Yeni eğitim-öğretim yılı yaklaşırken çocukların okul ihtiyaçları tamamlanırken, ağız ve diş sağlığının da kontrol edilmesi önem kazanıyor. Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, okul başlamadan önce gerçekleştirilecek diş hekimi değerlendirmesinin, çocukların eğitim yaşamını olumsuz etkileyebilecek ağrı, enfeksiyon, çiğneme güçlüğü ve uyku sorunlarının erken dönemde belirlenmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Kınıkoğlu, ağız ve diş sağlığının yalnızca çürüksüz dişlere sahip olmakla sınırlı olmadığını ifade ederek çocukların ağrısız uyuyabilmesi, rahat beslenebilmesi, konuşabilmesi, gülümseyebilmesi ve okul hayatına düzenli şekilde katılabilmesinin de sağlıklı ağız yapısının göstergeleri arasında bulunduğunu söyledi.
Diş Muayenesi Başarıyı Doğrudan Artırmıyor
Diş sağlığı ile okul başarısı arasındaki ilişkiye değinen Kınıkoğlu, diş muayenesinin doğrudan akademik başarıyı artıran bir uygulama olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Diş hekimi kontrollerinin, öğrenme sürecini zorlaştırabilecek sağlık problemlerinin erken fark edilmesini ve giderilmesini sağlayan koruyucu bir adım olduğunu belirtti.
Ağrıyan bir dişin çocuğun dikkatini sürekli olarak ağrıya yöneltebileceğini ifade eden Kınıkoğlu, bu durumun öğretmeni dinleme, okuma sırasında odaklanma veya sınav esnasında düşünceyi sürdürme gibi süreçleri zorlaştırabileceğini kaydetti. Özellikle geceleri şiddetlenen diş ağrılarının uykuyu bölerek ertesi gün yorgunluk, huzursuzluk ve dikkat dağınıklığına neden olabileceğini söyledi.
Ağrı ve hassasiyetin giderilmesinin çocuğun derslerine yeniden odaklanmasını kolaylaştırabileceğini belirten Kınıkoğlu, rahat çiğneme ve düzenli uykunun da okul günlerinin daha konforlu geçirilmesine destek olduğunu dile getirdi.
Şikâyet Olmasa Bile Kontrol Gerekli
Bazı ağız ve diş problemlerinin başlangıç aşamasında herhangi bir belirti göstermeyebileceğine dikkat çeken Kınıkoğlu, bu nedenle çocukların şikâyeti bulunmasa dahi okul öncesinde diş hekimi tarafından değerlendirilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Kontrol sırasında aktif çürüklerin yanı sıra kırık veya hassas dişlerin, diş eti problemlerinin ve yoğun plak birikiminin incelenmesi gerektiğini belirten Kınıkoğlu, süt dişlerinin düşme ve daimi dişlerin sürme süreçlerinin de takip edilmesi gerektiğini ifade etti. Yeni sürmüş daimi azı dişlerinde koruyucu uygulamalara ihtiyaç olup olmadığının değerlendirilmesinin yanı sıra ortodontik aparey kullanan çocuklarda ortaya çıkabilecek sorunların da kontrol edilmesi gerektiğini kaydetti.
Spor Yapan Çocuklara Ağız Koruyucusu Uyarısı
Sporla ilgilenen çocukların ağız ve diş sağlığı açısından ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kınıkoğlu, özellikle travma ihtimalinin bulunduğu spor dallarında uygun ağız koruyucularının kullanılmasının önem taşıdığını vurguladı.
Ağız koruyucularının spor sırasında dişlerin ve ağız dokularının travmalardan korunmasına yardımcı olabileceğini belirten Kınıkoğlu, çocukların yaptıkları sporun özelliklerine göre uygun koruyucu ekipman konusunda diş hekimlerinden destek alınabileceğini ifade etti.
Tarama, Kapsamlı Muayenenin Yerini Tutmuyor
Okullarda yapılabilecek ağız ve diş sağlığı taramalarının farkındalık oluşturmak ve tedavi ihtiyacı bulunan çocukları belirleyerek yönlendirmek açısından değerli olduğunu söyleyen Kınıkoğlu, ancak taramaların kapsamlı diş hekimi muayenesinin yerine geçmediğinin altını çizdi.
Tarama uygulamalarının belirgin sorunları ve tedavi gereksinimlerini kısa sürede ortaya koymaya yardımcı olduğunu belirten Kınıkoğlu, kapsamlı muayenede ise çocuğun tıbbi ve dental geçmişinin, çürük riskinin, diş etleri ve yumuşak dokularının, dişlerin sürme durumunun ve kapanış yapısının ayrıntılı biçimde değerlendirildiğini söyledi. Gerekli görülen durumlarda radyografik incelemelerden de yararlanılabileceğini ifade etti.
Bu nedenle okul taramalarında herhangi bir sorun tespit edilmesinin tek başına yeterli olmadığını belirten Kınıkoğlu, ailelerin uygun bir diş hekimine yönlendirilmesi ve gerekli tedavi sürecinin planlanması gerektiğini vurguladı.
Erken Müdahale Okul Dönemindeki Kesintileri Azaltabilir
Okullar açılmadan önce gerçekleştirilen diş kontrollerinin zamanlama açısından da avantaj sağladığını belirten Kınıkoğlu, tatil döneminde yapılan kontroller ve gerekli tedavilerin okul başladıktan sonra ortaya çıkabilecek acil durumların önlenmesine katkı sunabileceğini söyledi.
Şiddetli diş ağrısı, yüzde şişlik veya enfeksiyon gibi sorunların okul dönemi başladıktan sonra ortaya çıkmasının hem çocuk hem de aile açısından daha zorlayıcı olabileceğine dikkat çeken Kınıkoğlu, küçük problemlerin erken fark edilmesi halinde çoğu zaman daha sınırlı müdahalelerle yönetilebildiğini ifade etti.
Kınıkoğlu, bu nedenle okul hazırlıkları yapılırken çanta ve kırtasiye ihtiyaçlarının yanı sıra çocukların koruyucu sağlık kontrollerinin de planlanması gerektiğini belirtti.
Sağlıklı Ağız Okul Yaşamını Destekliyor
Ağız ve diş sağlığının çocukların günlük yaşamına etkisinin yalnızca diş çürükleriyle sınırlı olmadığını belirten Kınıkoğlu, sağlıklı bir ağız yapısının çocuğun ağrısız uyumasına, rahat beslenmesine, konuşmasına ve gülümsemesine katkı sağladığını söyledi.
Kınıkoğlu, okula dönüş döneminin çocukların yalnızca eğitim ihtiyaçlarının değil, koruyucu sağlık kontrollerinin de gözden geçirildiği bir süreç olarak değerlendirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
