Veteriner hekimler ve sağlık teknikerleri, toplumun temel direkleri olarak hayvan sağlığını korurken, zoonoz hastalıklarla savaşarak ve gıda güvenliğini sağlayarak her gün kritik bir mücadele veriyor. Ancak artan iş yükü ve yapısal sorunlar, bu kahramanları yıpratıyor. 22 Şubat 2026’da düzenlenen çevrim içi çalıştay, bu sorunları tüm yönleriyle ele alarak köklü çözümler aradı ve sektördeki eşitsizliklere dikkat çekti. Tarım Orkam-Sen’in öncülüğünde bir araya gelen sendikalar ve dernekler, veteriner sağlık emekçilerinin haklarını savunmak için güçlü bir ses yükseltti.
Veteriner Sağlık Alanındaki Yapısal Sorunlar
Veteriner hekimler, veteriner sağlık teknikerleri ve teknisyenleri, hayvan sağlığının korunması gibi hayati görevlerde aktif rol almasına rağmen, artan iş yükü ve mesleki değersizleşme gibi sorunlarla karşılaşıyor. Bu çalıştayda, zoonoz hastalıklarla mücadele ve gıda güvenliği gibi stratejik alanlardaki emekleri vurgulanırken, sistematik dışlanmalar ele alındı. Örneğin, Veteriner Hekimler Derneği Genel Başkanı Gülay Ertürk, sağlık çalışanlarının yasal haklardan mahrum bırakıldığını belirterek, “Veteriner hekimlerin emeği sadece hayvanlarla sınırlı değil; toplum sağlığını güvence altına alıyor” dedi. Bu sorunlar, çalışanların motivasyonunu düşürerek hizmet kalitesini etkiliyor ve acil müdahaleleri zorlaştırıyor.
Çalıştay katılımcıları, kamu veteriner çalışanları için eşit hakların gerekliliğini adım adım tartıştı. İlk olarak, emeklilik iyileştirmelerinin neden dışlandığını incelediler: 5434 sayılı Kanun’un Ek 84. maddesi, benzer sağlık hizmetleri veren diğer grupları kapsarken veterinerleri dışarıda bırakıyor. Bu eşitsizliği gidermek için, 7200 ek gösterge hakkı talebi öne çıktı. Ardından, Veteriner Sağlık tekniker ve teknisyenleri için 3600 ek göstergenin güçlendirilmesi önerildi, çünkü mevcut sistem hak kayıplarını tam olarak karşılamıyor. Katılımcılar, bu adımların nasıl uygulanacağını detaylandırdı: Önce yasal düzenlemeler yapılmalı, ardından denetimler artırılmalı ve son olarak eğitim programlarıyla çalışanlar bilgilendirilmeli.
Emeklilik ve Mali Haklardaki Eşitsizlikler
Kamu emekçileri arasında kabul edilemez bir eşitsizlik hakim. 5510 sayılı Kanun, veteriner çalışanları emeklilik konusunda adaletsizliğe uğratıyor ve bu, uzun vadeli motivasyonu kırıyor. Çalıştayda, tüm kamu veteriner sağlık emekçileri için eşit bir emeklilik sistemi kurulması gerektiği vurgulandı. Gülay Ertürk, “Emeklilik hakları gecikmeksizin düzenlenmeli” diyerek, bu talebin neden acil olduğunu örneklerle açıkladı: Bir veteriner hekim, yıllarca fiili hizmette yıpranmasına rağmen, standart emeklilikle geçinemiyor. Bu durum, ailelerini ve geleceklerini riske atıyor. Önerilen çözüm, ek ödemelerin temel maaşlara yansıtılması ve ücretlerin yoksulluk sınırını aşması için kapsamlı bir düzenleme.
Detaylı bir inceleme yapıldığında, fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı) her hizmet yılı için 90 gün olarak iade edilmesinin nasıl fark yaratacağı görülüyor. Örneğin, 20 yıllık bir tekniker, bu hakla emeklilik yaşını düşürebilir ve daha sağlıklı bir yaşama kavuşabilir. Çalıştay raporunda, bu taleplerin adım adım nasıl hayata geçirileceği çizildi: İlk adım, yasa taslaklarının hazırlanması; ikincisi, sendikalarla müzakere; üçüncüsü, uygulamada izleme. Bu yaklaşım, sadece hakları korumakla kalmayıp, sektördeki verimliliği de artıracak.
Şiddet Karşıtı Koruma ve İş Yükü Dengesi
Veteriner sağlık emekçileri, giderek artan şiddet olaylarıyla karşı karşıya kalıyor ve bu, iş güvenliğini tehdit ediyor. Çalıştayda, Sağlıkta Şiddet Yasası kapsamına derhal alınmaları talep edildi, çünkü mevcut düzenlemeler onları korumuyor. Gülay Ertürk, “Şiddete karşı caydırıcı önlemler şart” diyerek, gerçek vakaları paylaştı: Bir teknisyen, görev sırasında saldırıya uğradı ve yeterli destek alamadı. Bu gibi durumlar, çalışanları korkutarak hizmet kalitesini düşürüyor. Talepler arasında, etkili yasal yaptırımlar ve eğitim programları yer alıyor, ki bunlar sektördeki güveni yeniden tesis edebilir.
Diğer yandan, aşılama hizmetleri ve geçici görevlendirmelerdeki adaletsizlikler, iş yükünü artırıyor. Aylarca ödenmeyen ücretler ve fazla mesai sorunları, çalışanları tükenme noktasına getiriyor. Çalıştayda, bu sorunların nasıl çözüleceği tartışıldı: Örneğin, ödeme sistemlerinin dijitalleştirilmesiyle gecikmeler önlenebilir. Ayrıca, personelin zorla görev dışı işlere zorlanması, liyakatsiz yönetim nedeniyle yayılıyor ve bu, çalışma barışını bozuyor. Katılımcılar, Nisan ayında eylem planları hazırlayarak bu sorunlara karşı harekete geçeceklerini açıkladı.
Mesleki Onur ve Toplumsal Etki
Veteriner hekimlerin mücadelesi, sadece kişisel haklarla sınırlı değil; toplum sağlığını doğrudan etkiliyor. Gülay Ertürk’ün ifadesiyle, “Veteriner sağlık emekçisi mutlu değilse, sofradaki gıda güvenli değildir.” Bu söz, çalıştayın ruhunu özetliyor. Emekçilerin talepleri, zoonotik etkenlerle mücadele gibi kritik alanlarda verimliliği artıracak. Örneğin, yıpranma payı verilmesi, çalışanların motivasyonunu yükseltecek ve daha etkili aşı programları yürütecek. Bu, salgınları önlemede anahtar rol oynar.
Çalıştay, katılımcıların deneyimlerini paylaşarak zenginleşti. Tarım Orkam-Sen ve Veteriner Hekimler Derneği gibi kurumlar, ortak bir platform yaratarak, sektördeki sorunları derinlemesine analiz etti. Sonuçlar, hak mücadelesinin devam edeceğini gösteriyor: Mesleki onur iade edilene kadar eylemler sürecek. Bu süreç, veteriner sağlık alanını güçlendirerek, Türkiye’nin halk sağlığını koruyacak.
Bu sorunların çözümünde, her adımın toplumsal faydayı gözetmesi şart. Örneğin, ek gösterge hakları, çalışanları teşvik ederken, gıda güvenliğini artırır. Böylece, veteriner emekçileri, haklarıyla donanmış bir şekilde topluma hizmet etmeye devam edecek.
