Günümüzde obezite, diyabet ve hareketsiz yaşam tarzının yaygınlaşması, karaciğer yağlanması vakalarında ciddi artışları beraberinde getiriyor. Özellikle yanlış beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite eksikliği, karaciğer sağlığını tehdit eden en önemli etkenlerin başında yer alıyor. Karaciğer hücrelerinde normalden fazla yağ birikmesiyle ortaya çıkan bu hastalık hakkında önemli bilgiler veren Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Önder Ekmen, karaciğer ağırlığının yüzde 5’inden fazlasının yağdan oluşmasının hastalık olarak değerlendirildiğini belirtti. Ekmen, “Günümüzde en sık obezite, insülin direnci, tip 2 diyabet ve yüksek kolesterol ile birlikte görülmektedir. Özellikle fast-food ağırlıklı beslenme, aşırı kalori alımı ve işlenmiş gıdaların sık tüketilmesi riski ciddi şekilde artırmaktadır” dedi.
ERKEN DÖNEMDE BELİRTİ VERMEDEN SESSİZCE İLERLİYOR
Karaciğer yağlanmasının çoğu zaman sinsi bir şekilde ilerlediğine dikkat çeken Doç. Dr. Ekmen, erken evrede hastaların büyük bölümünde belirgin bir şikâyet oluşmadığını vurguladı. Hastalığın genellikle rutin kontroller sırasında tesadüfen saptandığını ifade eden Ekmen, bazı kişilerde görülebilen halsizlik, çabuk yorulma ve karın sağ üst kısmında dolgunluk hissi gibi belirtilerin ise çoğu zaman göz ardı edildiğini aktardı.
TEHLİKE BÜYÜYOR: ÇOCUKLARDA DA GÖRÜLÜYOR
Son yıllarda çocukluk çağı karaciğer yağlanmasının korkutucu düzeyde arttığını vurgulayan Doç. Dr. Mehmet Önder Ekmen, tehlikenin boyutunu şu sözlerle özetledi:
“Yüksek kalorili beslenme, şekerli içeceklerin fazla tüketilmesi, ekran başında geçirilen sürenin artması ve fiziksel aktivitenin azalması çocuklarda da karaciğer yağlanmasını artırıyor. Çocukluk çağında başlayan bu süreç ilerleyen yaşlarda ciddi karaciğer hastalıklarına zemin hazırlayabiliyor.”
SİROZ VE KANSER RİSKİ OLUŞTURABİLİR
Karaciğer yağlanmasının basit bir yağ birikimi olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Ekmen, tedavi edilmeyen vakaların karaciğerde iltihaplanmaya, ardından ‘fibrozis’ olarak adlandırılan sertleşmeye yol açabileceğini söyledi. Sürecin siroza kadar ilerleyebileceğini belirten Ekmen, ileri evrelerde ise karaciğer kanseri riskinin ciddi oranda arttığına dikkat çekti. Özellikle bel çevresi yağlanmasının ve insülin direncinin bu süreçte doğrudan rol oynadığını ifade eden uzman, hastalığın metabolik sendromun bir parçası olarak ele alınması gerektiğini kaydetti.
TANIDA ULTRASONOGRAFİ ÖNE ÇIKIYOR
Tanı süreci hakkında da bilgi veren Doç. Dr. Ekmen, kan testlerinde karaciğer enzimlerinin normal çıkmasının hastalığı dışlamayacağını belirtti. En sık kullanılan tanı yönteminin ultrasonografi olduğunu ifade eden Ekmen, gerekli görülen durumlarda elastografi yöntemi ile karaciğer sertliği ve yağ oranının detaylıca değerlendirilebildiğini aktardı.
KURTARICI FORMÜL: AKDENİZ TİPİ BESLENME VE YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİĞİ
Hastalığın erken dönemde fark edildiğinde geri döndürülebilir olduğunu müjdeleyen Doç. Dr. Mehmet Önder Ekmen, tedavinin temelini kilo kaybı, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizin oluşturduğunu söyledi. Vücut ağırlığının yüzde 7 ila 10 oranında azaltılmasının karaciğerdeki yağlanmayı ve iltihabı belirgin şekilde hafiflettiğini belirten Ekmen, beslenme modeline yönelik şu önerilerde bulundu:
“Sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, balık ve zeytinyağı ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme modelini öneriyoruz. Şekerli içecekler, rafine karbonhidratlar, aşırı tatlı tüketimi ve işlenmiş gıdalardan uzak durulmalı. Porsiyon kontrolü ve fiziksel aktivite de ihmal edilmemelidir. Karaciğer yağlanması erken dönemde fark edildiğinde büyük ölçüde önlenebilir ve geri döndürülebilir bir hastalıktır.”
