Dünya genelinde gıda fiyatlarında son aylarda görülen yukarı yönlü hareket ağustosta da devam etti. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, ağustos ayında 2022 sonundan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı.
FAO tarafından açıklanan verilere göre endeks, ağustosta temmuz ayına göre yüzde 1,9 oranında yükseldi. Fiyat artışında tahıl, şeker ve süt ürünleri başta olmak üzere bazı temel gıda kalemlerinde yaşanan hareketlilik etkili oldu. Küresel gıda fiyatlarının yıllık bazdaki artışı ise yüzde 2,5 olarak hesaplandı.
Türkiye’de ise aynı dönemde gıda enflasyonu yüzde 33,4 seviyesinde gerçekleşti. Böylece yurt içindeki gıda fiyatlarındaki yıllık artış, küresel ortalamadaki yükselişin oldukça üzerinde kaldı.
Küresel Gıda Piyasalarında Riskler Sürüyor
Dünya genelindeki gıda piyasaları, üretim maliyetlerindeki artışın yanı sıra arz kaynaklı problemler ve ticarette yaşanan aksaklıklarla mücadele ediyor. İklim koşullarındaki değişim ve buna bağlı riskler de tarımsal üretim ve gıda arzı üzerindeki baskıyı artırıyor.
Özellikle tahıl piyasalarında jeopolitik gelişmeler yakından takip edilirken, temmuz ortasından itibaren Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin yeniden tırmanması piyasalar açısından önemli bir risk unsuru oldu.
Rusya’nın saldırılarını artırmaya yönelik hazırlıkları, Ukraynalı üreticilerin tarım ürünlerini dış pazarlara ulaştırmasını zorlaştırırken, küresel tahıl arzına ilişkin endişelerin de canlı kalmasına neden oluyor.
Arz İçin Rekabet Artıyor
ABD ile İran arasında yürütülmesi beklenen barış görüşmelerine ilişkin beklentilerin zayıflaması da küresel piyasalardaki risk algısını artıran gelişmeler arasında yer aldı.
Avrupa’da tarımsal üretimin düşük seviyede kalacağına yönelik tahminler ise bölgenin dış alım ihtiyacını gündemde tutuyor. Avrupa’nın daha fazla ithalata yönelmesinin, dünya genelindeki mevcut arz üzerinde ülkeler arasındaki rekabeti artırabileceği değerlendiriliyor.
Şeker Fiyatlarında Sert Yükseliş
Ağustos ayında gıda fiyatlarındaki artışta bazı ürün gruplarındaki hareketlilik öne çıktı. Küresel buğday fiyatları ay boyunca yüzde 2,6 oranında yükseldi.
Şeker piyasasında ise daha belirgin bir fiyat artışı yaşandı. Ağustosta şeker fiyatları yüzde 11,9 yükselerek küresel gıda fiyatlarındaki artışın önemli belirleyicilerinden biri oldu.
FAO verileri, küresel gıda fiyatlarının ağustos ayında da yükselişini sürdürdüğünü ve endeksin yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koydu.
