Türkiye Innovation Week 2026’da konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin yıllıklandırılmış ihracatının eylül itibarıyla 283,7 milyar dolara yükseldiğini ve yıl sonu hedefinin aşıldığını açıkladı. Yapay zekâ ve teknolojik dönüşümün küresel ticarette önemli değişikliklere yol açtığını belirten Bolat, Türkiye’nin yüksek teknolojili ve katma değerli ürün ihracatını artırmayı hedeflediğini söyledi.
Türkiye Innovation Week 2026 İkinci Gününde Devam Ediyor
Türkiye’nin ve yakın coğrafyanın kapsamlı inovasyon buluşmaları arasında gösterilen Türkiye Innovation Week 2026 (TIW26), ikinci gününde Haliç Kongre Merkezi’nde devam ediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından Ticaret Bakanlığının desteğiyle düzenlenen etkinlik, bu yıl “Humanity 6.0 – İnsanlığın Yeni Evresi” temasıyla gerçekleştiriliyor.
Etkinlikte konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, organizasyonda yalnızca yeni teknolojilerin, ürünlerin ve iş modellerinin ele alınmadığını, aynı zamanda dünyanın geleceği ve Türkiye’nin bu dönüşümdeki konumunun da değerlendirildiğini ifade etti.
Bilişim ve teknoloji alanındaki hızlı değişime dikkati çeken Bolat, yeni dönemde araştırma ve geliştirme (AR-GE), yenilikçilik, marka, tasarım ve katma değerin ekonomik gelişimin temel unsurları arasında yer aldığını belirtti. Ticaret Bakanlığı olarak TİM ve ilgili kuruluşlarla bu alanlardaki çalışmaları teşvik etmeyi amaçladıklarını kaydetti.
“Türkiye Ekonomik İstikrarını Korudu”
Yapay zekânın küresel büyüme ve ticaret üzerindeki etkisine değinen Bolat, teknolojik dönüşümün hızlanmasıyla tedarik zincirlerinin de değiştiğini söyledi. Bolat, “Yapay zekânın 2040 yılına kadar küresel ticareti yüzde 40 artırabileceği düşünülmektedir. Teknolojik dönüşüm ve yapay zekâ yatırımları çok hızlanırken tedarik zincirleri değişiyor.” dedi.
Küresel ticaretteki olumsuzluklara, bölgesel çatışmalara, korumacı politikalara ve emtia fiyatlarındaki artışlara da değinen Bolat, Türkiye’nin bu koşullara rağmen ekonomik istikrarını koruduğunu ifade etti.
Türkiye’nin siyasi çatışmaların yaşandığı bir coğrafyada bulunduğunu ve uzun yıllardır terörle mücadele ettiğini belirten Bolat, ekonomik gelişimin sürdüğünü vurguladı. Türkiye ekonomisinin 16 yıldır kesintisiz büyüdüğünü kaydeden Bolat, milli gelirin 1,7 trilyon dolara, kişi başına milli gelirin ise 18 bin 300 dolara ulaşmasının önemine işaret etti.
Yıllıklandırılmış İhracat 283,7 Milyar Dolara Çıktı
İhracat rakamlarını da değerlendiren Bolat, eylül ayının dış ticaret açısından olumlu geçtiğini belirtti. Yılın ilk dokuz ayında beş kez aylık ihracat rekoru kırıldığını ve altı ayda artış kaydedildiğini bildiren Bolat, yıllıklandırılmış ihracatın eylül itibarıyla yüzde 5,2 artarak 283,7 milyar dolara ulaştığını söyledi.
Bu rakamla 282 milyar dolarlık yıl sonu hedefinin 1,7 milyar dolar aşıldığını ifade eden Bolat, yılın kalan döneminde ihracat performansının daha da yükselmesini beklediklerini dile getirdi.
Mal ve hizmet ihracatına ilişkin hedefleri de paylaşan Bolat, yıl sonu için belirlenen 410 milyar dolarlık toplamın eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 409 milyar dolara ulaştığını kaydetti.
Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Payı Artıyor
Bolat, inovasyon, teknoloji ve AR-GE yatırımlarının etkisinin en belirgin görüldüğü alanlardan birinin orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı olduğunu belirtti.
2002 yılında bu ürünlerin toplam mal ihracatındaki payının yüzde 30,4 seviyesinde bulunduğunu ve ihracat değerinin 10 milyar dolar olduğunu hatırlatan Bolat, söz konusu tutarın geçen yılın sonunda 112 milyar dolara yükseldiğini ifade etti. Bu yılın ilk dokuz ayında ise orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının 86,5 milyar dolara, toplam ihracattaki payının da yüzde 43,7’ye ulaştığını bildirdi.
Türkiye’nin geleneksel ve emek yoğun ürünlerdeki rekabet gücünü korurken marka değeri, inovasyon ve ileri teknoloji içeren ürünlerin ihracatını da artırmayı amaçladığını belirten Bolat, katma değeri yüksek üretimin önemini vurguladı.
Kilogram Başına İhracat Değeri Yükseldi
Türkiye’nin ihracatında ürün başına elde edilen değerin artış gösterdiğini belirten Bolat, kilogram başına ortalama ihracat değerinin geçen yıl 1 dolar 53 sent seviyesindeyken bu yılın ilk dokuz ayında 1 dolar 73 sente yükseldiğini açıkladı.
Çimento ve mermer gibi yüksek tonajlı ancak birim değeri daha düşük ürünler hariç tutulduğunda kilogram başına ihracat değerinin 2 dolar 11 sente çıktığını kaydeden Bolat, sektörler arasındaki farklılıklara da dikkat çekti.
Bolat’ın paylaştığı verilere göre kilogram başına ihracat değeri savunma sanayisinde 61,5 dolara, ilaç sektöründe 25 dolara, gemi ve yat sektöründe 14 dolara, otomotiv sektöründe ise 9 dolara ulaşıyor. Hazır giyimde de kilogram başına ihracat değerinin 80 ila 100 dolar seviyelerine çıkabildiğini belirten Bolat, bu rakamların ihracattaki katma değer ve inovasyon katkısını ortaya koyduğunu ifade etti.
Teknoloji Yatırımlarına 30 Milyar Dolarlık Kaynak
Son 23 yılda AR-GE harcamaları, patent başvuruları, teknoparklar, sanayi ve tasarım merkezleri ile araştırmacı sayısında önemli artışlar yaşandığını belirten Bolat, bu gelişmelerin nitelikli üretim ve ihracata katkı sağladığını söyledi.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ve HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı hakkında da bilgi veren Bolat, teknoloji ve katma değerli üretimi geliştirmeye yönelik yatırımların çeşitli finansman araçlarıyla desteklendiğini kaydetti.
Bolat, “Vergi teşvikleri, hibe destekleri, düşük maliyetli finansman destekleriyle 30 milyar dolarlık bir kaynak Türkiye’nin teknolojisini ve katma değerli üretimini geliştirmeyi hedefleyen yatırımlara tahsis edilmektedir.” dedi.
İhracatçılara 480 Milyar Liralık Destek
Türkiye’nin inovasyon ve teknoloji alanlarında uluslararası endekslerde ilerleme kaydettiğini belirten Bolat, ihracatçılara sunulan finansman ve sigorta desteklerinin de önem taşıdığını ifade etti.
İhracatçıların finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla sağlanan desteklere ilişkin rakamları paylaşan Bolat, son 20 ayda ihracat reeskont kredileri ve ihracat sigortası destekleri aracılığıyla 480 milyar liralık kolaylık sağlandığını bildirdi.
Bolat, söz konusu dönemde 1,8 trilyon liralık ihracat reeskont kredisi ve ihracat sigortası desteği sunulduğunu belirterek, yüksek katma değerli üretim ve ihracatın geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü vurguladı.
