Kuzey Amerika’da tahıl taşımacılığında demiryolu şirketlerinin uyguladığı yakıt ek ücretleri eylülde vagon başına mil başına ortalama 48 sente ulaştı. ABD Tarım Bakanlığı Tarım Pazarlama Servisi’nin (AMS) verilerine göre bu tutar, geçen yılın aynı dönemindeki 19 sentin oldukça üzerinde gerçekleşti. Pasifik Kuzeybatı’daki bazı ihracat güzergahlarında ise ekim ayından itibaren tarife artışları uygulanacak.
Yakıt Ek Ücreti Bir Yılda 19 Sentten 48 Sente Çıktı
AMS tarafından takip edilen ve I. Sınıf demiryolu şirketlerinin tahıl taşımacılığındaki önceki yıl paylarına göre ağırlıklandırılan Kuzey Amerika ortalaması, eylül ayında ağustostaki seviyesini korudu. 48 sentlik ek ücret, önceki üç yılın aynı aylarındaki ortalamanın da 28 sent üzerinde bulunuyor.
ABD’de tahıl taşımacılığında demiryolları önemli bir paya sahip. Amerikan Demiryolları Birliği verilerine göre demiryolu şirketleri yılda yaklaşık 1,6 milyon vagon tahıl taşıyor. Demiryolları, ABD içinde taşınan tahılın yaklaşık yüzde 24’ünü, ihracata gönderilen tahılın ise yüzde 39’unu taşıyor.
Pasifik Kuzeybatı Güzergahlarında Artış
AMS’nin 24 Eylül tarihli bildirimine göre ekim ayında Batı Mısır Kuşağı’ndan Pasifik Kuzeybatı’daki ihracat terminallerine yapılan taşımacılıkta bazı ek ücretler artırılacak.
BNSF’nin hizmet verdiği çıkış noktalarında vagon başına 200 dolar, Canadian Pacific Kansas City’nin (CPKC) hizmet verdiği noktalarda ise 225 dolarlık artış uygulanacak. Söz konusu değişiklik, ABD’de yeni hasat döneminin başladığı bir süreçte devreye girecek.
Yakıt ek ücretleri, taşımacılık tarifelerinin üzerine ayrıca yansıtılıyor. Eylül ayında BNSF, Minnesota’daki Argyle ile Pasifik Kuzeybatı arasındaki bir vagon soya fasulyesi taşımacılığında 6 bin 255 dolarlık tarifeye 611 dolarlık yakıt ek ücreti uyguladı. CPKC ise Kuzey Dakota’daki Enderlin’den Washington eyaletindeki Kalama’ya gerçekleştirilen mısır taşımacılığında 5 bin 47 dolarlık tarifeye 1.075 dolar ek ücret yansıttı.
Mekik Trenlerinde Kapasite Maliyetleri De Arttı
Demiryolu taşımacılığında gelecek dönem kapasitesinin maliyeti de yükseliyor. BNSF, 23 Eylül’de Ocak 2027’de başlayacak 13 yıllık mekik treni sözleşmeleri için düzenlenen ihalede toplam 17,2 milyon dolarlık teklifleri kabul etti.
Sözleşme başına ortalama 1,3 milyon dolara ulaşan teklifler, Ocak 2026’da başlayacak mekik trenleri için gerçekleştirilen ihaledeki 595 bin dolarlık ortalamanın iki katından fazla oldu.
Tahıl Vagonu Talebi Geçen Yılın Üzerinde
Eylül ayındaki göstergeler, tahıl taşımacılığında vagon talebinin de geçen yılın aynı dönemine göre arttığını ortaya koydu. 12 Eylül’de sona eren haftada ABD’deki I. Sınıf demiryolları tarafından 28 bin 1 tahıl vagonu yüklendi. Bu sayı, 2025’in aynı haftasındaki 24 bin 221 vagona göre yüzde 16 artışa işaret etti.
11 Eylül itibarıyla dört haftalık ortalamaya göre henüz teslim edilmemiş tahıl vagonu siparişleri de 2 bin 125 olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı döneminde bu sayı 762 seviyesindeydi.
Eylül servis vagonları için 17 Eylül itibarıyla ikincil piyasadaki ortalama alış veya satış fiyatı, tarifenin üzerinde vagon başına 525 dolar oldu. BNSF’nin ekim ayı servis vagonları için ise ikincil piyasa teklif veya talep fiyatı 1.100 dolara ulaştı. Bu göstergeler, tamamlanmış işlemlerin fiyatlarını değil, piyasadaki ortalama teklif ve talepleri yansıtıyor.
Rekor Dizel Fiyatları Ek Ücretlere Yansıyor
Demiryolu şirketlerinin önemli bölümünde yakıt ek ücretleri, ABD’deki ortalama dizel fiyatını yaklaşık iki ay gecikmeyle takip eden formüller üzerinden hesaplanıyor.
AMS verilerine göre mayıs ayında galon başına 5,60 dolar olan ortalama dizel fiyatı, temmuz ayında mil başına 61 sentlik yakıt ek ücretine temel oluşturdu. Bu oran, AMS’nin veri serisindeki en yüksek seviye olarak kaydedildi. Haziran ayında galon başına 5,02 dolar olan ortalama fiyat ise ağustos ayındaki daha düşük ek ücrete yansıdı.
Dizel fiyatları sonraki dönemde yeniden yükseldi. ABD genelinde ortalama fiyat eylül başında Haziran 2022’de kaydedilen 5,810 dolarlık önceki rekoru aşarken, 21 Eylül’de sona eren haftada 6,529 dolara çıktı. Bu seviye, bir yıl önceye göre 2,78 dolar daha yüksek oldu.
İki aylık hesaplama sistemi nedeniyle çoğu I. Sınıf demiryolu şirketinin kasım ayı yakıt ek ücretinde eylül ayındaki aylık ortalama dizel fiyatının etkili olması bekleniyor. AMS, söz konusu oranı henüz açıklamadı.
Union Pacific-Norfolk Southern Birleşmesi İnceleniyor
ABD’de demiryolu sektörünün gündemindeki bir diğer konu ise Union Pacific ile Norfolk Southern arasındaki birleşme başvurusu. Yüzey Ulaşım Kurulu (STB), şirketlerin revize edilmiş başvurusunu incelemeyi sürdürüyor.
BNSF, CSX Transportation ve bazı nakliyeci kuruluşlarından oluşan bir grup, birleşmenin kamu yararına hizmet edeceğine ilişkin yeterli ilk kanıt bulunmadığını savunarak
