bölgesinde adeta bir tablo gibi ilerledi ve kalabalıklar milli bayraklar savurarak desteklerini gösterdi. Gösterimin en dikkat çekici unsurları arasında, yerli üretim silahlarla birlikte uluslararası tedarikli teçhizat da vardı; İsrail menşeli roketatarlar ve UAE’den gelen insansız hava araçları da dikkati çekti. Ayrıca Rusya tarafından sağlanan tanklar ile Çin yapımı hava savunma sistemleri tören süresince sergilenmişti.
Etkinliğin amacı, Belgrad’ın Moskova ve Pekin ile olan yakın ilişkilerini vurgularken, hükümetin ana hedeflerinden biri olan Avrupa Birliği üyeliği arzusu ile bu ittifaklar arasındaki dengeyi göstermektir. Yetkililer, Sırp ordusunun bağımsızlık ve egemenliğini koruma kapasitesini sergileyen bu geçidin, olası dış tehditlere karşı caydırıcı bir güç olduğunu belirtti.
Uluslararası katılımcılar arasında UAE Başkanı Muhammed bin Zayed El Nahyan, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Savunma Bakanı Bratislav Gasic ve ordu Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Milan Mojsilovic dikkat çekti. Geçitte, 300 kilometre menzil taşıyabilen İsrail yapımı çok etkili bir roket obüsü platformu iki önemli ekipman parçası olarak öne çıktı. Diğer önemli ekipmanlar arasında Fransız Rafale savaş jetleri yer aldı; Sırbistan bu jetlerden 12 adet sipariş etti.
İlerleyen günlerde bu gösterinin, ülkenin askeri güç ve savunma kapasitesini kamuoyuna gösterme sanatı olarak yorumlandığı, bazı muhalefet kanadının ise iktidarın konumunu güçlendirme amacıyla düzenlendiğini savunduğu belirtiliyor. Belgrad’daki isyancı polisler, geçide katılmak isteyen öğrenci ve muhalif destekçileri güvenlik gerekçesiyle engelledi. Yıllar boyunca süren yolsuzluk karşıtı protestoların ardından, bu olayın politik bağlamı ve yansıması geniş çapta tartışıldı.
Sırbistan’ın Temmuz ayında Hırvatistan’ın kendi geçit törenini düzenlemesiyle başlayan bölgesel rekabet ve silahlanma yarışının olası bir başlangıcı olarak görülen bu adım, bölgede istikrar ve güç dengesi konularını yeniden gündeme taşıdı.
