Tarihte Bugün: McDonalds Kuruldu

McDonalds Amerikada Kuruldu
McDonalds Amerikada Kuruldu

15 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 135. (artık yıllarda 136.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 230.

Demiryolu

  • 15 Mayıs1891 Lefke-Bilecik hattı (36 km) açıldı. Her kilometreye 125 bin frank harcandı.
  • 15 Mayıs 1923 Zürih’teki Şark Demiryolları Bankası’nın bir kısım hisselerini İngiltere satın aldı. Bu banka; Anadolu Demiryolları, Haydarpaşa Limanı, Konya Ovası İrva ve İska Şirketi ve Mersin-Tarsus-Adana demiryollarının kontrolünü elinde tutuyordu.

Olaylar

  • 1648 – Otuz Yıl savaşlarını bitiren Vestfalya Antlaşması imzalandı.
  • 1718 – Londralı avukat James Puckle, makineli tüfeği icat etti.
  • 1756 – Kuzey Amerika’daki egemenlik mücadelesinde Büyük Britanya’nın Fransa Krallığı’na savaş açmasıyla, Fransa-Kızılderili savaşı olarak da bilinen Yedi Yıl Savaşı başladı.
  • 1856 – Anadolu Feneri ve Rumeli Feneri, Fransızlar tarafından inşa edilerek işletilmeye başlandı.
  • 1873 – Darüşşafaka Lisesi kuruldu.
  • 1919 – Mustafa Kemal, Yıldız Sarayı Küçük Mabeyn Köşkü’nde Sultan VI. Mehmed Vahideddin ile görüştü.
  • 1919 – İtilaf Devletleri desteğindeki Yunanlar, İzmir’i işgal etti. Gazeteci Hasan Tahsin ve Askerlik Şubesi Başkanı Albay Süleyman Fethi, Yunan askerleri tarafından öldürüldüler ve Türk Kurtuluş Savaşı’nın ilk şehitleri oldular.
  • 1924 – Sanayi-i Nefise Mektebi öğrencileri, ilk resim sergilerini İstanbul’da açtı.
  • 1928 – Walt Disney’in yarattığı Miki Fare karakterinin ilk kez gözüktüğü çizgi film olan Plane Crazy gösterime girdi.
  • 1932 – Kürtçeyi latin alfabesi ile ilk kez yayınlayan Hawar dergisi yayın hayatına başladı.
  • 1933 – Rus romancı Maksim Gorki, İtalya’dan Rusya’ya geçerken, İstanbul’a geldi ve Süleymaniye Camii ile bazı müzeleri gezdi.
  • 1935 – Josef Stalin tarafından 1931’de inşası başlatılan ve dünyanın en büyük metrolarından biri olan Moskova metrosu hizmete açıldı.
  • 1940 – McDonald’s, Amerika’da kuruldu.
  • 1958 – Sovyetler Birliği, Sputnik 3 uydusunu fırlattı.
  • 1960 – Sovyetler Birliği, Sputnik 4 uydusunu fırlattı.
  • 1963 – Amerikalı astronot Gordon Cooper, ‘Mercury-Atlas 8’ adlı kapsülle o güne kadar yapılmış en uzun uzay uçuşunu gerçekleştirmek üzere uzaya fırlatıldı. Cooper, uzayda 34 saat 19 dakika kaldı.
  • 1966 – Washington, DC’de Vietnam Savaşı’nı protesto eden 8000 kişi, iki saat boyunca Beyaz Saray çevresinde gösteri yaptı.
  • 1969 – Anayasa değişikliğinin Meclis’te kabul edilmesiyle, eski Demokrat Partililere siyasal haklarını iade etme imkânı tanındı.
  • 1972 – 1945 yılından beri ABD işgali altında bulunan Okinawa adası, yeniden Japonya’nın idaresine verildi.
  • 1984 – 1256 aydın, “Türkiye’deki demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler” başlıklı dilekçeyi Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e verdi. Aydınlar Dilekçesi olarak bilinen girişime karşı dava açıldı.
  • 1988 – 8 yıldan fazla süren çarpışmalardan sonra Sovyet Kızıl Ordusu, Afganistan’dan çekilmeye başladı.
  • 1990 – Vincent Van Gogh’un yapıtı olan Dr. Gachet’nin Portresi adlı tablo, o güne kadar bir resim için ödenen en yüksek fiyatla, 82,5 milyon dolara satıldı.
  • 1991 – Edith Cresson, Fransa’nın ilk kadın Başbakanı oldu.
  • 1995 – Almanya’da, Türkiye ve Atatürk aleyhinde kampanyalar yürüten ve kendisini halife ilan eden ve Türkiye’de ‘Kara Ses’ olarak adlandırılan Cemalettin Kaplan öldü.
  • 1996 – Gözcü gazetesi yayın hayatına başladı.
  • 1997 – Alman Kitap Yayımcıları Birliği Barış Ödülü, Yaşar Kemal’e verildi.
  • 2004 – İstanbul’da yapılan 49. Eurovision Şarkı Yarışması’nda, Ruslana, Ukrayna’ya ilk birinciliği getirdi.
  • 2011 – Düsseldorf’ta yapılan 56. Eurovision Şarkı Yarışması’nda, Eldar Kasımov ve Nigar Camal ikilisi, Azerbaycan’a ilk birinciliği getirdi.

