Sağlık Bakanlığı, hastanelerde tıbbi müdahaleler öncesinde alınan bilgilendirilmiş hasta onaylarının elektronik ortamda da verilmesine imkân tanıdı. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle hastalar, rıza formlarını e-Nabız üzerinden inceleyebilecek veya doğrulanmış cep telefonlarına gönderilen tek kullanımlık SMS koduyla onay işlemini tamamlayabilecek.
Yeni düzenlemeyle daha önce ağırlıklı olarak kâğıt formlar ve ıslak imzayla yürütülen sürece dijital bir seçenek eklendi. Birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsayan uygulamada elektronik onay için hastanın tıbbi müdahale hakkında yeterince bilgilendirilmesi ve kimlik doğrulama şartlarının karşılanması gerekecek. Yönetmelik, bütün hasta onaylarının zorunlu olarak dijital ortama taşındığı anlamına gelmiyor.
Hastalar SMS Koduyla Nasıl Onay Verecek?
Elektronik onay sürecinde öncelikle hastanın ve işlemi gerçekleştiren sağlık personelinin kimliği doğrulanacak. Hastanın doğrulanmış bir cep telefonu numarasının bulunması gerekecek. İlgili tıbbi müdahaleye ilişkin bilgilendirme formu da elektronik ortamda hastanın erişimine sunulacak.
Hasta, formu inceleyip müdahaleyi kabul etmesi halinde kendisine gönderilen tek kullanımlık doğrulama koduyla rıza beyanını tamamlayabilecek. e-Nabız üzerinden işlem yapan hastalar kodu kendileri girebilecek. Sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracının kullanıldığı durumlarda ise hasta, telefonuna gelen kodu yetkili sağlık personeline ileterek doğrulama yapabilecek.
Onay Belgelerine e-Nabız Üzerinden Erişilebilecek
Elektronik ortamda oluşturulan bilgilendirilmiş rıza belgeleri, Sağlık Bakanlığının merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak. Hastalar, daha önce elektronik ortamda verdikleri onaylara ilişkin belgelere e-Nabız hesapları üzerinden ulaşabilecek.
Sistemde işlemin gerçekleştirildiği tarih ve saat, doğrulama süreci ve ilgili sağlık personeline ilişkin kayıtlar da tutulacak. Elektronik belgelerin korunması için veri bütünlüğü ve güvenli saklama kuralları uygulanacak.
Bu kayıtlarla, olası bir uyuşmazlık durumunda hangi işlem için ne zaman rıza verildiğinin belirlenmesinin kolaylaştırılması amaçlanıyor. Böylece hasta onaylarının yalnızca hastane dosyalarında tutulması yerine, hastaların da erişebileceği dijital kayıtların oluşturulması öngörülüyor.
Çocuklar Ve Kısıtlı Hastalarda Onayı Kanuni Temsilci Verecek
Yönetmelik, çocuklar ve hukuken kısıtlı kişiler için ayrı hükümler içeriyor. Bu kişilere yönelik elektronik onay işlemleri, Hasta Hakları Yönetmeliği’ne uygun şekilde kanuni temsilcileri tarafından gerçekleştirilecek. Kanuni temsilcinin kimliği ve cep telefonu numarası da belirlenen yöntemlerle doğrulanacak.
Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda kimliği doğrulanamadığı durumlarda elektronik rıza alınamayacak. Bu gibi durumlarda diğer mevzuat hükümleri uygulanacak.
Düzenlemeyle, özellikle başka bir kişi adına yetkisiz şekilde onay verilmesinin önlenmesi amacıyla kimlik doğrulaması sürecin temel koşullarından biri haline getirildi.
Hastanın Karar Verme Hakkı Korunacak
Elektronik onay uygulaması, hastanın tıbbi müdahaleyi kabul etme veya reddetme hakkını değiştirmiyor. Sağlık personelinin hastayı müdahalenin niteliği ve sonuçları hakkında yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirmesi gerekiyor. Hastanın kararını özgür iradesiyle vermesi ilkesi dijital süreçte de geçerliliğini koruyor.
Bu kapsamda cep telefonuna gönderilen doğrulama kodu, bilgilendirme sürecinin yerine geçmeyecek. Kod, yalnızca ilgili tıbbi müdahale için verilen rıza beyanının elektronik ortamda doğrulanmasını sağlayacak. Hastanın formu incelemesi, gerekli açıklamaları alması ve kararını bu bilgiler doğrultusunda vermesi gerekecek.
Yönetmelik 27 Ekim’de Yürürlüğe Girdi
27 Ekim 2026’da yürürlüğe giren yönetmelik kapsamında Sağlık Bakanlığı, elektronik kayıtların güvenliği, şifreleme yöntemleri, zaman damgası ve SMS doğrulama altyapısına ilişkin ilave uygulama esaslarını belirleyebilecek. Böylece sağlık tesislerinde dijital onay süreçlerinin ortak kurallar çerçevesinde yürütülmesi hedefleniyor.
Ancak yönetmeliğin yürürlüğe girmesi, bütün hastanelerin aynı gün elektronik onay sistemine geçtiği anlamına gelmiyor. Uygulamanın kullanılabilmesi için ilgili sağlık tesisinin gerekli elektronik altyapıya ve kimlik doğrulama sistemlerine sahip olması gerekiyor. Hastalar, işlem yaptıracakları sağlık kuruluşunda elektronik onay seçeneğinin sunulup sunulmadığını öğrenebilecek.
