Türkiye, coğrafi konumu ve tarihi mirası sayesinde denizcilikte her zaman stratejik bir rol oynamıştır. Son yıllarda yapılan vizyoner yatırımlar ve kararlı politikalar sayesinde bu potansiyel, somut bir başarıya dönüştü. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun açıkladığı gibi, bin groston ve üzeri Türk sahipli deniz ticaret filosu, 53,1 milyon dedveyt kapasitesiyle dünya sıralamasında 10. sıraya yükseldi. Bu başarı, Türkiye’nin denizcilik alanında küresel bir güç merkezi haline geldiğinin en net göstergesi olarak öne çıkıyor. 2002 yılında 8,9 milyon dedveyt ile 17. sırada yer alan filonun, 2025 yılının ilk yarısında 2 bin 203 gemiye ulaşması, denizcilik sektöründe yaşanan devasa büyümeyi gözler önüne seriyor. Bu büyüme, 2002 yılına kıyasla dedveyt bazında yaklaşık 6 katlık bir artış anlamına geliyor.
Denizciliğin Stratejik Önemi ve Türkiye’nin Konumu
Bakan Uraloğlu, Dünya Denizcilik Günü vesilesiyle yaptığı konuşmada, denizciliğin küresel ticaretin can damarı olduğunu vurguladı. Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün bu yılki teması olan “Okyanusumuz, Yükümlülüğümüz, Fırsatımız” sloganı, denizlerin sadece bir sorumluluk değil, aynı zamanda büyük bir fırsat kaynağı olduğunu özetliyor.
Türkiye’nin konumu, bu fırsatları değerlendirme noktasında büyük avantaj sağlıyor. İstanbul ve Çanakkale Boğazları, Karadeniz ve Akdeniz havzaları başta olmak üzere tüm dünya için stratejik bir geçiş koridoru niteliğinde. Bu durum, Türkiye’nin uluslararası deniz ulaşımı ve ticareti için bir anahtar konumda bulunmasını sağlıyor.
Küresel ticaretin yüzde 88’inin denizyoluyla gerçekleştiği bir dünyada, Türkiye’nin dış ticaret taşımalarının da yüzde 86’sının denizyoluyla yapılması, denizciliğin ülke ekonomisi için ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Bu rakamlar, Türkiye’nin liman ve filo kapasitesini artırma çabalarının ne kadar doğru ve yerinde olduğunu kanıtlıyor.
Limanlarda Rekor Artışlar: Küresel Ticarette Tescillenen Güç
Deniz ticaretindeki büyüme, sadece filonun kapasitesiyle sınırlı değil. Türkiye’nin limanlarında elleçlenen yük ve konteyner miktarları da son yıllarda rekor seviyelere ulaştı. 2002 yılından bu yana limanlarda elleçlenen yük miktarı yüzde 180, konteyner miktarı ise yüzde 443 artış gösterdi. 2024 yılında limanlarda elleçlenen konteyner miktarı 13 milyon 529 bin TEU‘ya ulaştı. Bu artış eğilimi, 2025 yılının ilk sekiz ayında da devam etti; limanlarda elleçlenen yük miktarı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 366 milyon 799 bin tona yükseldi.
Bu başarıların en somut göstergelerinden biri de Türkiye’nin dünyanın en fazla konteyner elleçleyen ilk 100 limanı listesindeki temsil gücünün artmasıdır. Uzun yıllardır bu listede yer alan Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ ve Mersin limanlarına bu yıl ilk kez Aliağa Limanı da eklendi. Böylece, dünyanın en önemli 100 limanı arasında beş limana sahip olmak, Türkiye’nin küresel ticaretteki gücünü tescil etti.
İlk 10’a Yükseliş: Bir Vaadin Gerçekleşmesi
Bakan Uraloğlu, Türk deniz ticaret filosunun ilk 10’a yükselişini “tarihi bir başarı” ve “sınıf atlatan bir gelişme” olarak tanımladı. 2002 yılında 17. sırada bulunan filonun bu hızlı yükselişi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın vizyoner politikalarının ve sektördeki tüm denizcilerin kararlılığının bir sonucudur.
Bakan Uraloğlu’nun da belirttiği gibi, bu başarı sadece bir sıralama değil, aynı zamanda Türk denizciliğinin küresel arenada bir güç merkezi haline geldiğinin kanıtıdır. 53,1 milyon dedveyt kapasitesi, Türkiye’nin denizlerdeki ağırlığının ne kadar arttığını gösteriyor.
Bu başarı, sektörün her kademesinde çalışan insanların ortak emeğiyle gerçekleşti. Kaptanlardan zabitlere, tayfalardan amatör denizcilere kadar tüm denizcilik camiasının gayretleri ve cesareti, bu tarihi yükselişin arkasındaki en büyük güç oldu. Uraloğlu, Bakanlık olarak sektörün her zaman yanında olacaklarını ve bu başarıyı daha da ileriye taşımak için çalışmaya devam edeceklerini vurguladı.
Geleceğe Yönelik Hedefler ve Farkındalık
Türkiye’nin denizcilik alanındaki başarısı, sadece ekonomik verilerle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda denizciliğe olan toplumsal farkındalığı da artırmayı hedefliyor. Bu kapsamda, Dünya Denizcilik Günü kutlamaları çerçevesinde Fatih Sultan Mehmet, Yavuz Sultan Selim ve Osmangazi Köprülerinin yanı sıra bu yıl ilk kez Çamlıca Kulesi de mavi ışıkla aydınlatılarak denizciliğin önemi kamuoyuna hatırlatıldı.
Türkiye’nin dünya deniz ticaretinde ilk 10’a yükselmesi, ekonomik ve stratejik anlamda büyük bir başarıdır. Bu yükseliş, Türkiye’nin küresel ticaretteki konumunu güçlendirirken, gelecekte daha büyük başarılara imza atacağının da sinyallerini veriyor. Şimdi asıl hedef, bu başarıyı korumak ve daha da ileriye taşımak için sürdürülebilir politikalar geliştirmeye devam etmektir.
