Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından desteklenen Dünya Ruh Sağlığı Günü, her yıl 10 Ekim’de bireysel ve toplumsal yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan ruh sağlığının önemine dikkat çekmek amacıyla kutlanıyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, bu özel gün dolayısıyla yaptığı açıklamada, ruh sağlığının yalnızca bir hastalığın yokluğu olmadığını; bireylerin potansiyelini gerçekleştirmesi, günlük yaşamın stresleriyle baş edebilmesi ve üretken bir yaşam sürdürebilmesi için temel bir gereklilik olduğunu vurguladı.
DSÖ’nün en güncel verilerine göre dünyada 1 milyardan fazla insan bir ruhsal rahatsızlıkla yaşıyor. Anksiyete ve depresyon en yaygın sorunlar arasında yer alırken, 2019 Küresel Hastalık Yükü (GBD) çalışması dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 12’sinin ruhsal bozukluklardan etkilendiğini ortaya koyuyor. Türkiye’de de tablo dikkat çekici: Geçmiş epidemiyolojik çalışmalar ruhsal hastalıkların yaygınlığını yüzde 17,2 olarak belirtirken, Ipsos’un 2024 “Ruh Sağlığı Raporu”na göre her 100 kişiden 38’i psikolojik sorun yaşadığını ifade ediyor. Gençler arasında bu oran yüzde 43’e kadar yükselmiş durumda. Türkiye’de 100 bin kişiye düşen ruh sağlığı çalışanı sayısı 16,33; on bin kişiye düşen psikiyatri yatağı sayısı ise 1,3. Ruh sağlığı hizmetlerine ayrılan bütçe ise hâlen toplam sağlık bütçesinin yüzde 1’inin altında.
Prof. Dr. Şimşek, bu rakamların ruh sağlığına yönelik çalışmaların hayati önemini gözler önüne serdiğini belirterek şunları söyledi:
“Bireyler ihtiyaç duyduklarında profesyonel destek almaktan çekinmemelidir. Destek almak zayıflık değil, kendini önemsemenin ve güçlenmenin bir göstergesidir. Ruh sağlığı yalnızca bireysel bir mesele değil, toplumsal bir sorumluluktur. Bu nedenle okullardan iş yerlerine, yerel yönetimlerden sivil toplum kuruluşlarına kadar her alanda ruh sağlığını destekleyen programlar yaygınlaştırılmalıdır. Toplum ruh sağlığı merkezlerinin sayısı artırılmalı, psikolojik danışma hizmetleri ilk basamak sağlık sistemine entegre edilmelidir. Üniversiteler ve belediyeler ortak projeler geliştirerek özellikle gençlere, kadınlara ve dezavantajlı gruplara ücretsiz ya da düşük maliyetli psikososyal destek sunmalıdır. Medya aracılığıyla damgalamayı azaltan, ruh sağlığı hakkında doğru bilgiyi aktaran kamu spotları hazırlanmalı ve sıkça yayınlanmalıdır. Aynı zamanda ruh sağlığı bütçesi artırılarak, uzman sayısı ve hizmet kapasitesi güçlendirilmelidir. Böylece erken teşhis ve tedaviye erişim kolaylaşacak, toplumun genel refah düzeyi yükselecektir.”
Prof. Dr. Şimşek sözlerini şöyle tamamladı:
“Ruh sağlığını korumak ve geliştirmek, sadece bireylerin değil, tüm toplumun ortak görevidir. Her birey kendi ruh sağlığını önemseyerek ve çevresindekilere destek olarak bu zincirin bir parçası olabilir. Unutmayalım ki ruh sağlığına yatırım, geleceğimize yapılan en değerli yatırımdır.”
