İnşaat ve ev tadilatlarında harcın daha kolay uygulanabilmesi için zaman zaman farklı yöntemlere başvurulabiliyor. Bunlardan biri de beton veya harç karışımına bulaşık deterjanı eklenmesi. Deterjan, karışımın daha akışkan ve kolay işlenebilir hale gelmesini sağlarken, betonun içerisinde kontrolsüz şekilde hava boşlukları oluşmasına da neden olabiliyor.
Bu boşlukların sertleşen betonun mekanik özelliklerini ve yük taşıma kapasitesini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. Bu nedenle ev tipi deterjanların, profesyonel beton katkılarının yerine kullanılması özellikle taşıyıcı yapılarda ciddi risk oluşturabiliyor.
Deterjan Harcın Yapısını Nasıl Değiştiriyor?
Bulaşık deterjanlarında bulunan yüzey aktif maddeler, çimento ve kum parçacıkları arasındaki sıvının daha kolay yayılmasını sağlıyor. Böylece harcın kıvamı daha akışkan hale gelirken, uygulama sırasında mala ile yayılması ve boşlukların doldurulması kolaylaşıyor.
Karıştırma işlemi sırasında deterjanın etkisiyle harcın içerisinde çok sayıda küçük hava kabarcığı da oluşabiliyor. Bu kabarcıklar, karışımın daha rahat hareket etmesini sağlayarak işlenebilirliği artırıyor.
Ancak beton sertleştiğinde bu hava boşluklarının bir bölümü malzemenin içerisinde kalıyor. Oluşan boşluklar betonun bütünlüğünü azaltırken, yük altında gösterdiği mekanik direnci de olumsuz etkileyebiliyor.
Hava Boşlukları Dayanımı Azaltabiliyor
Amerikan Beton Enstitüsü (ACI) tarafından aktarılan verilere göre betondaki hava boşluğu oranındaki her yüzde 1’lik artış, nihai mukavemette yaklaşık yüzde 5’lik azalmaya neden olabiliyor.
Bu nedenle harcın uygulama sırasında daha rahat işlenmesini sağlayan hava kabarcıkları, sertleşme sonrasında istenmeyen bir sonuca yol açabiliyor. Beton matrisinde kalan boşlukların artması, malzemenin taşıma kapasitesini ve dayanıklılığını düşürebiliyor.
Özellikle betonun taşıyıcı özelliklerinin kritik olduğu yapılarda, uygunluğu test edilmemiş ev tipi ürünlerin kullanılması bu nedenle önerilmiyor. Beton ve harç için geliştirilmiş özel katkı maddeleri, belirli özellikleri ve kullanım oranları dikkate alınarak tasarlanıyor.
Küçük Tamiratlarda Bile Kullanım Alanı Sınırlı
Deterjan katkılı harcın, uzman değerlendirmelerine göre ancak yapısal yük taşımayan küçük çaplı uygulamalarda gündeme gelebileceği belirtiliyor. Sıva tamiratları ve yüzeysel dolgular gibi işlemler bu kapsamda değerlendirilebilir.
Bununla birlikte uygulamanın kullanılacağı alanın yapısal niteliği mutlaka dikkate alınmalı. Taşıyıcı sistemin parçası olmayan yüzeysel bir onarım ile binanın yükünü taşıyan bir elemanın tamiri aynı şekilde değerlendirilmemeli.
Kolon Ve Kirişlerde Doğaçlama Katkı Kullanılmamalı
Kolon, kiriş, temel ve döşeme gibi yapının taşıyıcı sistemini oluşturan bölümlerde bulaşık deterjanı gibi ev tipi ürünlerin beton katkısı olarak kullanılması ciddi riskler taşıyor.
Bu tür uygulamalarda harcın işlenebilirliğini artırmak amacıyla doğaçlama yöntemlere başvurmak yerine, kullanım amacı ve teknik özellikleri belirlenmiş profesyonel plastikleştirici veya diğer uygun beton katkılarının tercih edilmesi gerekiyor.
Betonun dayanımı yalnızca karışımın kolay uygulanabilmesine değil; kullanılan malzemelerin özelliklerine, doğru oranlara, karıştırma yöntemine, yerleştirmeye ve kür koşullarına da bağlı bulunuyor. Bu nedenle taşıyıcı elemanlara yönelik onarımların uzman kontrolünde gerçekleştirilmesi, yapısal güvenlik açısından önem taşıyor.
