Vietnam, yeni demiryolu hatları, metro projeleri ve yüksek hızlı tren yatırımlarıyla ulaşım altyapısını geliştirmeye hazırlanıyor. Milyarlarca dolarlık projelerin, ülkede yerli demiryolu sanayisinin kurulmasına, teknoloji transferine ve yerli üretim kapasitesinin artırılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Ho Chi Minh Şehrinde 7 Yeni Demiryolu Hattı Planlanıyor
Vietnam Demiryolu İdaresi, Ho Chi Minh Şehri ve çevresindeki demiryolu ağının geliştirilmesine yönelik taslak planı değerlendirilmek üzere İnşaat Bakanlığına sundu. Plan kapsamında mevcut hatla birlikte toplam sekiz demiryolu hattının oluşturulması öngörülüyor. Bunlardan yedisinin yeni, çift hatlı ve 1435 milimetre standart ray açıklığına sahip olması planlanıyor.
Ho Chi Minh Şehri’ni çevresindeki bölgelerle ve Can Tho, Ca Mau ile Tay Ninh gibi yerleşimlerle bağlaması hedeflenen yeni hatların toplam yatırım maliyetinin 544 trilyon Vietnam dongunu aşacağı tahmin ediliyor. Bu tutar yaklaşık 20,8 milyar dolara karşılık geliyor.
Hanoi’de Beş Metro Hattı İçin Çalışmalar Sürüyor
Başkent Hanoi’de de beş şehir içi metro hattının hayata geçirilmesi için sözleşme ve ön ödeme süreçleri devam ediyor. Anahtar teslimi sözleşme modeliyle yürütülen projelerin 2030 yılına kadar tamamlanması hedefleniyor.
Diğer kentlerde de raylı sistem yatırımları gündemde. Phu Quoc Havalimanı ile APEC 2027 Kongre Merkezi arasında bağlantı kuracak hafif raylı sistem hattı hızlandırılıyor. Yaklaşık 9 trilyon Vietnam dongu tutarındaki projenin, Sun Group tarafından yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Da Nang’da ise 2026-2030 döneminde Kim Lien İstasyonu ile Lien Chieu liman bölgesini bağlayacak özel bir demiryolu hattı yapılması öngörülüyor. Da Nang Uluslararası Havalimanı’nı Hoi An, Tam Ky ve Chu Lai’ye bağlaması planlanan metro hattının inşasına Şubat 2027’de başlanması bekleniyor.
67 Milyar Dolarlık Yüksek Hızlı Tren Projesi
Vietnam’ın en büyük ulaşım yatırımları arasında yer alan Kuzey-Güney Yüksek Hızlı Tren projesinin toplam yatırım tutarı 67 milyar doları aşıyor. İnşaat Bakanlığınca güncellenen projede inşaat çalışmalarına Aralık 2027’de başlanması hedefleniyor.
Ülke genelindeki demiryolu yatırımlarının birbirini tamamlayan bir ağ oluşturması ve yerli şirketlerin uzun vadeli projelerde daha fazla sorumluluk üstlenmesi amaçlanıyor.
Yerli Demiryolu Sanayisi İçin Yeni Kompleks Hazırlığı
Vietnam’da demiryolu araçlarının üretimi, montajı, onarımı ve test edilmesinin yanı sıra teknik personel yetiştirilmesine yönelik bir Demiryolu Sanayi Kompleksi kurulması da gündemde.
Yaklaşık 25 işlevsel bölgeden oluşması planlanan kompleksin, yerli üretim kapasitesini aşamalı olarak geliştirmesi bekleniyor. Projenin, ulusal ve kentsel demiryolu araçlarında yerlilik oranını artırmasının yanı sıra yüksek hızlı tren sistemlerinde kullanılan bileşen ve yedek parçaların üretimine de katkı sağlaması hedefleniyor.
Pontech JSC Genel Müdürü Le Dang Khoa, Vietnam’ın yalnızca ulaşım ağını genişletmekle kalmayıp yerli demiryolu sanayisi ve teknik hizmetlerden oluşan bir ekosistem kurma fırsatına sahip olduğunu belirtti. Khoa’ya göre projelerin sürekliliği, işletmelerin insan kaynağına, araştırmaya ve teknik uzmanlığa uzun vadeli yatırım yapabilmesi açısından önem taşıyor.
Siemens Ve VinSpeed Arasında Teknoloji İş Birliği
Vietnamlı şirketler, demiryolu yatırımlarında daha fazla rol üstlenmek amacıyla uluslararası teknoloji ortaklıkları kuruyor. Almanya merkezli Siemens’in, Vingroup bünyesindeki VinSpeed’in demiryolu projeleri için tren tedariki ve teknoloji transferi alanlarında iş birliği yapması öngörülüyor.
