Amerika Birleşik Devletleri’nin en iddialı altyapı projelerinden biri olan Kaliforniya Yüksek Hızlı Treni, finansman ve strateji açısından tarihi bir dönüm noktasına geldi. Eyalet hükümeti, Trump yönetiminin 4 milyar dolarlık federal hibeyi iptal etme kararına karşı açtığı davadan vazgeçerek, projenin geleceğini kendi kaynakları ve özel sektör iş birlikleriyle inşa edeceğini duyurdu.
Siyasi Gerilim ve Hukuki Geri Çekilme
Kaliforniya Yüksek Hızlı Tren Otoritesi, federal hükümeti “güvenilir bir ortak” olarak görmediği için mahkeme mücadelesini sonlandırdığını açıkladı. Vali Gavin Newsom, federal fonların kesilmesini “siyasi bir intikam” olarak nitelendirirken; ABD Ulaştırma Bakanlığı, projenin bütçe disiplininden yoksun olduğunu ve vergi mükelleflerinin parasını israf ettiğini savunuyor. Federal fonların toplam bütçedeki payının sadece %18 olması, eyalet yetkililerini bu “pratik” kararı almaya iten temel faktör oldu.
Hedef: 2026 Yazında Özel Yatırımcılarla Buluşma
Federal desteğin kesilmesinin ardından Otorite, 19 Aralık 2025’te yayınladığı duyuruyla 2026 yazına kadar özel yatırımcıları ve geliştiricileri sürece dahil edecek bir ihale süreci başlattı. Ortak Geliştirme Anlaşması (CDA) kapsamında, istasyon tesisleri, fiber optik hatlar ve gayrimenkul gibi varlıkların ticarileştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, Eylül 2025’te onaylanan yasa ile “karbon salım kotası (cap-and-trade)” programından projeye 2045 yılına kadar yıllık 1 milyar dolar sabit gelir güvencesi sağlandı.
Maliyetler ve Mevcut Durum
Başlangıçta 33 milyar dolar olarak öngörülen projenin maliyeti, güncel tahminlere göre 89 milyar ile 128 milyar dolar arasına yükselmiş durumda. Los Angeles ile San Francisco arasını 3 saate indirmeyi hedefleyen hattın ilk servislerine 2033 yılında başlaması bekleniyor. Bugüne kadar projenin inşaat aşamasında 50’den fazla büyük yapı (viyadükler, köprüler) tamamlanmış durumda.
Federal hükümetin projeyi “hiçbir yere gitmeyen feci bir harcama” olarak nitelemesine karşın, Kaliforniya yönetimi küresel en iyi uygulamaları takip ederek projeyi raydan çıkarmamaya kararlı görünüyor.
