Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım’a ait ilk mezar taşı, 1923 yılında hayatını kaybettiği dönemde kullanılan ve orijinal haliyle korunan önemli bir tarihi eser olarak ziyaretçilere tekrar açıldı. İzmir’de, Atatürk Müzesi girişinde özel olarak hazırlanan sergi alanında bulunan bu mezar taşı, ilk defa bu denli kapsamlı bir biçimde sergileniyor. Zübeyde Hanım, 14 Ocak 1923’te vefat ettikten sonra 15 Ocak 1923’te İzmir’in Karşıyaka ilçesinde, Ferik Osman Paşa Camii haziresine defnedildi. Ölümünün ardından, dönemin şartlarına uygun olarak ilk mezar taşı, 1923’te eski harflerle hazırlanan ve yerleştirilen taş şimdi yeniden ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.
Yıllar boyunca, kamuoyunun ve yetkililerin talebi doğrultusunda mezar taşını koruma amacıyla anıt mezar projesi hayata geçirildi. Bu kapsamda, 1938 yılında, Atatürk’ün özel talimatlarıyla yeni Türk alfabesine uygun olarak hazırlanan mezar taşı, dönemin İzmir Belediye Başkanı Behçet Uz’u tarafından üretilerek 1940’ta ziyarete açıldı ve halkın ziyaretine sunuldu.
Orijinal mezar taşının müzeye alınması ve tekrar ziyaretçilere açılması
Ancak, 1955 yılına gelindiğinde, eski ve özgün mezar taşı, korunma ve muhafaza amacıyla İzmir Arkeoloji Müzesi’nin depolarına alındı. Uzun süre müze envanterinde yer alan bu tarihi eser, Zübeyde Hanım’ın vefatının 103’üncü yılı dolayısıyla tekrar gün yüzüne çıkarıldı. Bu özel sergiyle, hem tarihi mirasın korunması hem de kamuoyunun ilgisinin canlı tutulması amaçlanıyor. Savaş Gürbüz, İzmir Arkeoloji Müzesi Müdürü, yaptığı açıklamada, “Cumhuriyet’in kuruluş süreciyle doğrudan bağlantılı bu paha biçilmez eseri, anlamlı bir yıldönümünde halkla buluşturmak istedik” ifadelerini kullandı.
Mezar taşı, İzmir’in Konak ilçesi, Alsancak Mahallesi’ndeki Gündoğdu Caddesi üzerindeki Atatürk Müzesi girişinde özel bir alanda sergileniyor. Sergide, yalnızca mezar taşı değil; Zübeyde Hanım’a ait eski bir fotoğraf, yaşamına dair bilgilendirici panolar ve Mustafa Kemal Atatürk’ün bazı resmi yazışmalarına da yer veriliyor. Bu sayede ziyaretçiler, hem Zübeyde Hanım’ın yaşam öyküsüne yakınlaşma imkanını buluyor hem de Cumhuriyet’in ilk yıllarını yakından tanıyabiliyor.
Mezar taşındaki anlamlı mesaj ve tarihi önemi
Orijinal 1923 tarihli mezar taşında, döneme ait dil ve üslubu yansıtan bazı ifadeler yer alıyor. Taş üzerindeki yazı şu şekilde:
“Baki olan yalnız O’dur (Allah). Türkiye Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın muhterem annesi Zübeyde Hanım’ın ruhu için, Allah rızası için El Fatiha. Yıl 1923.”
Yetkililer, Atatürk Müzesi’ne girişlerin ücretsiz olduğunu vurgulayarak, İzmir ve kenti ziyaret eden herkesi bu tarihi ve anlamlı sergiyi görmeye davet ediyor. Sergi, sadece Zübeyde Hanım’ın anısını yaşatmakla kalmayıp aynı zamanda Cumhuriyet tarihine tanıklık eden kıymetli bir belge niteliğinde. Kaynak: haber merkezi
