Araştırmalar, diş eti sağlığının kalp hastalıkları, diyabet ve hatta Alzheimer gibi pek çok sağlık sorunu ile yakından bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Peki, diş ve diş eti sağlığımızı korumak için sadece şekerli gıdalardan uzak durmak yeterli mi?
BBC Food haberine göre, dişlere zarar veren gıdaların yanı sıra ağız sağlığını destekleyen besinlerin de büyük önemi var. Özel bir diş kliniğinde diyetisyen olarak görev yapan Anna Groom, diş sağlığı açısından C ve D vitaminleri ile kalsiyum ve fosforun kritik bir rol oynadığını vurguluyor. C vitamininin kolajen sentezinde ve dolayısıyla sağlıklı dokuların korunmasında önemli bir işlevi olduğunu belirten Groom, bu vitaminin eksikliğinin diş eti kanamalarına yol açabileceğine dikkat çekiyor. D vitamini ise vücudun yeterli miktarda kalsiyum tutmasına yardımcı olarak dişleri koruyor. Fosfor da kalsiyum ile birlikte çalışarak diş sağlığını destekliyor.
Getty Images
C vitamini eksikliği nadir görülmekle birlikte, domates, biber, brokoli ve patates gibi gıdalarda bol miktarda bulunuyor. D vitamini ise genellikle yağlı balıklar, yumurta ve et ürünlerinde yer alıyor; ancak gıda yoluyla yeterli miktarda almak oldukça zor. İngiltere’deki Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) uzmanları, özellikle sonbahar ve kış aylarında D vitamininin takviye olarak alınmasını öneriyor. Süt ürünleri, brokoli, portakal ve tofu gibi gıdalar, kalsiyum açısından zengin kaynaklar arasında yer alıyor. Fosfor ise et, yumurta, fındık, süt ürünleri ve tam tahıllı gıdalarda bolca bulunmaktadır.
Nisan ayında gerçekleştirilen küçük bir araştırma, diyetin diş sağlığına etkisini incelemiştir. Daha az et ve işlenmiş karbonhidrat tüketerek iltihabı azaltan, Omega-3 yağ asitleri, antioksidanlar, bitki nitratları, lifler ile C ve D vitamini açısından zengin bir diyet uygulayan bireylerde diş eti iltihabı ve kanamalarının azaldığı gözlemlenmiştir. Ancak bu çalışma 30 kişilik küçük bir örneklem üzerinde yapılmış olup, kesin sonuçlar için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Hangi Gıdalar Zararlıdır?
Gazlı içecekler ve şekerli gıdalar, dişlerin en büyük düşmanları arasında yer alıyor. Ancak, ağız sağlığına zarar veren başka birçok gıda da bulunmaktadır:
- Limonlu sıcak su, diş minesini aşındırabilir.
- Kuru meyveler dişlere yapışarak temizlenmesi zor hale gelir.
- Cips de dişlere yapışan gıdalar arasındadır.
- Bazı meyveli çayların şeker oranı oldukça yüksek olabilir.
- Soda asidik bir içecek olduğu için yemekle birlikte tüketilmesi önerilmektedir.
- Meyveli atıştırmalıklar, dişlere yapışarak sorun yaratabilir.
- Fermente gıdalar, asidik özellikleri nedeniyle diş minesine zarar verebilir.
Bu listedeki yiyecek ve içecekleri yemek saatleri dışında tüketiyorsanız, ağzınızı çalkalayarak zararını azaltabilirsiniz. Ayrıca, şekersiz sakız çiğnemek ya da bir dilim peynir yemek de diş sağlığınıza katkı sağlayabilir.
Atıştırmalıklara Dikkat
Her şekerli veya nişastalı gıda tükettiğinizde, ağzınızın pH seviyesi düşer. Çünkü şekerle beslenen bakteriler asit salgılar. Eğer yarım saatte bir şeyler atıştırıyorsanız, bu durum ağzınızın asidik ortamdan hiç mola alamaması anlamına gelir ve çürük riski artar. İngiliz Dişhekimleri Derneği’nden Profesör Damien Walmsley, “Sürekli atıştırıyorsanız, dişlerinizde hızla çürükler oluşacaktır” uyarısında bulunuyor. Üstelik meyveler de benzer bir etki gösterebilir. Uzmanlar, gün boyunca doğal şeker oranı yüksek meyveler yemenin de çürük riskini artırabileceğini belirtiyor.
Getty Images
Ara öğün sayısının günde iki veya üç ile sınırlı tutulması ve şekerli ya da asitli içeceklerin yemek saatlerinde tüketilmesi önerilmektedir. Walmsley, yemek sırasında yiyecekleri çiğnemenin tükürük üretimini artırdığını hatırlatıyor. “Yemek zamanlarında tükürük üretiminin uyarılması, zararlı asitleri ve yiyecek parçacıklarını dişlerden uzaklaştırır ve asidi etkisiz hale getirerek dişleri çürümeye karşı korur,” diyor. Uzmanlar, iyi bir beslenmenin yanı sıra düzenli diş fırçalama, diş ipi kullanma ve diş temizliği yaptırmanın büyük önem taşıdığını vurguluyor.
