Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim nedeniyle geçen hafta son altı ayın en yüksek seviyelerine yaklaşan petrol fiyatları, yeni haftaya düşüşle başladı. ABD ile İran arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik temasların gündeme gelmesi, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Ancak Suudi Arabistan’daki enerji tesisleri ve ulaşım altyapısına yönelik saldırıların sürmesi, küresel petrol arzına ilişkin endişelerin devam etmesine neden oluyor.
BRENT PETROL 114,60 DOLARA GERİLEDİ
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, 26 Ekim Pazartesi günü saat 05.32 itibarıyla yüzde 1,82 düşüşle 114,60 dolara geriledi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da yüzde 2,07 değer kaybederek 101,13 dolardan işlem gördü.
Geçen hafta yükseliş eğilimini sürdüren Brent petrol, cuma günü 116,72 dolara kadar çıkarak son aylardaki en yüksek seviyelerinden birini gördü. Haftalık bazda yüzde 6’yı aşan yükselişin ardından yeni haftanın ilk işlemlerinde yaşanan geri çekilmede, diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin haberler etkili oldu.
KATARLI ARABULUCULAR TAHRAN’DA TEMASLARDA BULUNDU
Petrol fiyatlarındaki düşüşte, ABD ile İran arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik girişimler öne çıktı. Katarlı arabulucuların 25 Ekim Pazar günü Tahran’a gittiği ve temasların Washington ile koordinasyon içinde yürütüldüğü bildirildi.
Bununla birlikte görüşmelerde somut bir anlaşmaya varıldığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yaptırımların hafifletilmesi ve ABD’nin deniz ablukasının sona erdirilmesi yönündeki talepleri, müzakerelerin önündeki temel konular arasında yer almayı sürdürüyor.
Diplomatik temasların sonuç verip vermeyeceği, petrol piyasalarında fiyatların yönünü belirleyebilecek başlıca gelişmelerden biri olarak görülüyor.
SUUDİ ARABİSTAN’DAKİ SALDIRILAR ARZ ENDİŞELERİNİ ARTIRIYOR
Diplomatik girişimlere rağmen Orta Doğu’daki güvenlik riskleri devam ediyor. Yemen’deki Husiler, Suudi Arabistan’daki havaalanlarını ve enerji altyapısını hedef alan yeni saldırılar düzenlediklerini duyurdu. Suudi yetkililer de hafta sonu bazı füze ve insansız hava araçlarının engellendiğini açıkladı.
Saldırılar, petrol üretim tesislerinin zarar görmesi veya sevkiyat güzergâhlarında kesintiler yaşanması ihtimalini gündemde tutuyor. Bu nedenle fiyatlarda görülen düşüş, arz güvenliğine ilişkin risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
PETROL SEVKİYATINDAKİ TOPARLANMA PİYASALARI ETKİLİYOR
Orta Doğu’daki petrol akışının savaş öncesindeki seviyelere yaklaşması da piyasa değerlendirmelerinde öne çıkan unsurlar arasında bulunuyor. Alternatif güzergâhlar ve artırılan güvenlik önlemleri sayesinde sevkiyatın sürdürülmesi, kısa vadeli arz endişelerini kısmen hafifletiyor.
Buna karşın tanker taşımacılığı ve sigorta maliyetlerinin yüksek seyretmesi, petrolün tüketici pazarlarına ulaştırılmasında maliyet baskısını devam ettiriyor.
Piyasalarda bundan sonraki seyrin, ABD ile İran arasındaki diplomatik temasların sonuçlarına, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ve enerji altyapısına yönelik saldırıların devam edip etmeyeceğine bağlı olması bekleniyor. Diplomatik ilerleme fiyatları aşağı çekebilecek bir unsur olarak öne çıkarken, yeni saldırılar ve olası sevkiyat kesintileri yükseliş baskısını yeniden artırabilir.
