Fransa’nın Saint-Denis kentinde, “Demiryolu Katedralleri” olarak bilinen tarihi demiryolu atölyeleri yeniden işlevlendirilecek. 1990’lardan bu yana kullanılmayan ve tarihi miras statüsünde korunan yapılar, sokak sanatı ve hip-hop kültürüne adanmış bir merkez olarak hizmet verecek. L’Aérosol Saint-Denis adıyla planlanan kültür alanının 2029-2030 yıllarında açılması hedefleniyor.
150 Yıllık Demiryolu Mirası Yeniden Hayat Bulacak
Seine-Saint-Denis bölgesinin La Plaine mahallesinde bulunan Demiryolu Katedralleri’nin geçmişi 1870’li yıllara uzanıyor. 1874’te kurulan La Plaine Demiryolu Deposu, lokomotiflerin bakım ve onarım işlemlerini gerçekleştirmek amacıyla kullanıldı.
Nisan 1944’teki bombardımanlarda kısmen zarar gören atölyeler, sonraki yıllarda yeniden inşa edildi ve çalışmalar 1952’ye kadar tamamlandı. Büyük cam tavanları, betonarme yapıları ve 19 metreye ulaşan tonozlarıyla dikkat çeken binalar, katedralleri andıran mimarileri nedeniyle “Demiryolu Katedralleri” olarak anılmaya başladı.
Atölyelerin cepheleri ve çatıları, 29 Mart 2004’te tarihi anıtlar kapsamında koruma altına alındı. Yeni proje, yapıların mimari özelliklerini ve bölgenin sanayi geçmişini koruyarak bu mirası farklı bir kullanım alanına taşımayı amaçlıyor.
L’Aérosol Saint-Denis Sokak Sanatı Ve Hip-Hop’a Ev Sahipliği Yapacak
Projenin merkezinde, toplam 8 bin 400 metrekarelik eski demiryolu atölyelerinin kültürel bir mekâna dönüştürülmesi bulunuyor. Maquis-Art ve Hip Hop Citoyens iş birliğiyle geliştirilen L’Aérosol Saint-Denis, sokak sanatı ve Fransız hip-hop kültürüne odaklanan bir müze ve sergi alanı olarak planlanıyor.
Merkezde sergilerin yanı sıra yaratıcı atölyeler, buluşma alanları ve çeşitli kültürel etkinlikler düzenlenecek. Grafiti, dans ve spor faaliyetlerinin de yer alacağı mekânda yiyecek ve içecek hizmetleri sunulması öngörülüyor.
L’Aérosol ismi, 2017 yılında Paris’in Porte de la Chapelle bölgesindeki bir hangarda faaliyet gösteren geçici sokak sanatı mekânını da hatırlatıyor. Saint-Denis’teki proje ise tarihi yapıların korunarak kalıcı bir kültür alanına dönüştürülmesiyle bu yaklaşımı daha kapsamlı bir boyuta taşıyacak.
Tarihi Atölyelerin Çevresine Yeni Bir Mahalle Kurulacak
Dönüşüm projesi yalnızca eski demiryolu yapılarıyla sınırlı kalmayacak. Yaklaşık altı hektarlık alanda konutlar, ticari birimler ve kamu hizmetlerinin de yer aldığı yeni bir mahalle oluşturulması planlanıyor.
Proje kapsamında yaklaşık 650 konutun yanı sıra mahalle esnafına yönelik mağazalar, bir kreş ve anne-çocuk koruma merkezi gibi sosyal donatıların yapılması öngörülüyor. Yeni yerleşim alanının merkezinde ise 1,65 hektarlık halka açık bir park bulunacak.
Çevre düzenlemesinde 650 ağacın dikilmesi, mevcut biyolojik çeşitliliğin korunması ve yaya ile bisiklet yollarının oluşturulması hedefleniyor. Uzun süredir halka kapalı olan eski sanayi alanının temizlenmesi ve erişilebilir hale getirilmesi de projenin önemli aşamaları arasında yer alıyor.
Açılış İçin 2029-2030 Yılları Hedefleniyor
Temmuz 2025’te açıklanan proje takvimine göre, alandaki kirliliğin giderilmesine yönelik çalışmaların 2026’dan itibaren yürütülmesi, tarihi atölyelerin rehabilitasyonuna ise 2027’de başlanması planlanıyor. İlk konutların 2028’de teslim edilmesi öngörülüyor.
L’Aérosol Saint-Denis kültür merkezi ile parkın 2029-2030 döneminde açılması, yeni mahallenin tamamlanmasının ise 2032’ye kadar sürmesi hedefleniyor. Takvimin, çalışmaların ilerleyişine bağlı olarak değişebileceği belirtiliyor.
Yaklaşık 150 yıllık demiryolu geçmişine sahip Demiryolu Katedralleri, proje tamamlandığında hem tarihi mimarisini koruyacak hem de sanatçılar, ziyaretçiler ve bölge sakinleri için yeni bir buluşma noktası haline gelecek.
