TÜİK, 2024 yılına ait Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nın kapsamlı sonuçlarını yayımladı. İş amaçlı internet kullanan girişimlerin %91,0’ı bu yıl İnternete erişim için sabit hat İnternet bağlantısı tercih etti. Sabit hat İnternet bağlantısı kullanan girişimlerin abone oldukları en yüksek İnternet bağlantı hızları incelendiğinde; girişimlerin %57,4’ünün 100 Mbit/s’den daha düşük hızda, %34,3’ünün 100-999 Mbit/s hız aralığında ve %8,3’ünün ise 1 Gbit/s ve üzeri hızda İnternet kullandığı görüldü. Ayrıca, girişimlerin %86,6’sı sahip oldukları İnternet bağlantı hızlarının faaliyetleri için yeterli olduğunu ifade etti. 2020 yılında bu oran %89,9 olarak kaydedilmişti. İnternet bağlantı hızının yeterli olduğunu belirten girişimlerin oranı, 2024 yılında çalışan sayısı 250 ve üzeri olanlar için %92,6, 50-249 çalışanı olanlar için %87,9, 10-49 çalışanı olanlar için ise %86,1 olarak tespit edildi.
Uzaktan Erişim İmkanları
Girişimlerin %73,0’ı çalışanlarına uzaktan erişim imkanı sağladığını beyan etti. 2022 yılında bu oran %68,4 iken, 2024 yılında %73,0’a yükselmiştir. Çalışanlarına 2024 yılında girişimin e-posta sistemine uzaktan erişim imkanı sunan girişimlerin oranı %68,0, doküman ve belgelerine uzaktan erişim imkanı sağlayanların oranı %58,0, iş uygulamalarına veya yazılımlarına uzaktan erişim sağlayanların oranı ise %59,2 olarak belirlendi. Bu oranlar 2022 yılında sırasıyla %63,7, %51,1 ve %50,5’ti.
İnternet Üzerinden Toplantı Yapma Oranı
En az 10 çalışanı olan girişimlerin %35,2’si 2024 yılında İnternet üzerinden toplantı yaptığını bildirdi. Bu oran, 2022 yılında %30,4’tü. İnternet üzerinden toplantı gerçekleştiren girişimler, çalışan sayısı büyüklük grubuna göre incelendiğinde; 2024 yılında 10-49 çalışanı olan girişimlerin %30,9’unun, 50-249 çalışanı olanların %52,5’inin ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin %77,4’ünün uzaktan toplantı yaptığı gözlemlendi.
E-Satış Oranları
Girişimlerin 2023 yılında İnternet (web siteleri ya da mobil uygulamalar) ve/veya Elektronik Veri Alışverişi (EDI) aracılığıyla gerçekleştirdikleri e-satış oranı %17,4 oldu. Çalışan sayısı büyüklük grubuna göre e-satış yapma oranı, 10-49 çalışanı olan girişimlerde %17,0, 50-249 çalışanı olan girişimlerde %17,4 ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerde %30,8 olarak belirlendi. Ekonomik faaliyet grubuna göre e-satış yapma oranı ise 2023 yılında en yüksek %46,1 ile “konaklama ve yiyecek hizmeti” faaliyetlerini yürüten girişimlerde görülürken, bunu %27,4 ile “bilgi ve iletişim” faaliyetlerini yürüten girişimler takip etti.
Bilgi ve İletişim Uzmanı İstihdamı
En az 10 çalışanı olan girişimlerin %13,4’ü 2024 yılında ana iş alanı bilişim teknolojileri olan bilgi ve iletişim uzmanı istihdam etti. Bu oran, 2020 yılında %11,8 ve 2022 yılında %17,8 olarak kaydedilmişti. Girişimlerin %6,0’ı 2023 yılında en az bir bilgi ve iletişim uzmanını işe aldı veya almayı denedi. 2019’da bu oran %5,0, 2021’de ise %6,9 olarak belirtilmişti. Bilgi ve iletişim uzmanı işe alan veya almayı deneyen girişimlerin %43,2’si 2023 yılında işe alım sürecinde adayların başvuru eksikliği, nitelik yetersizliği veya yüksek ücret beklentisi gibi zorluklarla karşılaştı. 2019’da bu oran %41,0, 2021’de ise %36,1’di.
Güvenlik İhlalleri ve Önlemler
Girişimlerin %22,4’ü bilgi ve iletişim teknolojileri güvenliği ihlal olayı yaşadı. 2024 yılında girişimlerin %76,0’ı bilgi ve iletişim teknolojileri sistemlerinde herhangi bir güvenlik önlemi aldığını belirtirken, bu oran 2022 yılında %75,6’ydı. Bilgi ve iletişim teknolojileri güvenliği ihlal olaylarından en az birini yaşadığını ifade eden girişimlerin oranı, çalışan sayısına göre; 10-49 çalışanı olan girişimlerde %21,2, 50-249 çalışanı olanlarda %27,6 ve 250 ve üzeri çalışanı olanlarda %28,8 olarak tespit edildi.
Yapay Zeka Kullanımı
Girişimlerin %4,4’ü yapay zeka kullandığını beyan etti. 2023 yılında bu oran %5,5 iken, 2024 yılında %4,4’e gerilemiştir. Çalışan sayısı büyüklüğüne göre yapay zeka kullanan girişimlerin oranı; 10-49 çalışanı olanlarda %3,5, 50-249 çalışanı olanlarda %6,7 ve 250 ve üzeri çalışanı olanlarda %22,3 olarak belirlenmiştir. 2023 yılında bu oranlar sırasıyla %4,9, %6,5 ve %18,5’ti. Yapay zeka kullanmayan girişimlerin %8,4’ü bu teknolojiyi kullanmayı düşündüğünü ifade etti. 2024 yılında yapay zeka kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimlerin oranı; 10-49 çalışanı olanlarda %7,8, 50-249 çalışanı olanlarda %10,8 ve 250 ve üzeri çalışanı olanlarda %17,4 olarak belirlendi.
