Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de ölüm sayısı 2023 yılında 526 bin 416 iken, 2024 yılında 489 bin 361’e geriledi. Ölen kişilerin 2024 yılında yüzde 54,8’ini erkekler, yüzde 45,2’sini kadınlar oluşturdu. Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı ise 2023 yılında binde 6,2 iken, 2024 yılında binde 5,7 oldu.
Bölgesel Ölüm Hızları ve Öne Çıkan İller
Kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il, 2024 yılında binde 10,4 ile Kastamonu oldu. Bu ili binde 10,0 ile Sinop, binde 9,7 ile Edirne ve Balıkesir, binde 9,6 ile Artvin izledi. Kaba ölüm hızının en düşük olduğu il ise binde 2,2 ile Hakkari oldu. Bu ili binde 2,4 ile Şırnak, binde 2,9 ile Van takip etti. Bu veriler, bölgeler arasındaki sağlık ve yaşam koşulları farklılıklarını da gözler önüne seriyor.
Ölüm Nedenleri ve Hastalık Dağılımı
Ölümler nedenlerine göre incelendiğinde, 2024 yılında yüzde 36,0 ile dolaşım sistemi hastalıkları ilk sırada yer aldı. Bu ölüm nedenini yüzde 16,3 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler, yüzde 15,0 ile solunum sistemi hastalıkları izledi. Bu durum, Türkiye’de kronik hastalıkların ve yaşam tarzı faktörlerinin ölüm nedenleri üzerindeki etkisini vurguluyor.
Dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklı ölümler alt nedenlerine göre incelendiğinde, ölümlerin yüzde 42,9’unun iskemik kalp hastalıkları, yüzde 23,9’unun diğer kalp hastalıkları, yüzde 18,3’ünün ise serebro-vasküler hastalıklar (beyin damar hastalıkları) kaynaklı olduğu görüldü.
Dolaşım sistemi hastalıkları kaynaklı ölümler illere göre incelendiğinde, 2024 yılında bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 50,7 ile Çanakkale olduğu görüldü. Bu ili yüzde 46,9 ile Karabük, yüzde 43,9 ile Balıkesir, yüzde 41,8 ile Çorum izledi. Bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en düşük olduğu il ise yüzde 26,6 ile Kilis oldu. Bu ili yüzde 29,9 ile Van, yüzde 30,9 ile Kayseri, yüzde 31,0 ile Gümüşhane takip etti.
İyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümler alt nedenlere göre incelendiğinde, ölümlerin yüzde 29,1’inin gırtlak ve soluk borusu/bronş/akciğerin kötü huylu tümörü, yüzde 8,0’ının kolonun kötü huylu tümörü, yüzde 7,8’inin ise lenfoid ve hematopoetik kötü huylu tümörü kaynaklı olduğu görüldü.
İyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümler illere göre incelendiğinde, 2024 yılında bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 21,7 ile Ağrı olduğu görüldü. Bu ili yüzde 21,4 ile Bingöl, yüzde 20,7 ile Ankara, yüzde 20,3 ile Van izledi. Bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en düşük olduğu ilin ise yüzde 10,1 ile Kilis olduğu görüldü. Bu ili yüzde 10,9 ile Şanlıurfa, yüzde 11,0 ile Çorum, yüzde 11,4 ile Şırnak takip etti.
Bebek ve Beş Yaş Altı Ölüm Hızlarında İyileşme
Bebek ölüm sayısı, 2023 yılında 9 bin 731 iken 2024 yılında 8 bin 475’e geriledi. Bin canlı doğum başına düşen bebek ölüm sayısını ifade eden bebek ölüm hızı, 2023 yılında binde 10,1 iken 2024 yılında binde 9,0 oldu.
Doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığını ifade eden beş yaş altı ölüm hızı ise, 2023 yılında binde 14,7 iken 2024 yılında binde 11,1’e düştü. Bu düşüşler, bebek ve çocuk sağlığı alanındaki iyileşmeleri gösteriyor.
