Kazakistan’ın en büyük pazar operatörü Kaztemirtrans (KTZ’nin bir parçası), ülkedeki yük vagonu fazlası nedeniyle yeni alımları geçici olarak durdurma kararı aldı. Şirket başkanı Alexander Shyryaev, bu kararın mevcut piyasa koşullarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ve 1520 mm’lik demiryolu ağında gözle görülür bir araç fazlası oluştuğunu belirtti. Shyryaev, mevcut filonun müşteri taleplerinin %100’ünü karşılamaya yeterli olduğunu ve yeni alımların ancak pazarda gerçek bir ihtiyaç ortaya çıkarsa mümkün olacağını açıkladı.
Fazlalığın Nedenleri ve Piyasa Durgunluğu
Kaztemirtrans, son beş yılda filosunu istikrarlı bir şekilde genişletti ve 2021-2025 yılları arasında yerel üretici “Kazakistan Araba Yapım Şirketi” (KVK) LLP’den toplam 4.000 adet açık vagon satın aldı. Bu istikrarlı genişleme sonucunda Kazakistan’daki yük vagonu pazarı doygunluğa ulaştı ve şirket yetkililerine göre şu anda durgunluğa sürüklenme riskiyle karşı karşıya.
Shyryaev, operatörler için şu temel zorlukların altını çizdi: Pazar durgunluğu. Oyuncular arasındaki artan rekabet. Filo küçültme riski. Alternatif yük rotalarının sayısındaki artış.
Zorluklara Rağmen Büyüme Fırsatları
Piyasa zorluklarına rağmen, Kaztemirtrans Genel Müdürü sektörün hala büyüyebileceği alanlar olduğunu vurguladı. Başlıca fırsatlar şunlardır: Müşterilerle uzun vadeli sözleşmeler geliştirilmesi. Boş seferlerin azaltılması ve mevcut filonun daha verimli kullanılması. Yeni rotaların açılması.
Shyryaev’e göre, mevcut filonun etkin kullanımı ve nakliyecilerle kalıcı ilişkiler kurulması, operatörlerin değişen piyasa koşullarına adapte olmasının anahtarıdır.
Üretim Kapasitesi ve KVK’nın Durumu
Yük vagonu fazlalığına rağmen, Kazakistan’daki yurt içi üretim kapasitesi artmaya devam ediyor.
Üretim Artışı: 2023’te 536 vagon üretilirken, 2024 yılının Ocak-Ekim döneminde üretim bir önceki yılın aynı dönemine göre %56,3 artarak 2.468 adede ulaştı.
Yeni Tesis: TeksolTrans’a ait Atyrau Vagon Üretim Tesisi’nin Temmuz 2024’te üretime başlamasıyla sektörün yıllık kapasitesinin 6.000-7.000 vagon artması bekleniyordu.
Atıl Kapasite: Buna karşın, son beş yılda Kaztemirtrans’ın ana tedarikçisi olan “Kazakistan Otomobil Yapım Şirketi” (KVK) LLP, Mayıs ayındaki son siparişini tamamladıktan sonra atıl duruma geçti. Bir senatör, ülkenin yılda 12.000’e kadar vagon üretebildiğini belirterek, sektördeki potansiyel ve fazlalık arasındaki tezatı ortaya koydu.
