Amerikan savunma teknolojisi şirketi Shield AI, dikey kalkış ve iniş (VTOL) yeteneğine sahip, yapay zeka (AI) destekli yeni savaş uçağı X-BAT’ı duyurdu. Şirket, bu insansız hava aracının (İHA), askeri savaş uçaklarının yeni neslini temsil edebileceğini ve özellikle ABD Hava Kuvvetleri’nin İşbirlikçi Savaş Uçağı (CCA) konseptinde önemli bir ilerleme sağlayacağını öne sürüyor.
Pistsiz Hava Gücü: VTOL ve Hivemind Otonomisi
X-BAT, en zorlu ortamlarda keşif ve deniz operasyonları için özel olarak tasarlandı. Aracın muharebe yeteneğini ve otonom çekirdeğini Shield AI’nın Hivemind yazılımı oluşturuyor.
Pistsiz Kalkış: Shield AI’nın kurucu ortağı Brandon Tseng, X-BAT’ın pist ihtiyacından bağımsız olarak dikey kalkış ve iniş (VTOL) sırasında muharebe kabiliyeti sunabilme yeteneğini “caydırıcılığın kutsal kasesi” olarak nitelendirdi. Bu yetenek, ABD ve müttefik hava kuvvetlerinin hava savaşını yürütme biçimini kökten değiştirebilir.
Otonom İletişim: X-BAT, beyni Hivemind olan bir İHA olarak, sürekli insan iletişimi ihtiyacı olmadan tartışmalı hava sahalarına girebilecek, insanlı uçaklarla takım kurabilecek ve işbirlikçi taktikler uygulayabilecek.
Menzil, Çoklu Rol ve Uygun Maliyet
Shield AI, X-BAT’ın menzili, otonomisi ve “çoklu rol kabiliyeti” kombinasyonu nedeniyle “hava gücünde bir devrim” yarattığını iddia ediyor.
Uzun Menzil: X-BAT, tam donanımlı haldeyken 2.000 deniz milinden fazla menzile sahiptir. Bu sayede, gemilerden, adalardan veya hazır pistleri olmayan ücra bölgelerden saldırı gerçekleştirebilir.
Çoklu Görev Yeteneği: İHA; saldırı, hava savunma, elektronik harp veya istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) görevleri gerçekleştirebilir.
Yıpranabilirlik (Attritable): Şirket, X-BAT’ın satın alma ve yaşam döngüsü maliyetlerinin beşinci nesil jetlerden çok daha ucuz olacağını belirtti. Bu uygun fiyat, Hava Kuvvetleri’nin temel gerekliliği olan “yıpranabilir” (feda edilebilir) olma özelliğini karşılıyor.
Kompakt Tasarım: X-BAT ayrıca kompakt olup, tek bir geleneksel savaş uçağının veya helikopterin kaplayacağı alana üç tane sığabilecek kapasitededir.
CCA Konsepti ve Geçmiş Başarılar
ABD Hava Kuvvetleri, X-BAT’ın temelini oluşturan Hivemind yazılımını daha önce X-62A VISTA jetini kontrol etmek için zaten kullandı. Bu, otonom yazılımla kendi kendine uçuş ve hatta hava muharebesi yapabilen modifiye edilmiş deneysel bir F-16’dır.
Hava Kuvvetleri, CCA programında “uygun fiyatlı kütle” kavramı altında, bütçeyi aşmadan görevleri yerine getirme kabiliyetini artırmanın bir yolunu arıyor. Shield AI’nın X-BAT tasarımı, platformdan bağımsız olduğu için hem mevcut hem de gelecekteki Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri konseptleriyle entegre olabilme potansiyeline sahiptir.