Doğumlar

  • 1567 – Claudio Monteverdi, İtalyan besteci (ö. 1643)
  • 1633 – Sébastien Le Prestre de Vauban, Fransız mimar (ö. 1707)
  • 1848 – Viktor Vasnetsov, Rus ressam (ö. 1926)
  • 1859 – Pierre Curie, Fransız fizikçi (ö. 1906)
  • 1890 – Katherine Anne Porter, Amerikalı öykü yazarı (ö. 1980)
  • 1891 – Mikhail Bulgakov, Rus romancı (ö. 1940)
  • 1900 – Reşit Rahmeti Arat, Türk akademisyen ve dil bilimci (ö. 1964)
  • 1903 – Maria Reiche, Alman matematikçi ve arkeolog (ö. 1998)
  • 1904 – Sadi Irmak, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Türkiye’nin eski Başbakanlarından) (ö. 1990)
  • 1909 – James Mason, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1984)
  • 1911 – Max Frisch, İsviçreli yazar ve mimar (ö. 1991)
  • 1915 – Paul A. Samuelson, Amerikalı iktisatçı ve 1970 Nobel İktisat ödülü sahibi (ö. 2009)
  • 1923 – Richard Avedon, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 2004)
  • 1923 – Angel Mojsovski, Makedon komünist aktivist, Yugoslavya Cephesi’nde savaşan asker, Halk Kahramanı Nişanı sahibi (ö. 2001)
  • 1925 – Dündar Taşer, Türk asker, 27 Mayıs darbecisi ve Millî Birlik Komitesi üyesi (ö. 1972)
  • 1926 – Anthony Shaffer, İngiliz oyun yazarı, romancı ve senarist (ö. 2001)
  • 1926 – Peter Shaffer, İngiliz oyun yazarı ve senarist (ö. 2016)
  • 1926 – Sabahattin Zaim, Türk iktisatçı ve akademisyen (ö. 2007)
  • 1932 – Turgay Şeren, Türk futbolcu ve teknik direktör (ö. 2016)
  • 1933 – Kemal İnci, Türk sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist
  • 1934 – Enver Asfandiyarov, Sovyet Rus/Başkurt bilim insanı, tarihçi, profesör (ö. 2014)
  • 1935 – Sezgin Burak, Türk karikatürist ve çizgi roman sanatçısı (ö. 1978)
  • 1936 – Ralph Steadman, Amerikalı yazar
  • 1937 – Madeleine Albright, 64. ABD Dışişleri bakanı
  • 1937 – Trini López, Amerikalı şarkıcı, gitarist ve aktör (ö. 2020)
  • 1938 – Mireille Darc, Fransız manken ve oyuncu (ö. 2017)
  • 1939 – Gilberto Rincón Gallardo, Meksikalı politikacı (ö. 2008)
  • 1940 – Roger Ailes, Amerikalı siyasetçi (ö. 2017)
  • 1940 – Çetin Doğan, Türk asker
  • 1941 – Özdemir Sabancı, Türk iş adamı (ö. 1996)
  • 1942 – Barnabas Sibusiso Dlamini, Esvatinili siyasetçi (ö. 2018)
  • 1944 – Ulrich Beck, Alman sosyolog, hekim ve yayımcı (ö. 2015)
  • 1946 – Serdar Gökhan, Türk aktör
  • 1947 – Paulo de Carvalho, Portekizli şarkıcı ve söz yazarı
  • 1947 – Aydan Siyavuş, Türk basketbolcu ve basketbol antrenörü (ö. 1998)
  • 1947 – Niall Duthie, İskoç roman yazarı
  • 1948 – Brian Eno, Britanyalı kompozitör, prodüksiyoncu, klavyeci ve şarkıcı
  • 1949 – Ersan Erdura, Türk şarkıcı ve oyuncu
  • 1951 – Frank Wilczek, Nobel Fizik ödülü sahibi Amerikalı kuramsal fizikçi
  • 1952 – Chazz Palminteri, İtalyan asıllı Amerikalı oyuncu
  • 1953 – Mike Oldfield, İngiliz şarkıcı ve besteci
  • 1954 – Eric Gerets, Belçikalı futbolcu ve teknik direktör
  • 1955 – Muhammed El-Brahmi, Tunuslu muhalif, siyasetçi (ö. 2013)
  • 1955 – Claudia Roth, Alman siyasetçi
  • 1958 – Berhan Şimşek, Türk sinema oyuncusu, yönetmen ve siyasetçi
  • 1959 – Andrew Eldritch, İngiliz vokalist
  • 1959 – Ronald Pofalla, Alman siyasetçi
  • 1961 – Katrin Cartlidge, İngiliz aktris (ö. 2002)
  • 1961 – Melle Mel, Amerikalı hip hop kayıt sanatçısı
  • 1965 – İrina Kirillova, Rus kökenli Hırvat millî voleybolcu
  • 1965 – Raí, Brezilyalı eski futbolcu
  • 1967 – Simen Agdestein, Norveçli satranç büyükustası ve eski millî futbolcu
  • 1967 – Madhuri Dixit, Hint oyuncu
  • 1967 – Andrea Jürgens, Alman müzisyen ve şarkıcı (ö. 2017)
  • 1970 – Frank de Boer, Hollandalı eski millî futbolcu
  • 1970 – Ronald de Boer, Hollandalı futbolcu
  • 1971 – Zübeyir Beye, Tunuslu eski futbolcu
  • 1972 – Ulrike C. Tscharre, Alman oyuncu
  • 1975 – Peter Iwers, İsveçli bass gitarist (In Flames)
  • 1976 – Jacek Krzynówek, Polonyalı millî futbolcu
  • 1979 – Adolfo Bautista, Meksikalı futbolcu
  • 1981 – Patrice Evra, Fransız eski futbolcu
  • 1981 – Renato Dirnei Florêncio, Brezilyalı orta saha oyuncusu
  • 1982 – Segundo Castillo, Ekvadorlu millî futbolcu
  • 1982 – Veronica Campbell, Jamaikalı sprinter
  • 1982 – Jessica Sutta, Amerikalı şarkıcı ve bestekâr
  • 1983 – Sibel Mirkelam, Türk şarkıcı
  • 1983 – Josh Simpson, Kanadalı eski futbolcu
  • 1985 – Carl Medjani, Cezayirli futbolcu
  • 1987 – Doruk Çetin, Türk yönetmen, fotoğrafçı ve yapımcı
  • 1987 – Ersan İlyasova, Türk millî basketbolcu
  • 1987 – Kevin Constant, Gineli futbolcu
  • 1987 – Thaisa Daher De Menezes, Brezilyalı voleybolcu
  • 1987 – Andy Murray, İskoç tenisçi
  • 1989 – James Holland, Avustralyalı millî futbolcu
  • 1989 – Sunny, Güney Kore merkezli Amerikalı şarkıcı, aktris
  • 1996 – Jasmine Lucilla Elizabeth Jennifer van den Bogaerde, sahne adı ile Birdy, İngiliz müzisyen
  • 1997 – Ousmane Dembélé, Fransız futbolcu

