Okulların açılmasına kısa süre kala ailelerin hazırlıkları hız kazanırken, öğrencilerin günlük yaşamında önemli yer tutan okul çantaları da yeniden gündeme geldi. Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hikmet Uçgun, çanta seçiminde yalnızca renk, model ve dayanıklılığın değil, çocuğun fiziksel özelliklerinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Uçgun, çocukların boyu, kilosu ve fiziksel kapasitesine uygun, mümkün olduğunca hafif ve iki omuzda taşınabilen çantaların tercih edilmesini önerdi. Çantanın yanlış seçilmesi veya uzun süre ağır şekilde taşınmasının çocuklarda omuz, boyun ve sırt bölgesinde yorgunluk ve ağrıya neden olabileceğini ifade etti.
Uygun Olmayan Çanta Duruşu Etkileyebilir
Çocukluk ve ergenlik döneminde kas-iskelet sisteminin gelişimini sürdürdüğünü belirten Uçgun, fiziksel kapasiteyi aşan ağırlıkların uzun süre taşınmasının vücudun duruş biçimini değiştirebileceğine dikkat çekti.
Ağır veya vücuda uygun olmayan çantanın taşınması sırasında gövdenin öne doğru eğilebildiğini ve omuzların öne gelmesiyle kasların daha fazla çalışmak zorunda kalabildiğini aktaran Uçgun, bunun sonucunda omuz, boyun ve sırt bölgesinde hassasiyet, yorgunluk ve ağrı görülebileceğini söyledi.
Ağır Çanta Her Zaman Omurga Bozukluğu Anlamına Gelmiyor
Uçgun, okul çantalarının ağırlığı konusunda ailelerin gereksiz endişeye kapılmaması gerektiğini de vurguladı. Ağır bir çantanın tek başına çocukta kalıcı omurga bozukluğu oluşturduğunun söylenemeyeceğini belirten Uçgun, çantanın ağırlığının yanı sıra taşıma süresi ve şeklinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Çocuğun yaşı, fiziksel kapasitesi ve günlük hareket düzeyinin de dikkate alınması gerektiğini belirten Uçgun, çanta ağırlığı ile bel ağrısı arasında tek başına kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurulamayacağını kaydetti.
İki Omuzda Taşınan Çantalar Tercih Edilmeli
Doğru çanta seçiminde çocuğun vücut ölçülerine uygunluğun öncelikli olması gerektiğini belirten Uçgun, çocuğun ilerleyen yıllarda da kullanabileceği düşüncesiyle gereğinden büyük çanta alınmaması gerektiğini söyledi.
İki omuz askısı bulunan sırt çantalarının tercih edilmesini öneren Uçgun, askıların geniş, destekli ve ayarlanabilir olmasının önemine işaret etti. Çantanın sırta yakın durması ve alt kısmının bel seviyesinin çok aşağısına sarkmaması gerektiğini belirtti.
Göğüs veya bel kemeri bulunan modellerin ise özellikle yükün fazla olduğu durumlarda çantanın vücuda daha dengeli biçimde yakın tutulmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.
Ağır Eşyalar Sırta Yakın Konulmalı
Çantanın içindeki eşyaların yerleşiminin de taşıma konforu açısından önemli olduğunu belirten Uçgun, ağır kitap ve materyallerin sırta yakın bölmelere yerleştirilmesini önerdi.
Daha hafif eşyaların dış bölmelere konulabileceğini aktaran Uçgun, böylece yükün vücuttan uzaklaşarak çocuğu geriye doğru çekmesinin azaltılabileceğini söyledi.
Çanta ağırlığının zaman zaman kontrol edilmesini de tavsiye eden Uçgun, literatürde çanta ağırlığının çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10’u civarında tutulmasının sık kullanılan pratik bir referans olduğunu belirtti. Ancak bu oranın kesin bir güvenli veya güvensiz sınır olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Çocuğun Verdiği Sinyaller Önemli
Çocuğun çantayı taşırken zorlanmasının veya ağrı hissetmesinin, yalnızca kilogram hesabından daha önemli bir uyarı işareti olabileceğini belirten Uçgun, ailelerin çocuklarının fiziksel tepkilerini gözlemlemesi gerektiğini söyledi.
Çocuk çantayı taşırken sürekli öne doğru eğiliyor, omuz askılarını eliyle destekliyor, sık sık çantasını çıkarıp dinleniyor ya da boyun, omuz ve sırt ağrısından şikayet ediyorsa mevcut yükün çocuk için fazla olabileceğine dikkat çekti.
Yürüyüş Süresi De Göz Önünde Bulundurulmalı
Çantanın ağırlığının yanı sıra ne kadar süre taşındığının da önemli olduğunu vurgulayan Uçgun, okula servisle gidip çantasını kısa süre taşıyan bir çocuk ile aynı ağırlıktaki çantayla 20-30 dakika yürüyen çocuğun maruz kaldığı yükün aynı olmadığını ifade etti.
Taşıma süresi uzadıkça kasların çalışma süresinin ve buna bağlı yorgunluğun artabileceğini belirten Uçgun, özellikle yürüyerek okula gidip gelen öğrencilerde çanta ağırlığının daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ağır Çanta Yürüyüşe Engel Olmamalı
Çocukların ağır çanta taşıdığı gerekçesiyle günlük yürüyüşlerinden uzaklaştırılmaması gerektiğini belirten Uçgun, yürüyüşün çocuklar açısından değerli bir fiziksel aktivite olduğunu vurguladı.
Uçgun, çözümün çocukların hareketini azaltmak değil, gereksiz yükleri ortadan kaldırmak ve çantayı çocuğun fiziksel özelliklerine uygun hale getirmek olduğunu ifade etti.
Okulların da öğrencilerin taşıdığı yükün azaltılmasında sorumluluk üstlenebileceğini belirten Uçgun, her gün tüm kitapların taşınmasını gerektirmeyen ders programları, okul dolapları ve uygun şekilde kullanılan dijital materyallerin çanta yükünü azaltabileceğini söyledi.
Sağlıklı Gelişim İçin Hareket Şart
Çocukların sağlıklı bir kas-iskelet sistemine sahip olması için yalnızca doğru çanta seçiminin yeterli olmadığını belirten Uçgun, günlük hareketliliğin de büyük önem taşıdığını ifade etti.
Çocukların koşma, zıplama, tırmanma, bisiklete binme, oyun oynama ve farklı sporları deneme imkanına sahip olması gerektiğini belirten Uçgun, düzenli hareketin kasların yanı sıra kemik gelişimi, denge, koordinasyon, kalp-akciğer kapasitesi ve motor becerileri desteklediğini söyledi.
Uçgun, ailelere hafif, çocuğun vücut ölçülerine uygun ve iki omuzda taşınabilen çantalar tercih etmeleri, çantaya yalnızca o gün ihtiyaç duyulan eşyaları koymaları ve çocukların hareket etmesine fırsat vermeleri çağrısında bulundu.
Uzman, sağlıklı bir omurga için en önemli yatırımın yalnızca doğru okul çantasını seçmek değil, hareketli ve aktif bir çocukluk ortamı oluşturmak olduğunu vurguladı.
