Uyku Apnesi ve Önemi
Kulak, Burun ve Boğaz Uzmanı Dr. Cüneyt Altunay, uyku ve uyku apnesinin sağlık üzerindeki etkileri hakkında önemli bilgiler sunuyor. Dünya genelinde, orta ve şiddetli uyku apnesi olan bireylerin %80-90’ının henüz teşhis edilmediğine dikkat çeken Dr. Altunay, uyku kalitesinin bireylerin fiziksel ve psikolojik sağlığı açısından vazgeçilmez bir öneme sahip olduğunu vurguluyor.
Uykunun farklı evreleri, insanı bir sonraki yaşam mücadelesine hazırlayan bir mola niteliğindedir. Sağlıklı bir uyku düzeni, vücudun oksijen seviyesini artırarak hücrelerin gelişmesi, yenilenmesi ve dinlenmesi için gerekli ortamı sağlar. İyi bir uyku sonrası birey kendini dinlenmiş ve enerjik hisseder. Ancak, gündüz yorgunluk hissi yaşıyorsanız, bu durum “Kişinin yeterli uyku almasına rağmen hala yorgun, halsiz ve bitkin hissetmesi” olarak tanımlanabilir. Bu durumun altında yatan nedenlerden biri uyku apnesi olabilir.
Uyku apnesi, genellikle horlama ve sosyal etkileri ile bilinse de, bireyin genel sağlığını etkileyen ciddi bir hastalıktır. Bu durum, kişinin iş performansı ve verimliliğinin yanı sıra güvenlik açısından da büyük önem taşır. Özellikle uzun yol otobüs şoförleri için bu durum kritik bir risk oluşturabilir. Hastalığın klasik üç temel özelliği ise şunlardır:
- Horlama
- Taniklı apne (birinin, uyku sırasında solunum duraklamalarına tanıklık etmesi)
- Gündüz yorgunluğu
Objeif bulgu olarak, uyku testinin (polisomnografi) yapılması ve apne varlığının saptanması gerekmektedir.
Yorgun Uyanıyorsanız Dikkat!
Gece uyuduğu halde sabahları yorgun uyanan çocukların, bu durumun altında uyku apnesinin yattığını belirten Dr. Altunay, uyku apnesine katkıda bulunan en önemli nedenlerin başında solunum yolunun farklı düzeylerde direnç göstermesi geldiğini ifade ediyor. Bunun en tipik örnekleri arasında çocukluk çağında görülen geniz eti büyümesi ve erişkinlerde burun içi eğrilikleri yer alır. Klinik muayene ve gerekirse uyku testi ile tanı konulan uyku apneli hastalarda, uygun vakalarda cerrahi müdahale oldukça başarılı sonuçlar verebilir. Okula sürekli yorgun giden, sık sık uyanan ve tıkanıklık yaşayan, ayrıca enfeksiyon geçiren ve büyüme geriliği yaşayan bir çocukta sadece geniz etinin cerrahi olarak alınması bile yakınmaların büyük ölçüde azalmasına yardımcı olabilir.
Uyku Apnesinin Belirtileri
Dr. Altunay, erişkinlerde uyku apnesine yol açan bazı faktörlerin başında obezite, burun eğriliği, şişmiş burun etleri, tıkayıcı sinüzit ve burun hastalıkları, geniz eti büyümesi, yumuşak damak gevşekliği, büyük küçük dil ve dil kökü ile çene problemleri gibi durumların geldiğini belirtiyor. Uygun vakalarda, cerrahi müdahale önemli bir seçenek olabilir. Ayrıca, geceleri basınçlı solunum cihazı kullanımı da etkili bir tedavi yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Bu tedavi, uyku testi sonrası yapılan cihaz uyum testinin sonuçlarına göre hekim ve hasta tarafından birlikte karar verilerek uygulanmaktadır.
