Avrupa’nın referans doğal gaz piyasası olan Hollanda merkezli TTF’de fiyatlar, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin azalmasıyla son haftalarda geriledi. Ancak uzmanlar, piyasalarda savaş riskinin azalmasına rağmen Avrupa’nın kış aylarına yetersiz gaz stoklarıyla girebileceği uyarısında bulunuyor.
Savaş öncesinde megavatsaat başına yaklaşık 40 euro seviyesinde işlem gören TTF ön ay kontratları, Hürmüz Boğazı’nda sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarının aksayabileceği endişesiyle 60 euronun üzerine çıkmıştı. ABD ile İran arasında diplomatik temasların yeniden başlaması ve Katar’dan LNG ihracatının normale dönebileceği beklentileriyle fiyatlar yeniden 55 euro seviyelerine geriledi.
Piyasaların Odağında Gaz Depoları Var
Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects’e göre piyasalar diplomatik gelişmeleri olumlu fiyatlasa da doğal gaz piyasasının geleceğini belirleyecek temel unsur Avrupa’nın kış öncesindeki depolama seviyesi olacak.
Avrupa Birliği’nin doğal gaz depoları 23 Haziran itibarıyla yaklaşık 50 milyar metreküp gazla kapasitesinin yüzde 46’sına ulaştı. Bu doluluk oranı hem geçen yılın hem de son beş yıl ortalamasının belirgin şekilde altında bulunuyor.
Mevcut dolum hızının korunması halinde depoların ekim sonunda en fazla yüzde 75 ila 78 seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor. Uzmanlar, bu seviyenin sert geçebilecek bir kış için yeterli güvenlik payı sağlamayabileceğini değerlendiriyor.
Almanya İçin Risk Daha Büyük
Energy Aspects analizine göre Avrupa’nın en hassas ülkelerinden biri Almanya olarak öne çıkıyor.
Depolardaki gaz miktarının kapasitenin yüzde 50’sinin altına düşmesi halinde teknik nedenlerle depolardan gaz çekiş hızının azalabileceği belirtiliyor. Bunun özellikle Almanya ve Kuzeybatı Avrupa’daki enerji arzı üzerinde baskı oluşturabileceği ifade ediliyor.
Katar LNG’sinde Tam Normalleşme Beklenmiyor
Uzmanlar, Katar’dan LNG sevkiyatlarının da beklenenden daha yavaş normale dönebileceğini öngörüyor.
Mayın temizleme faaliyetleri, sigorta işlemleri ve gemi işletmecilerinin güvenlik kaygıları nedeniyle Katar gazının Avrupa’ya düzenli akışının en erken yılın son çeyreğinde başlaması bekleniyor. İlk sevkiyatların ise öncelikle Körfez ülkeleri ve Asya pazarına yönlendirilmesi öngörülüyor.
Bu durum, Avrupa’nın yaz boyunca Atlantik havzasından LNG tedarikine bağımlı kalmaya devam edeceği ve Asya ile LNG rekabetinin süreceği anlamına geliyor.
Kalıcı Fiyat Düşüşü İçin Belirsizlikler Sürüyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), orta ve uzun vadede Çin’de yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanması ve LNG talebindeki büyümenin yavaşlamasının küresel piyasalardaki baskıyı hafifletebileceğini değerlendiriyor.
Bununla birlikte uzmanlar, Avrupa’nın kışa hangi stok seviyesinde gireceği, Katar’ın LNG ihracatının ne zaman tamamen normale döneceği ve Avrupa ile Asya arasındaki LNG rekabetinin nasıl şekilleneceği netleşmeden doğal gaz fiyatlarında kalıcı bir gerileme beklemek için henüz erken olduğu görüşünü paylaşıyor.
