Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar, 2026” bültenini yayımladı. Verilere göre, 2025 yılında araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleri için 253 milyar 544 milyon lira harcama yapılırken, 2026 yılı bütçesinde bu alana ayrılan kaynak 308 milyar 568 milyon liraya çıkarıldı.
Ar-Ge Harcamalarının Payı Yüzde 1,58 Oldu
Merkezi yönetim bütçesi verilerine göre, 2025 yılında Ar-Ge faaliyetleri için gerçekleştirilen 253 milyar 544 milyon liralık harcama, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58’ini oluşturdu.
Söz konusu harcamaların, 63 trilyon 20 milyar 906 milyon lira olarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise yüzde 0,40 olarak kaydedildi.
2026 yılı bütçe başlangıç ödeneklerinde ise Ar-Ge çalışmalarına toplam 308 milyar 568 milyon liralık kaynak ayrıldı.
En Büyük Pay Üniversitelere Ayrıldı
Sosyo-ekonomik hedefler açısından değerlendirildiğinde, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge için sağlanan fonların yüzde 64,9’u üniversitelerde yürütülen genel bilgi gelişimi çalışmalarına yönlendirildi.
Bu alanı yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yine yüzde 4,4 ile eğitim izledi.
2026 yılı bütçe ödeneklerinde de benzer dağılım devam etti. Ar-Ge bütçesinin yüzde 69,5’i üniversitelerde yürütülen genel bilgi gelişimi çalışmalarına ayrılırken, endüstriyel üretim ve teknoloji yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi yüzde 5,5, tarım yüzde 4,7 ve savunma yüzde 4 pay aldı.
Uluslararası Ar-Ge Programlarına Kaynak Artıyor
Merkezi yönetim bütçesinden 2025 yılında uluslararası Ar-Ge programlarına toplam 1,82 milyar lira kaynak aktarıldı.
Bu tutarın 987 milyon lirası Avrupa çapındaki Ar-Ge programlarına ayrılırken, 435 milyon lirası ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programlarına, 402 milyon lirası ise uluslararası Ar-Ge faaliyetleri yürüten kuruluşlara sağlanan kamu fonlarından oluştu.
2026 yılı bütçe başlangıç ödeneklerinde ise uluslararası Ar-Ge programlarına ayrılan kaynak 1,95 milyar liraya yükseltildi.
Avrupa Programları İlk Sırada Yer Aldı
2026 yılı ödenek dağılımında Avrupa çapındaki Ar-Ge programları 1 milyar lira ile en büyük payı aldı. Uluslararası Ar-Ge kuruluşlarına 489 milyon lira, ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programlarına ise 460 milyon lira kaynak tahsis edildi.
Açıklanan veriler, merkezi yönetim bütçesinde Ar-Ge yatırımlarının artırılmaya devam edildiğini ve özellikle üniversitelerde yürütülen bilimsel araştırmalar ile uluslararası iş birliklerine yönelik kaynakların öncelikli alanlar arasında yer aldığını ortaya koydu.
