İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), halk sağlığının korunması ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla vektörlerle mücadele çalışmalarını yılın 12 ayı boyunca kesintisiz sürdürüyor. Çalışmalar kapsamında; hastalık etkenlerini taşıyabilen vektörlerin kontrol altına alınması, olası salgın risklerinin önlenmesi ve bulaşma riskinin ortadan kaldırılması hedefleniyor. Dijital altyapı sistemleriyle vektörlerle mücadele eden İBB, özellikle sivrisinek larva mücadelesi kapsamında, İstanbul’un 39 ilçesinde tespit edilen üreme kaynaklarını yıl boyunca düzenli olarak kontrol ediyor ve biyosidal uygulamalar gerçekleştiriyor. İstanbul genelinde yürütülen ergin sivrisinek mücadele çalışmaları sonucunda, Mart 2019 – Mayıs 2026 tarihleri arasında toplam 8.230.912 hektar alanda uygulama gerçekleştirildi.
Bilimsel Yöntemler ve Dijital Altyapı Devrede
Vektörlerle mücadele faaliyetleri, İBB Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık ve Hıfzıssıhha Şube Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülüyor. Süreç, 15 Eylül 2020 tarihinde oluşturulan Vektörlerle Mücadele Bilim Kurulu’nun bilimsel rehberliği doğrultusunda şekilleniyor. Alanında uzman akademisyenlerin yer aldığı kurulun katkılarıyla mücadele stratejileri sürekli olarak güncelleniyor. Sivrisinek, karasinek, kene, fare, hamamböceği ve pire gibi risk oluşturan vektör türlerine yönelik çalışmalarda ovitraplar, ışık tuzakları, drone destekli uygulamalar ve WALS sistemi gibi modern izleme yöntemleri kullanılıyor.
İstilacı Türler Yakın Takipte
İBB, sivrisineklerle mücadelede entegre vektör yönetimi yaklaşımını esas alıyor. Bu kapsamda uygulanan İstilacı Sivrisinek İzleme ve Yönetim Planı doğrultusunda çalışmalar akademik kurumların katkılarıyla yürütülüyor. İstanbul’da yayılım gösteren istilacı Aedes türlerine yönelik olarak saha ekipleri ve vatandaş bildirimleri üzerinden tespit edilen alanlarda düzenli çalışmalar yapılıyor. Türün görüldüğü bölgelerde yoğunluk haritaları oluşturulmakta, elde edilen veriler dijital veri tabanlarında analiz edilerek mücadele programları planlanıyor. Ergin sivrisinek mücadelesi Haziran–Ekim döneminde gece saatlerinde ULV uygulamalarıyla, Kasım–Haziran döneminde ise kışlak alanlar ve kapalı ortamlarda yürütülüyor. Vatandaşlardan gelen bildirimler uzman ekipler tarafından değerlendirilerek sahada hızlı şekilde müdahale ediliyor. Karasinek mücadelesi kapsamında gübrelikler, hayvancılık alanları ile kurban satış ve kesim yerlerinde düzenli larva kontrol ve mücadele çalışmaları gerçekleştiriliyor.
Veriler Coğrafi Bilgi Sistemi ile Analiz Ediliyor
Vektörlerle mücadele çalışmalarında Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı dijital altyapı kullanılıyor. Üreme kaynakları sistem üzerinde kayıt altına alınmakta ve düzenli olarak takip ediliyor. Saha uygulamaları mobil sistemler üzerinden izlenirken, laboratuvar ortamında yapılan tür teşhis çalışmalarıyla risk analizi destekleniyor. Elde edilen veriler doğrultusunda erken müdahale süreçleri yürütülüyor. Sağlık Bakanlığı ile koordinasyon içerisinde Batı Nil Virüsü başta olmak üzere vektör kaynaklı hastalıklara yönelik izleme çalışmaları da sürdürülüyor.
