Helsinki Şehir Konseyi, kentin toplu taşıma altyapısını geliştirecek 48 milyon avroluk Batı Limanı hafif raylı sistem projesine onay verdi. Mevcut tramvay altyapısının iyileştirilmesini öngören proje kapsamında 12 numaralı hat Hakaniemi ile Jätkäsaari’deki Batı Terminali arasında uzatılacak. İnşaatın 2027’de başlaması, hattın tam kapasiteyle yaklaşık 2034’te hizmete girmesi planlanıyor.
Mevcut Tramvay Hattı Hafif Raylı Sisteme Uygun Hale Getirilecek
23 Eylül 2026’da Helsinki Şehir Konseyi tarafından onaylanan proje, yeni bir tramvay güzergahı oluşturmak yerine Hakaniemi ile Jätkäsaari arasındaki mevcut hattın kapsamlı biçimde geliştirilmesini içeriyor. Hat, 45 metreye kadar uzunluktaki hafif raylı araçların kullanımına uygun hale getirilecek ve sefer sıklığının yaklaşık beş dakikaya indirilmesi hedeflenecek.
Söz konusu bölüm, Laajasalo’daki Yliskylä ile Hakaniemi arasında çalışan 12 numaralı hattın devamı niteliğinde olacak. Hakaniemi ile Jätkäsaari arasındaki durakların bazıları uzatılırken bazı bölümlerde duraklar genişletilecek. Ray geometrisinin de iyileştirilmesiyle tramvayların daha hızlı ve düzenli işletilmesi amaçlanıyor.
Kamppi bölgesinde ise Simonkatu durağının kaldırılması planlanıyor. Kent yönetimi, daha düz bir güzergah, daha az durak ve daha uygun işletme koşulları sayesinde yolculuk sürelerinin kısalmasını bekliyor.
Projenin tahmini inşaat maliyeti 47,13 milyon avro olarak hesaplanırken toplam maliyet yaklaşık 48 milyon avro seviyesinde bulunuyor. Bu tutar tramvay altyapısının yanı sıra cadde düzenlemeleri ve belediye hizmetlerinde yapılacak değişiklikleri de kapsıyor. Proje kapsamında yeni bir depo yapılmasına ise ihtiyaç duyulmayacak.
İnşaat 2027’de Başlayacak
Batı Limanı hafif raylı sistem projesinde çalışmaların 2027 yılında başlaması ve ana bölümün 2029’a kadar büyük ölçüde tamamlanması bekleniyor. Projenin son kısımlarının ise Kaivokatu caddesi yenileme çalışmalarının ikinci aşaması kapsamında yaklaşık 2033’te tamamlanması öngörülüyor.
Hattın Hakaniemi ile Jätkäsaari arasında tam olarak işletmeye alınmasının yaklaşık 2034 yılında gerçekleşmesi planlanıyor. Takvim, Kaivokatu ve Länsiratikat gibi paralel projelerin tramvay işletmesine getireceği geçici kesintilere bağlı olarak değişebilecek. İnşaat döneminde bazı hatlarda uzun süreli geçici aksamalar yaşanması ve tramvayların yerine otobüslerin kullanılması bekleniyor.
Helsinki’nin değerlendirmesine göre projenin fayda-maliyet oranı 2,5 olarak hesaplandı. Yeni bilet gelirlerinin ek işletme maliyetlerini bir miktar aşması beklenirken, şehrin işletme giderlerinde 2034 yılında yaklaşık 790 bin avroluk artış öngörülüyor. Bu etkinin sonraki yıllarda azalacağı tahmin ediliyor. Kent yönetimi ayrıca proje için Avrupa Birliği fonlarına başvurma imkanını değerlendiriyor.
12 Numaralı Hat Kasım Ayında Başlıyor
Batı Limanı projesinin önemli bağlantılarından biri olan 12 numaralı hafif raylı hat henüz hizmete girmiş değil. Crown Bridges kapsamındaki tramvay seferlerinin 7 Kasım 2026’da başlamasıyla hattın Rautatientori ile Yliskylä arasında çalışmaya başlaması planlanıyor.
