Türkiye ile Suudi Arabistan arasında yenilenebilir enerji alanındaki iş birliğini genişletecek önemli bir anlaşma yürürlüğe girdi. İki hükümet arasında imzalanan “Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma”, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanmasının ardından Resmi Gazete’de yayımlandı.
Anlaşmayla toplam 5 bin megavat (MWe) kapasiteli güneş enerjisi santrali projelerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Düzenleme, iki ülke arasındaki yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler ve inovasyon alanındaki iş birliğinin de güçlendirilmesini öngörüyor.
İlk Etapta Sivas Ve Taşeli’ne 2 Bin Megavatlık GES
3 Şubat 2026’da Riyad’da imzalanan anlaşma kapsamında ilk olarak “Faz 1” projeleri hayata geçirilecek.
Bu kapsamda Sivas ve Taşeli’nde 1.000’er MWe kurulu güce sahip iki güneş enerjisi santrali kurulması planlanıyor. Böylece ilk aşamada toplam 2 bin MWe kapasitenin devreye alınması hedefleniyor.
İlk fazın ardından “Faz 2” çalışmalarına geçilmesi planlanırken, bu aşamada 3 bin MWe ilave yenilenebilir enerji projesinin geliştirilmesi ve uygulanması konusunda mutabakata varıldı.
Elektrik Alım Tarifeleri Belirlendi
Anlaşmayla Sivas ve Taşeli’nde kurulacak güneş enerjisi santrallerinde üretilecek elektriğin alımına ilişkin tarifeler de netleştirildi.
Sivas GES için ticari işletmeye geçiş tarihinden itibaren ilk 5 yıl boyunca megavatsaat başına 47,5 euro tarifesi uygulanacak. Beşinci yılın tamamlanmasının ardından bu bedel MWh başına 23,415 euro olacak.
Taşeli GES’te de ilk 5 yıl için MWh başına 47,5 euro ödeme yapılacak. Beşinci yılın ardından uygulanacak tarife ise 19,950 euro/MWh olarak belirlendi. Söz konusu tarifeler KDV hariç olacak.
Yatırımlar 30 Yıl Sürecek
Yatırım anlaşmalarının ticari işletmeye başlama tarihinden itibaren 30 yıl yürürlükte kalması öngörülüyor. İşletme döneminin sona ermesinin ardından santrallerin devreden çıkarılması için proje şirketlerine 2 yıla kadar ek süre tanınabilecek.
Proje şirketlerinin, kurulu kapasitenin her megavatı için 30 bin euro tutarında teminat mektubu sunması gerekecek.
Araziler 49 Yıllığına Tahsis Edilecek
Projelerin ihtiyaç duyduğu arazi, irtifak ve orman kullanım izinlerinin Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) tarafından 49 yıl süreyle edinilmesi ve proje şirketlerine bedelsiz şekilde kiralanması planlanıyor.
Bu uygulamayla güneş enerjisi yatırımlarının ihtiyaç duyduğu arazi kullanım süreçlerinin kolaylaştırılması ve projelerin uzun vadeli işletme döneminde sürekliliğinin sağlanması amaçlanıyor.
Yatırımcılara Vergi Ve Gümrük Muafiyetleri
Anlaşma kapsamında proje şirketleri için çeşitli teşvik ve muafiyetler de uygulanacak.
Projeler, ayrıca yatırım teşvik belgesi aranmasına gerek olmadan Stratejik Hamle Programı kapsamındaki Kurumlar Vergisi Teşvikinden yararlanabilecek.
Santrallerin inşası ve işletilmesinde kullanılacak makine, ekipman ve yedek parçaların ithalatında gümrük vergisi, KDV ve ÖTV dahil çeşitli mali yükümlülüklerden muafiyet sağlanacak. Yurt içinden temin edilecek ekipmanlarda da KDV muafiyeti uygulanacak.
Ticari işletmeye geçiş tarihine kadar düzenlenecek sözleşme ve belgeler damga vergisinden istisna tutulacak.
Finansman Ve Muhasebe Euro Üzerinden Yürütülebilecek
Proje şirketlerine finansal işlemler açısından da kolaylık sağlanacak. Şirketler, yasal defterlerini ve muhasebe kayıtlarını doğrudan euro cinsinden tutabilecek.
Finansman ve faturalandırma işlemlerinin de euro üzerinden yürütülmesine imkan tanınacak. Böylece uzun vadeli enerji yatırımlarında döviz bazlı mali yapının korunması hedefleniyor.
18 Ay İçinde Anlaşma İmzalanmazsa Fesih Mümkün
Faz 1 kapsamında belirlenen projelerin yatırım ve elektrik satın alma anlaşmalarının, hükümetlerarası anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 18 ay içerisinde imzalanması gerekiyor.
Bu süre içinde Yatırım Anlaşmaları ile Elektrik Satın Alma Anlaşmaları imzalanmazsa taraflar herhangi bir yükümlülük üstlenmeden hükümetlerarası anlaşmayı tek taraflı olarak feshedebilecek.
Yenilenebilir Enerjide Stratejik Ortaklık
Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki anlaşma, iki ülkenin yenilenebilir enerji alanındaki iş birliğini somut yatırımlara dönüştürmeyi amaçlıyor.
İlk etapta Sivas ve Taşeli’nde kurulması planlanan 2 bin MWe’lik santrallerin ardından 3 bin MWe’lik ikinci fazın geliştirilmesiyle toplam 5 bin MWe güneş enerjisi kapasitesine ulaşılması hedefleniyor.
Anlaşmanın enerji üretiminin artırılmasının yanı sıra yeşil teknolojilerin geliştirilmesi, yatırım ortamının güçlendirilmesi ve iki ülke arasında enerji sektöründeki ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
