Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan: “Bilinçsiz ev egzersizleri kas-iskelet yaralanmalarını artırıyor” İstanbul Rumeli Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan, sosyal medya ve dijital platformlardan takip edilerek yapılan kontrolsüz egzersizlerin kas ve eklem yaralanmalarında ciddi artışa yol açtığını belirterek, her egzersizin kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı.
“Dijital illüzyon riski göz ardı edilmemeli”
Evde egzersiz yapma alışkanlığının son yıllarda yaygınlaştığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan, kontrolsüz uygulamaların sağlık sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi. Baskan, “Poliklinik başvurularında kas-iskelet sistemi yaralanmalarında yaklaşık yüzde 30’luk bir artış gözlemliyoruz. Ekranda görülen eğitmenin vücut yapısı, biyomekaniği ve spor geçmişi kişiden tamamen farklı olabilir. Bu durum ‘dijital illüzyon’ olarak tanımladığımız bir risk oluşturur” dedi.
“Yanlış form eklemlere aşırı yük bindiriyor”
Evde yapılan egzersizlerde en sık karşılaşılan problemin hareketin doğru formda uygulanmaması olduğunu belirten Baskan, yanlış kinematik yapının eklem üzerindeki yükü ciddi şekilde artırdığını ifade etti. Özellikle squat ve lunge gibi hareketlerde dizin öne fazla çıkmasının diz eklemi üzerindeki yükü yüzde 50’den fazla artırabildiğini söyleyen Baskan, bunun uzun vadede kıkırdak hasarına ve diz problemlerine yol açabileceğini vurguladı.
“Hızlı sonuç vaat eden programlar bilimsel değil”
Sosyal medyada sıkça karşılaşılan “3 günde karın kası” veya “1 haftada 5 kilo” gibi iddialı egzersiz programlarının insan fizyolojisinin temel prensiplerini göz ardı ettiğini belirten Baskan, “Kişiye özel egzersiz reçetesi ilkesi ihlal edildiğinde, bireyin mevcut skolyoz, bel fıtığı veya eklem sorunları akut ağrı tablolarına dönüşebilir” diye konuştu.
Evde egzersiz yaparken bu kurallara dikkat edilmeli
Evde güvenli egzersiz için bazı temel kurallara dikkat edilmesi gerektiğini ifade eden Baskan, egzersiz öncesinde 5-10 dakikalık dinamik ısınmanın sakatlanma riskini azalttığını söyledi. Egzersiz yapılan zeminin orta sertlikte olması gerektiğini belirten Baskan, çok sert yüzeylerin eklem şokunu artırdığını, çok yumuşak zeminlerin ise dengeyi bozabildiğini ifade etti. Egzersiz sırasında nefesin tutulmaması gerektiğini de vurgulayan Baskan, bunun kan basıncını artırabileceğine dikkat çekti.
Kaslarda hissedilen yanma duygusunun normal olduğunu ancak eklemlerde hissedilen batma ya da keskin ağrının yapısal bir sorunun habercisi olabileceğini belirten Baskan, bilinçsiz egzersiz yapan kişilerin bu farkı ayırt etmekte zorlanabildiğini söyledi.
“Egzersiz doğru planlandığında tedavidir”
Egzersizin doğru uygulandığında en güçlü tedavi yöntemlerinden biri olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan, yanlış teknik ve dozajla uygulandığında ise sakatlanmalara yol açabileceğini ifade etti. Evde egzersize başlamadan önce fizyoterapist tarafından yapılacak postür analizi ve fonksiyonel hareket değerlendirmesinin uzun vadeli sakatlıkların önlenmesinde önemli rol oynadığını belirten Baskan, egzersizin FITT (sıklık, şiddet, zaman ve tür) ilkelerine göre kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı.
