Güney Fransa’nın ikonik kıyı şeridinde ulaşımı kökten değiştirecek olan Provence-Côte d’Azur (LNPCA) hattı projesi, Avrupa’nın en iddialı demiryolu modernizasyon hamlelerinden biri olarak öne çıkıyor. Marsilya, Toulon ve Nice koridorunu kapsayan bu devasa proje, sadece kapasite artırımı değil, aynı zamanda güvenilirlik ve sürdürülebilirlik odaklı bir dönüşümü hedefliyor. Bu yatırım bölge genelinde tren hizmetlerini çok daha cazip bir alternatif haline getirecek.
Provence–Côte d’Azur Hattının Stratejik Aşamaları
Toplamda dört aşamadan oluşan programın ilk iki fazı, Ekim 2022’de kamu yararı onayı alarak resmileşti. Mevcut takvime göre, birinci aşamanın 2029-2030 yılları arasında, ikinci aşamanın ise 2030-2035 yılları arasında tamamlanması öngörülüyor. Bu iki aşama; Marsilya, Toulon ve Nice arasındaki mevcut ağın iyileştirilmesine, genişletilmesine ve teknik kapasitesinin artırılmasına odaklanıyor.
Mart 2025’te Marsilya’da başlayan hazırlık çalışmalarının ardından, Aralık 2025’te Saint-Charles istasyonunda Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un katılımıyla projenin resmi lansmanı gerçekleştirildi. Projenin kalbinde, Marsilya şehir merkezinden doğrudan geçişi sağlayacak yaklaşık 8 kilometre uzunluğunda bir demiryolu tüneli yer alıyor. Bu tünel, SNCF Grubu’nun da vurguladığı üzere, tren hareketlerini daha sorunsuz ve verimli hale getirecek.
Modern Altyapı ve Kapasite Gelişimi
İlk iki aşama boyunca şebekede radikal değişiklikler planlanıyor. İstasyon iyileştirmeleri, hemzemin geçitlerin kaldırılması ve hatların çift hatlı hale getirilmesi bu çalışmaların temelini oluşturuyor.
Marsilya: İnşa edilecek 8 kilometrelik tünel, Saint-Charles istasyonunun “son durak” (dead-end) olma kısıtlamasını ortadan kaldıracak. Bu sayede TGV ve bölgesel trenler istasyona girip geri manevra yapmadan yollarına devam edebilecek.
Nice: Nice Havalimanı yakınlarında dört platformlu modern bir çok modlu merkez inşa edilecek. Bu merkez, TER bölgesel trenleri ile yüksek hızlı tren hizmetlerini birbirine bağlayarak entegre bir ulaşım sunacak.
Toulon: Saint-Cyr-sur-Mer ve Carnoules arasındaki demiryolu bağlantıları önemli ölçüde güçlendirilecek.
Dev Finansman ve Avrupa Yatırım Bankası Desteği
Projenin toplam maliyeti yaklaşık 5,2 milyar Euro olarak belirlenirken, sadece ilk iki aşamanın maliyetinin 3,65 milyar Euro olması bekleniyor. Finansman yapısı çok paydaşlı bir model üzerine kurulmuş durumda:
-
Avrupa Birliği: %20
-
Fransız Hükümeti: %40
-
Yerel Yönetimler (Proje Şirketi): %40
Avrupa Yatırım Bankası (AİB), projenin sürdürülebilir ulaşım üzerindeki etkisini göz önüne alarak 600 milyon Euro’luk bir kredi incelemesini başlattı. Yerel finansman tarafında ise konut sektörü hariç tutulacak şekilde arazi sahiplerinden ve ziyaretçilerden alınan yerel vergiler kullanılacak.
Bölgesel Hizmetlerde Devrim ve Yolcu Artışı
2030 yılından itibaren bölgedeki tren seferlerinin sıklığında ciddi bir artış yaşanacak. TER bölgesel tren seferleri saatte 4’ten 6’ya çıkarılırken, uzun mesafeli hizmetlerin her iki yönde saatte 3 bağlantıya ulaşması planlanıyor. SNCF Réseau verilerine göre, proje tamamlandığında günlük tren sefer sayısı 760’tan 950’ye yükselecek.
Daha da önemlisi, yolcu sayısının yıllık 23 milyondan fazla artması bekleniyor. Tahminlere göre bu ek yolcuların yaklaşık %62’si, daha önce karayolunu tercih eden ancak demiryolunun hızlanması ve verimliliğinin artmasıyla tercihini değiştiren kişilerden oluşacak.
Uluslararası Bağlantı: Marsilya-Ventimiglia Hattı
Proje sadece Fransa içindeki trafiği değil, İtalya yönündeki uluslararası bağlantıları da kapsıyor. 260 km’lik Marsilya-Ventimiglia hattı, 700 milyon Euro’luk yatırımla modernize ediliyor ve ERTMS dijital sinyalizasyon sistemiyle donatılıyor. 68 istasyonun yenileneceği bu güzergahta yolcu sayısının 2030’a kadar yılda 40 milyona ulaşması hedefleniyor.
Provence-Côte d’Azur hattı, Güney Fransa’yı yüksek kapasiteli, kesintisiz ve çevre dostu bir demiryolu ağıyla donatarak, bölgeyi Avrupa’nın modern ulaşım standartlarına bir adım daha yaklaştırıyor.
