Kanser tedavisinde karşılaşılan en önemli sorunlardan biri olan ilaç direncine yönelik bilimsel çalışmalarda dikkat çekici bir gelişme yaşandı. ABD’deki Johns Hopkins Sidney Kimmel Kapsamlı Kanser Merkezi araştırmacıları, kanser hücrelerinin ilaçları etkisiz hale getiren savunma mekanizmasını hedef alan doğal kaynaklı bir bileşik belirledi. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada, Tripterygium wilfordii bitkisinden elde edilen triptolid maddesinin, kanser ilaçlarının etkinliğini artırabileceği ortaya konuldu.
Kanser Hücrelerinin İlaçları Parçalama Mekanizması İncelendi
Araştırmanın odağında, kanser tedavisinde kullanılan DNMT inhibitörlerinin etkisini azaltan DCTPP1 enzimi yer aldı. Bu enzim, özellikle akciğer, meme ve prostat gibi katı tümörlerde ilaçların hücresel düzeyde etkisini göstermesini zorlaştıran mekanizmalardan biri olarak değerlendiriliyor.
DNMT inhibitörleri, kanser hücrelerinde susturulmuş tümör baskılayıcı genleri yeniden etkinleştirmeyi amaçlıyor. Ancak DCTPP1 enziminin bu ilaçları parçalayarak tedavinin etkisini azaltabildiği belirtiliyor.
Johns Hopkins araştırmacıları, bu engeli aşmak amacıyla binlerce kimyasal bileşiği incelemeye aldı. Laboratuvar çalışmalarında, geleneksel tıpta gök gürültüsü tanrısı sarmaşığı olarak bilinen Tripterygium wilfordii bitkisinden elde edilen triptolid bileşiğinin DCTPP1 enziminin faaliyetini engelleyebildiği belirlendi.
Triptolid Ve Desitabin Birlikte Denendi
Araştırmanın liderliğini üstlenen Prof. Dr. Vasan Yegnasubramanian ve ekibi, triptolidin kanser hücrelerindeki ilaç direncini azaltma potansiyelini deneysel modeller üzerinde değerlendirdi.
Çalışmada, triptolid ile desitabin adlı kanser ilacının birlikte uygulanması sonucunda tümör baskılayıcı genlerin yeniden etkinleştirilmesinde ve kanser hücrelerinin öldürülmesinde daha güçlü sonuçlar elde edildi.
Araştırmacılara göre triptolid, DCTPP1 enziminin ilaçları parçalama işlevini engelleyerek desitabinin kanser hücreleri üzerindeki etkisini artırabiliyor. Böylece normal şartlarda tedaviden kaçabilen kanser hücrelerinin savunma mekanizmasının zayıflatılması hedefleniyor.
Epigenetik Kanser Tedavisinde Yeni Bir Dönem Başlayabilir
Araştırmadan elde edilen bulgular, epigenetik tedavilerin yalnızca belirli kan kanserleriyle sınırlı kalmayıp akciğer, meme ve prostat gibi katı tümörlerde de daha etkili kullanılabilmesi açısından önem taşıyor.
DCTPP1 enziminin ilaç direncindeki rolünün ortaya konulması, bu mekanizmayı hedefleyen yeni nesil ilaçların geliştirilmesine yönelik araştırmaların da önünü açıyor. Bilim insanları, triptolidin etkisinden yararlanarak daha güvenli ve etkili sentetik bileşikler geliştirmeyi amaçlıyor.
Uzmanlardan Önemli Uyarı: Henüz İnsanlarda Denenmedi
Araştırmanın sonuçları umut verici olsa da çalışmanın henüz preklinik aşamada olduğu vurgulanıyor. Triptolidin kanser tedavisinde doğrudan kullanılabileceği veya insanlarda güvenli ve etkili olduğu henüz kanıtlanmış değil.
Uzmanlar, söz konusu bitkinin çayını, özütünü veya farklı ürünlerini tüketmenin kanser tedavisi yerine geçmeyeceğine dikkat çekiyor. Triptolidin güvenlik ve etkinlik değerlendirmelerinin tamamlanması, insanlarda kullanılabilecek ilaçların geliştirilmesi için klinik araştırmaların yürütülmesi gerekiyor.
Araştırma, kanser hücrelerinin ilaçlara karşı geliştirdiği direncin aşılmasında yeni hedefler belirlenmesi bakımından önemli bir bilimsel adım olarak değerlendiriliyor.
