Galler Hükümeti, 28 Ekim’de açıklanacak bütçe öncesinde Birleşik Krallık Hükümeti’nden demiryolu yatırımlarının hızlandırılması için 1 milyar sterlinlik ek kaynak talep etti. Talep, 2029-30’a kadar Galler’deki demiryolu iyileştirmeleri için halihazırda ayrılan 302 milyon sterlinlik bütçeye ek bir tahsis yapılmasını öngörüyor.
Galler Maliye Bakanı Elin Jones, talebini Birleşik Krallık Maliye Bakanı’na gönderdiği mektupta iletti. Ancak istenen 1 milyar sterlin, mevcut 14 milyar sterlinlik demiryolu proje havuzuna ilave bir kaynak olarak değil, bu toplam içindeki yatırımların daha hızlı hayata geçirilmesini sağlayacak şekilde kullanılacak.
14 Milyar Sterlinlik Demiryolu Proje Havuzu
Birleşik Krallık Hükümeti, 18 Şubat 2026’da Galler Demiryolu Kurulu’nun proje planının temelini oluşturan “Bugün, Yarın, Birlikte” vizyonunu onayladı. Açıklanan 14 milyar sterlinlik rakam, Galler Ulaşım Kurumu tarafından değerlendirmeye alınan projelerin mevcut maliyet tahminlerinin üst sınırı olarak tanımlandı.
Hükümet, söz konusu projeler için sağlanacak finansmanın kesin miktarının ilerleyen dönemlerde gerçekleştirilecek Harcama Gözden Geçirmeleri kapsamında belirleneceğini bildirdi.
2025 Harcama Gözden Geçirmesi kapsamında Galler’de demiryolu iyileştirmeleri için en az 445 milyon sterlinlik kaynak ayrıldı. Bu miktarın 302 milyon sterlini mevcut dönemdeki altyapı iyileştirmelerine, 95 milyon sterlini ise daha ileri aşamadaki geliştirme çalışmalarına yönlendirilecek. Ayrıca Vadinin Temel Hatları iyileştirmeleri için Galler Hükümeti’ne 48 milyon sterlin tahsis edildi.
Beş Yeni İstasyon İçin 90 Milyon Sterlin
Galler’deki demiryolu projeleri için açıklanan mevcut kaynaklar arasında en yüksek tutarlı kalem, güneydoğu Galler’de yapılması planlanan beş yeni istasyona yönelik 90 milyon sterlinlik finansman oldu.
Magor ve Undy, Llanwern, Cardiff East, Newport West ve Somerton istasyonlarını kapsayan projelerin inşaatına 2026 yılında başlanması planlanmıştı. Projelerden ikisinin inşaatının ise 2029’da başlaması öngörülüyordu.
Cardiff Merkez İstasyonu için İngiliz hükümetinin sağladığı toplam kaynak 77,8 milyon sterline ulaşırken, bu miktarın 59,8 milyon sterlinlik bölümü mevcut finansman kapsamında bulunuyor. Çalışmaların 2026 baharında başlaması ve büyük bölümünün 2029’da tamamlanması planlanıyor.
Cardiff-Severn Tünel Kavşağı arasındaki Güney Galler Yardım Hatları’nda hız artışı için en az 40 milyon sterlin ayrılırken, Cardiff Batı Kavşağı kapasite artışı için üç yıl içinde 30 milyon sterline kadar kaynak sağlanması öngörülüyor.
Kuzey Galler kıyı ana hattındaki güvenlik ve hizmet iyileştirmeleri için de yaklaşık 30 milyon sterlinlik kaynak bulunuyor. Prestatyn ve Abergele’deki dört hemzemin geçidin yerine iki erişilebilir yaya köprüsünün yapılması ve projenin 2027 ilkbaharında tamamlanması planlanıyor.
Galler, Network Rail Harcamalarındaki Payını Artırmak İstiyor
Galler Hükümeti, mevcut 302 milyon sterlinlik kaynağın Network Rail’in İngiltere ve Galler’deki mevcut dönem harcamalarının yaklaşık yüzde 1’ine karşılık geldiğini belirtiyor.
Galler Hükümeti’nin 17 Eylül’de Cardiff’te düzenlenen maliye bakanları toplantısı öncesinde yayımladığı belgelerde de demiryolu finansmanına ilişkin aynı oran kullanıldı. Belgelerde, 302 milyon sterlinin 2029-30’a kadar devam edecek Harcama Gözden Geçirmesi döneminde 14 milyar sterlinlik proje havuzu için ayrılan kaynaklardan biri olduğu belirtildi.
Toplam 14 milyar sterlinlik proje havuzunun 15 yıllık bir döneme yayılması beklenirken, Galler Hükümeti bu süreçte demiryolu yatırımlarının hızlandırılması için ayrıca 1 milyar sterlin talep ediyor.
Ek 1 Milyar Sterlinin Proje Dağılımı Henüz Açıklanmadı
Elin Jones’un Birleşik Krallık Maliye Bakanı’na gönderdiği mektupta demiryolu yatırımları, Galler Hükümeti’nin bütçe öncesi dört ana talebinden biri olarak yer aldı.
Jones’un diğer talepleri arasında hane halklarının yaşam maliyetlerini azaltmaya yönelik önlemler bulunuyor. Bu kapsamda Yerel Konut Ödeneği oranlarına uygulanan dondurmanın sona erdirilmesi ve Galler’deki çocuk ödemesi Cynnal’ın vergi ve sosyal yardım kesintilerinden korunması isteniyor.
Galler Hükümeti ayrıca günlük ve sermaye bütçelerinde reel olarak yaşandığını belirttiği kesintilerin telafi edilmesini ve Pembrokeshire Enerji Santrali’nin karbondan arındırılmasına yönelik planların desteklenmesini talep ediyor.
Birleşik Krallık Hükümeti’nin bütçeyi 28 Ekim’de açıklaması bekleniyor. Galler Hükümeti’nin açıklamasında talep edilen 1 milyar sterlinlik ek kaynağın hangi demiryolu projelerine yönlendirileceğine ilişkin ayrıntılı bir liste ise henüz paylaşılmadı.
