İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), Cumhuriyet tarihi araştırmalarına kaynak sağlayacak yeni bir merkezi hizmete açtı. İBB Miras tarafından restore edilen tarihi Metrohan’ın ikinci katında faaliyet göstermeye başlayan İBB Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Merkezi, 2023 yılında hayatını kaybeden tarihçi Prof. Dr. Zafer Toprak’ın 103 bin 649 eserden oluşan kişisel arşivini araştırmacıların kullanımına sundu.
Beyoğlu Tünel’deki tarihi İETT Genel Müdürlüğü binası Metrohan’da düzenlenen açılış törenine İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir, İBB bürokratları, Zafer Toprak’ın eşi Binnaz Toprak ve ailesi, belediye başkanvekilleri, meclis üyeleri ve akademisyenler katıldı.
Zafer Toprak Arşivi Araştırmacılara Açıldı
Zafer Toprak Arşivi’nde 40 bin 996 kitap, 49 bin 567 süreli yayın, 5 bin fotoğraf, 6 bin 868 evrak, 595 tez, 196 afiş, 327 kartpostal ve 110 film makarası olmak üzere toplam 103 bin 649 eser bulunuyor.
Merkezde ayrıca Prof. Dr. Zafer Toprak’ın çalışma masası, daktiloları, kitaplığı, ödül ve plaketleri gibi kişisel eşyaları da korunuyor. Tarihçinin çalışma odasından esinlenilerek hazırlanan özel bölümde bu objeler gelecek kuşaklara aktarılacak.
İBB Başkanvekili Nuri Aslan, merkezin genç tarihçiler, öğrenciler ve araştırmacılar için önemli bir kaynak oluşturacağını belirterek, Toprak’ın ömrü boyunca biriktirdiği bilgi ve belgelerin artık kamuya açık bir bilimsel miras niteliği taşıdığını ifade etti.
950 Metrekarelik Araştırma Alanı
Taksim Tünel Meydanı’nda yer alan merkezin toplam 950 metrekarelik alanda hizmet verdiği belirtildi. Araştırmacılar için 90 kişilik çalışma kapasitesine sahip merkezde, söyleşi ve toplantıların düzenlenebilmesi amacıyla 50 kişilik çok amaçlı salon da bulunuyor.
Merkezin yalnızca Zafer Toprak Arşivi’nin korunacağı bir alan olarak değil, Cumhuriyet tarihi üzerine çalışan farklı disiplinlerden araştırmacıların yararlanabileceği bir çalışma ortamı olarak faaliyet göstermesi hedefleniyor.
Mahir Polat’tan Akademik Miras Vurgusu
İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat, merkezin oluşturulmasındaki temel amaçlardan birinin yalnızca bir arşivi korumak olmadığını belirtti. Polat, bir akademisyenin ve entelektüelin yaşamı boyunca ortaya koyduğu emeğin değerinin korunmasının da projenin önemli bir parçası olduğunu söyledi.
Polat, merkezin başka kurumlara da örnek olmasını amaçladıklarını ifade ederek, akademisyenlerin yıllar boyunca oluşturduğu bilgi birikiminin vefatlarının ardından kaybolmaması gerektiğine dikkat çekti.
Merkezin açılışı kapsamında ayrıca Zafer Toprak’ın 27 akademisyenin katılımıyla düzenlenecek bir konferansla anılacağı belirtildi.
Binnaz Toprak: Zafer Hocamız Gurur Duyardı
Prof. Dr. Zafer Toprak’ın eşi Binnaz Toprak da merkezin ortaya çıkmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Toprak, arşivin beklediğinden daha kapsamlı bir çalışma alanına dönüştüğünü belirterek emeği geçenlere teşekkür etti.
Zafer Toprak’ın kitaplarının böyle bir merkezde korunmasından büyük mutluluk duyduğunu ifade eden Binnaz Toprak, eşinin hayatta olması halinde bu çalışmadan büyük gurur duyacağını söyledi.
Cumhuriyet Tarihi İçin Yeni Bir Merkez
İBB Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Merkezi’nin ilerleyen dönemde kapsamının genişletilmesi planlanıyor. Merkezde söyleşi ve toplantılar düzenlenerek Cumhuriyet tarihi üzerine farklı çalışmaların bir araya getirilmesi hedefleniyor.
İBB tarafından hayata geçirilen merkez, Zafer Toprak’ın kişisel arşivini araştırmacılara açarken, tarih alanındaki akademik çalışmaların desteklenmesine yönelik kalıcı bir çalışma alanı oluşturmayı amaçlıyor.