Yaklaşık 20 dakikalık sefer süresine sahip olması planlanan 12 numaralı hattın yanı sıra 11 numaralı hat da Pasila ile Kruunuvuorenranta arasında hizmet verecek. Güzergah, 1,2 kilometrelik Kruunuvuorensilta’nın da aralarında bulunduğu üç köprü üzerinden ilerleyecek.
Rautatientori Metro İstasyonu Da Yenilenecek
Helsinki Şehir Konseyi aynı toplantıda Rautatientori metro istasyonunun yenilenmesine yönelik 125,2 milyon avroluk projeyi de onayladı. 1982’de hizmete giren istasyonun alanlarının, bina hizmetlerinin ve teknik sistemlerinin önemli bölümünün kullanım ömrünün sonuna gelmesi nedeniyle kapsamlı bir yenileme yapılması planlanıyor.
Mayıs 2026 maliyet seviyelerine göre KDV hariç azami proje bedeli 125,2 milyon avro olarak belirlenirken çalışmaların 2026-2029 yılları arasında yürütülmesi öngörülüyor. İnşaatın 2026 yılı sonunda başlaması hedefleniyor. İstasyon, 2025 yılında günlük ortalama 50 bin 600 yolcuya hizmet verdi.
Projenin en dikkat çekici aşamalarından biri yürüyen merdivenlerin yenilenmesi olacak. Kompassi seviyesi ile platform arasındaki uzun yürüyen merdivenlerin değiştirilmesi nedeniyle istasyonun yaklaşık altı ay kapalı kalması bekleniyor. Mevcut tahminlere göre kapanışın Ekim 2027’de başlaması planlanıyor.
Metro hattı bu süreçte açık tutulacak ve trenler istasyonda durmadan geçiş yapacak. Yürüyen merdiven sayısının dörtten beşe çıkarılması da planlanıyor. Yapılan değerlendirmelerde kademeli yenileme seçeneklerinin yolcu güvenliği açısından yeterli bulunmadığı belirtildi.
Projelerde Geçici Ulaşım Aksamaları Yaşanabilir
Batı Limanı hafif raylı sistem çalışmaları ile Rautatientori metro istasyonu yenilemesi farklı maliyet esaslarına ve kapsamlarına sahip bulunuyor. Bu nedenle iki projenin bütçelerinin doğrudan karşılaştırılmasının uygun olmadığı belirtiliyor.
Batı Limanı projesinde 2027’de başlaması planlanan inşaatın büyük ölçüde 2029’da tamamlanması ve hattın yaklaşık 2034’te tam kapasiteyle çalışması hedefleniyor. Rautatientori metro istasyonu yenilemesi ise 2026-2029 döneminde yürütülecek. Her iki projede de inşaat sürecinin toplu taşıma hizmetlerinde geçici aksamalara yol açması bekleniyor.
Helsinki Belediyesi, Batı Limanı hafif raylı sisteminin uygulanmasını Infraohjelma Helsinki ittifakına verdi. İttifakta Helsinki Belediyesi, Kaupunkiliikenne Oy ve HSY müşteri olarak yer alırken altı altyapı şirketi hizmet sağlayacak. İttifakın kentte daha önce Raide-Jokeri hafif raylı sistemi, Kalasatama-Pasila tramvay hattı ve Crown Bridges gibi önemli ulaşım projelerinde görev yaptığı belirtildi.
Öte yandan Helsinki Üniversitesi metro istasyonuna yeni bir kuzey girişinin yapılması Batı Limanı hafif raylı sistem projesinin kapsamına alınmadı. Bu yatırım için yaklaşık 40 milyon avroluk bir maliyet öngörülürken, kentin kritik metro altyapısı yatırımlarının HKL’nin yatırım çerçevesinde önceliklendirileceği bildirildi.
