Kanser tedavisinde tümörlü dokuyu hedeflerken sağlıklı hücreleri mümkün olduğunca korumaya yönelik çalışmalar hız kazanıyor. Bu alandaki yenilikçi yöntemlerden fotodinamik terapi, ışığa duyarlı moleküllerin belirli dalga boyundaki ışıkla aktive edilmesi yoluyla kanser hücrelerinin yok edilmesini amaçlıyor. Işık temelli tedavilerdeki teknolojik gelişmeler, kişiye özel ve daha hassas tedavi seçenekleri açısından umut vadediyor.
Acıbadem Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fabienne Dumoulin başkanlığında gerçekleştirilen “8. Fotodinamik Günü” etkinliğinde, dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanları bir araya geldi. Toplantıda fotodinamik terapinin ulaştığı son aşama, güncel araştırmalar ve gelecekte sağlık alanında kullanılabilecek yeni teknolojiler ele alındı.
Sağlıklı Dokuları Koruyan Tedavilere Odaklanılıyor
Konferans Başkanı Prof. Dr. Fabienne Dumoulin, günümüzde kanser tedavisinde yalnızca hastalığın ortadan kaldırılmasının değil, bu süreçte sağlıklı dokuların korunmasının da temel hedeflerden biri olduğunu belirtti.
Fotodinamik terapinin bu nedenle son yıllarda önem kazandığını ifade eden Dumoulin, ışık temelli tedavilerin artık yalnızca geleceğe yönelik bir teknoloji olmadığını, günümüzde de kullanılabildiğini vurguladı.
Dumoulin, fotodinamik terapinin kanserin yanı sıra antibiyotik direnciyle mücadelede geliştirilen yeni tedavi yaklaşımları açısından da umut verici olduğunu dile getirdi.
Işık Ve İlaç Birlikte Kullanılıyor
Fotodinamik terapide öncelikle hastalıklı hücrelerde birikme özelliği bulunan ışığa duyarlı özel bir ilaç kullanılıyor. Ardından yalnızca hedeflenen bölgeye belirli dalga boyundaki ışık uygulanarak ilaç aktive ediliyor.
Bu yöntem sayesinde hastalıklı hücrelerin hedeflenmesi ve çevredeki sağlıklı dokuların mümkün olduğunca korunması amaçlanıyor. Tedavinin etkinliğinin artırılmasında ileri görüntüleme sistemleri ve nanoteknoloji de önemli rol oynuyor.
Prof. Dr. Dumoulin, gelecekte hastalıkların daha erken aşamada tespit edilmesi, tedavi sürecinin gerçek zamanlı izlenmesi ve hastaya özel ışık temelli yöntemlerin seçilmesinin mümkün olabileceğine dikkat çekti.
Nanoteknoloji Kişiselleştirilmiş Tedaviyi Destekliyor
Etkinlikte konuşan Harvard Tıp Fakültesi Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Tayyaba Hasan da fotodinamik terapinin kişiselleştirilmiş kanser tedavisinde giderek daha önemli bir konuma geldiğini belirtti.
Hasan’a göre kanser tedavisindeki temel değişimlerden biri, bütün hastalara aynı yöntemin uygulanması yerine tümörün özelliklerine göre farklı tedavi seçeneklerinin geliştirilmesi. Fotodinamik terapi de tümörü seçici biçimde hedefleyebilmesi nedeniyle bu yaklaşımı destekleyen yöntemler arasında bulunuyor.
Görüntüleme teknolojileriyle fotodinamik terapinin birlikte kullanılmasının tedavinin hassasiyetini artırabileceğini belirten Hasan, özellikle pankreas ve cilt kanserlerinde bu yaklaşımın önemli avantajlar sağlayabileceğini ifade etti.
Tümör Sınırları Daha Net Belirlenebiliyor
Görüntüleme destekli tedaviler, doktorların tümörün sınırlarını daha ayrıntılı biçimde görmesine imkan sağlayabiliyor. Böylece tedavinin hedef bölgeye daha hassas uygulanması ve sağlıklı dokuların korunması hedefleniyor.
Nanoteknolojik uygulamalar ise ışığa duyarlı ilaçların doğrudan tümör dokusuna taşınmasına katkı sağlayabiliyor. Bu yaklaşımın tedavinin etkinliğini artırırken yan etkilerin azaltılmasına yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
Bilimsel İş Birliği Tedavilerin Geleceğini Belirleyecek
Prof. Dr. Tayyaba Hasan, laboratuvarda ortaya çıkan bilimsel bulguların klinik uygulamaya dönüşmesinin uzun ve disiplinli bir süreç gerektirdiğini belirterek, bilim insanları, mühendisler, hekimler ve sanayinin ortak çalışmalarının önemine işaret etti.
Fotodinamik terapi alanındaki uluslararası iş birliklerinin de ele alındığı etkinlikte, gelecekte ışık temelli tedavilerin daha fazla hastaya ulaştırılması hedefi öne çıktı.
Bu kapsamda Acıbadem Üniversitesi’nde Temmuz 2027’de Uluslararası Fotodinamik Derneği Dünya Kongresi’nin düzenlenmesi planlanıyor. Kongrede fotodinamik terapi alanındaki yeni araştırmalar, görüntüleme teknolojileri, nanoteknolojik uygulamalar ve klinik gelişmelerin kapsamlı biçimde değerlendirilmesi bekleniyor.
