Yerel yetkililer Salı günü yaptıkları açıklamada, Rus insansız hava araçlarının gece saatlerinde Ukrayna’nın önemli liman kenti Odesa’ya bir saldırı düzenlediğini bildirdi. Bu saldırı, Moskova’nın tek taraflı olarak ilan ettiği ve Ukrayna tarafından şüpheyle karşılanan Ortodoks Paskalya ateşkesinin sona ermesinden yalnızca 24 saatten kısa bir süre sonra gerçekleşti. Saldırı aynı zamanda, Ukraynalı, İngiliz, Fransız ve ABD’li yetkililerin Ukrayna’daki savaşı görüşmek üzere Londra’da bir araya gelmelerinden bir gün önce yaşandı.
Rusya’nın komşusunu tam ölçekli işgalinin üzerinden üç yılı aşkın bir süre geçerken, diplomatik çabaların bu yıpratıcı çatışmayı durdurup durduramayacağına dair belirsizlik sürüyor. Rusya’nın 2014 yılında Ukrayna’nın Kırım Yarımadası’nı işgal edip yasadışı bir şekilde ilhak etmesiyle iki ülke arasındaki düşmanlık derinleşmişti.
Diplomatik Girişimler ve Farklı Yaklaşımlar
ABD eski Başkanı Donald Trump geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, Ukrayna ve Rusya arasındaki müzakerelerin “sonuca ulaştığını” iddia etti ve tarafların hiçbirinin, bu yıpratıcı savaşı sona erdirme çabasında kendisine “oyun oynamadığını” ileri sürdü.
Bu açıklama, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun geçen hafta ABD’nin ilerleme kaydedilemezse müzakerelerden tamamen geri çekilebileceğini söylemesinin ardından geldi. ABD, Ukrayna ve Avrupalı yetkililer arasındaki görüşmelerin barışa yönelik adımlar için taslaklar oluşturmasının ve uzun zamandır beklenen bazı ilerlemeler kaydedilmesinin ardından Paris’te bir araya gelmişti. Çarşamba günü Londra’da yapılması beklenen yeni bir toplantının, Trump yönetiminin sürece müdahil olmaya devam edip etmeyeceğini belirlemede kritik bir rol oynayabileceği belirtiliyor. Rubio, Londra’daki görüşmelerin bu konuda belirleyici olabileceğini ifade etti.
Odesa ve Zaporizhzhia’da Rus Saldırıları
Odessa bölge yönetimi başkanı Oleh Kiper, Salı günü Telegram hesabından yaptığı açıklamada, Odesa’nın gece boyunca Rus insansız hava araçları tarafından “büyük bir saldırıya” maruz kaldığını ve saldırıda en az üç kişinin yaralandığını bildirdi. Kiper, yoğun nüfuslu bir kentsel alanda bir konut binasının, sivil altyapının ve bir eğitim tesisinin vurulduğunu kaydetti.
Salı günü gündüz saatlerinde ise Rusya, güney Ukrayna’daki Zaporizhzhia şehrini iki büyük havadan süzülen bombayla vurdu. Bu saldırıda kullanılan bombaların, Rusya’nın aylardır doğu Ukrayna’yı yerle bir etmek için kullandığı Sovyet yapımı silahlar olduğu belirtildi. Zaporizhzhia Bölge Valisi İvan Fedorov, bu saldırıda 69 yaşındaki bir kadının hayatını kaybettiğini ve aralarında üç çocuğun da bulunduğu 22 kişinin yaralandığını açıkladı.
Kremlin’den Müzakere Açıklaması ve Ukrayna’nın İHA İddiası
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy’nin sivil tesislere yönelik saldırıları durdurma önerisi hakkında şu anda herhangi bir görüşme planlarının olmadığını söyledi. Peskov, Moskova’nın böyle bir adımı değerlendirmeye hazır olduğunu ancak bir anlaşmaya varılmasının zaman alabileceğini belirtti. Peskov, “Sivil altyapıdan bahsederken, bu tür tesislerin ne zaman askeri hedef olabileceğini ve ne zaman olamayacağını açıkça tanımlamak gerekir,” dedi ve “Orada bir askeri toplantı yapılırsa, bu bir sivil tesis midir? Öyledir. Ama askeri hedef midir? Evet, öyledir. Burada tartışılması gereken bazı nüanslar var,” ifadelerini kullandı.
Ukrayna Hava Kuvvetleri ise Rusya’nın gece boyunca Ukrayna’ya 54 Şahid tipi ve sahte İHA fırlattığını açıkladı. Hava Kuvvetleri, bu durumun savaş boyunca sivil bölgeleri hedef alan ve terör estiren uzun menzilli saldırıların yeniden yoğunlaştığını gösterdiğini belirtti. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nün yakın zamanda yayımlanan bir analizinde, Rusya’nın son aylarda Şahid İHA’larının kullanımını artırdığı, silah üretimini genişlettiği ve taktiklerini geliştirdiği vurgulandı.
Ateşkes İddiaları ve Karşılıklı Suçlamalar
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Cumartesi günü tek taraflı olarak ilan ettiği ateşkesin ardından Ukrayna, karşılık vermeye hazır olduğunu ancak Rus saldırılarının devam ettiğini bildirmişti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, Rusya’nın ilan ettiği ateşkesi 2.900’den fazla kez ihlal ettiğini iddia etti. Associated Press haber ajansı, yaklaşık 1.000 kilometrelik (620 mil) cephe hattında ilan edilen bir ateşkesin olup olmadığını bağımsız olarak doğrulayamadı. Rusya, ABD’nin çatışmalara derhal ve 30 gün süreyle ara verme önerisini ise kapsamlı koşullar öne sürerek fiilen reddetmişti. Bu gelişmeler yaşanırken, Ukraynalı ve Batılı yetkililer, hem Rusya’nın hem de Ukrayna’nın ilkbahar ve yaz aylarında büyük askeri harekâtlara hazırlanmakta olduğunu belirtiyor.
