Pandemi döneminde müstakil yaşam arzusu, artan konut fiyatları ve küçük birikimlerle gayrimenkul sahibi olma isteği arsa ile tarla satışlarını ciddi ölçüde yükseltmişti. Ancak son yıllarda yatırım tercihlerindeki değişim ve faiz dinamikleri bu eğilimi tersine çevirdi; arsa-tarla satışları ilk dönemlere göre belirgin şekilde düştü.
İstanbul Gayrimenkul Değerleme (İGD) verileri, 2023’ün ocak-temmuz döneminde 795 bini aşan arsa ve tarla satışlarının, 2024’te 687 bine gerilediğini, 2025’te 720 bin seviyesine uğradığını ve bu yılın aynı döneminde 575.610’a düştüğünü ortaya koyuyor.
Arsa talebini artıran başlıca faktörler
Pandemi sonrası uzaktan çalışma alışkanlığı ve deprem kaygısı gibi unsurlar, şehir merkezlerinin dışındaki düşük yoğunluklu yaşam alanlarına yönelimi güçlendirdi. Bunun yanında konut fiyatlarındaki yükseliş; düşük bütçelerle yatırım yapmak isteyenler için arsa ve tarlayı cazip bir alternatif haline getirdi. Bu dönem, birçok yatırımcının arazi üzerinden birikimini koruma veya değerlendirme çabalarını görünür kıldı.
İlginin azalmasının sebepleri
İGD Yönetici Ortağı Dr. Ahmet Büyükduman, arsa ve tarla yatırımlarındaki gerilemenin iki ana nedenine işaret ediyor: pandeminin etkisinin azalması ve faizlerin yeniden cazip seviyelere gelmesi. Pandemi sürecinde açık alanlı müstakil yaşam arzusu ile negatif reel faiz ortamı birikimlerini araziye yönlendirmişti; bu koşullar ortadan kalktığında yatırım eğilimleri tekrar çeşitlendi.
Konut satışlarının tekrar öne çıkması
2021-2024 döneminde konut dışı gayrimenkul satışları, arsa ve tarlaların da etkisiyle konut satışlarını geride bırakmıştı. 2022’de konut dışı satışlar 1.748.000, 2023’te 1.723.000 civarına ulaşarak yüksek seviyeler gördü. Ancak 2025’te konut satışları yeniden öne geçerek yaklaşık 1.760.000 ile birinci sıraya yerleşti; aynı dönemde konut dışı satışlar ~1.644.000 olarak kaydedildi. Bu yılın ilk 7 ayında ise konut satışları 870.767 olurken arsa-tarla satışları 575.610 seviyesinde kaldı; bu durum konutla arazi arasındaki farkın yeniden açıldığını gösteriyor.
Yeni satış modelleri ve sektörel uyum
Arsa ve tarla talebindeki yoğunluk, gayrimenkul sektöründe yaratıcı satış modellerinin doğmasına yol açtı. Artan maliyetler ve bireysel erişim zorlukları nedeniyle bazı firmalar altyapısı hazır ve imarlı arsa sunmaya başladı. Ayrıca bazı projelerde tüketicilere önce arsa payı, sonra inşaat maliyeti ödeme seçeneğiyle iki aşamalı konut edinme imkânı veriliyor. Bu yaklaşımlar, hem arsa sahibi olmayı kolaylaştırmayı hem de daha düşük başlangıç maliyetiyle konut yatırımına başlanmasını amaçlıyor.