Çelik üreticisi Hoa Phat Grubu da demiryolu sektörüne yönelik yatırımlarını artırıyor. Şirket, Dung Quat’ta yıllık 700 bin ton üretim kapasiteli ray ve özel çelik tesisine yatırım yaptı. Toplam yatırım tutarının 10 trilyon Vietnam dongunu aşması beklenen tesisin, demiryolu rayları ve bağlantı ekipmanları tedarikinde yerli kapasiteyi güçlendirmesi amaçlanıyor.
THACO Grubu ise Hyundai Rotem ile iş birliği yaparak lokomotif ve vagon üretiminde teknoloji transferi ve yerlileştirme çalışmalarını sürdürüyor. Şirketin 162 lokomotif ve vagon tedarikini kapsayan bir sözleşme çerçevesinde çalışmalar yürüttüğü belirtiliyor. THACO ayrıca Ho Chi Minh Şehri’nde 320 hektarlık demiryolu ve makine mühendisliği sanayi kompleksi geliştiriyor.
Demiryolu Pazarının 2050 Hedefi 2,3 Katrilyon Dong
Vietnam’da demiryolu sektörünün, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının hesaplamalarına göre 2050 yılına kadar 2,3 katrilyon Vietnam dongunu aşan bir pazar büyüklüğüne ulaşması bekleniyor. Sektörün gelişmesinin inşaat, çelik, makine, ekipman, teknik hizmetler ve eğitim gibi birçok alanda ekonomik hareketlilik yaratacağı değerlendiriliyor.
Ho Chi Minh Şehri Teknoloji Üniversitesi Endüstri Yönetimi Bölümü Başkanı Dr. Duong Nhu Hung, demiryolu yatırımlarının ulaşımın yanı sıra istihdamı, sanayi üretimini ve yerli şirketlerin rekabet gücünü destekleyebileceğini ifade etti.
Hung’a göre büyük ölçekli projeler, işletmelere üretim teknolojilerini geliştirme, makine yatırımlarını artırma ve yönetim kapasitelerini iyileştirme fırsatı sunuyor. Demiryolu araçlarının işletme ömrü boyunca ihtiyaç duyduğu bakım, onarım, parça değişimi ve ekipman yenileme faaliyetleri de yerli şirketler için uzun vadeli bir pazar oluşturabilir.
Teknoloji Transferi Ve Nitelikli İş Gücü Öne Çıkıyor
Uzmanlar, Vietnam’ın demiryolu sanayisinde kalıcı bir kapasite oluşturabilmesi için yalnızca yerli üretim oranına odaklanmaması gerektiğini vurguluyor. Tasarım, mühendislik, altyapı inşaatı, teknik testler, işletme ve bakım gibi alanlarda yerli şirketlerin yetkinliklerinin artırılması önem taşıyor.
Le Dang Khoa, işletmelerin mevcut uzmanlıklarına uygun işlerden başlayarak deneyim kazanabileceğini ve zaman içinde daha karmaşık projelerde sorumluluk üstlenebileceğini belirtti. Khoa, projeler arasında süreklilik sağlanmasının şirketlerin teknik ekiplerini korumasına ve uzmanlıklarını geliştirmesine yardımcı olacağını kaydetti.
Dr. Duong Nhu Hung ise projelerin koordinasyonu, maliyet kontrolü ve teknoloji transferinin etkili biçimde yönetilmesi gerektiğine dikkat çekti. Yabancı ortaklarla yapılacak sözleşmelerde personel eğitimi, yerli yedek parça üretimi ve bakım-onarım faaliyetlerine katılım gibi konuların açıkça düzenlenmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Demiryolu Yatırımları Ekonomiye Yayılabilir
Vietnam’ın demiryolu projelerinden beklediği fayda, yeni hatların tamamlanmasıyla sınırlı değil. Ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesiyle ticari faaliyetlerin kolaylaşması, yeni istihdam alanlarının açılması ve yerli şirketlerin uluslararası tedarik zincirlerine katılımının artırılması hedefleniyor.
Uzmanlara göre üniversiteler, araştırma enstitüleri ve mesleki eğitim kuruluşlarının da sektörün ihtiyaçlarına uygun programlar geliştirmesi gerekiyor. Özellikle yüksek hızlı tren teknolojilerinde deneyimli teknik personel yetiştirilmesi, bakım ve işletme kapasitesinin yerli kaynaklarla geliştirilmesi açısından önem taşıyor.
Vietnam’ın önündeki temel hedef, büyük ölçekli demiryolu yatırımlarını kalıcı sanayi kapasitesine dönüştürmek. Bunun için teknoloji transferi, nitelikli insan kaynağı, etkili proje yönetimi ve yerli işletmelerin tedarik zincirine aşamalı katılımı belirleyici unsurlar olarak öne çıkıyor.