Ölümler

  • 392 – II. Valentinianus, 375-392 yılları arasında Roma’nın imparatorluğunu yapmıştı
  • 884 – I. Marinus, Papa
  • 1036 – Go-Ichijō, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 68. imparatorudur (d. 1008)
  • 1174 – Nureddin Mahmud Zengi, Büyük Selçuklular’ın Halep Atabeyi (d. 1118)
  • 1634 – Hendrick Avercamp, Hollandalı ressam (d. 1585)
  • 1782 – Sebastião José de Carvalho e Melo, Portekizli devlet adamı (d. 1699)
  • 1850 – Nükhetsezâ Hanım, Abdülmecid’ın dokuzuncu eşi (d. 1827)
  • 1886 – Emily Dickinson, Amerikalı şair (d. 1830)
  • 1914 – Bahâ Tevfik, Osmanlı fikir adamı ve yazar (d. 1884)
  • 1919 – Hasan Tahsin, Türk gazeteci (İzmir’in işgalinde ilk kurşunu atan) (d. 1888)
  • 1919 – Süleyman Fethi Bey, Türk asker (İzmir’in işgalinde, 22 süngü darbesi ile öldürülen Osmanlı subayı) (d. 1877)
  • 1929 – Rebeca Matte Bello, Şilili heykeltıraş (d. 1875)
  • 1935 – Kazimir Maleviç, Rus ressam ve sanat teorisyeni (d. 1879)
  • 1941 – Ulrich Grauert, Alman Luftwaffe generali (d. 1889)
  • 1991 – İhsan Yüce, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1929)
  • 1994 – Gilbert Roland, Meksika asıllı Amerikalı aktör (d. 1905)
  • 1997 – Turhan Oğuzbaş, Türk şair (d. 1933)
  • 1998 – Naim Talu, Türk bürokrat, siyasetçi ve Türkiye’nin eski Başbakanlarından (d. 1919)
  • 2003 – June Carter Cash, Amerikalı müzisyen (d. 1929)
  • 2008 – Willis Eugene Lamb, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1913)
  • 2009 – Susanna Agnelli, İtalyan siyasetçi (d. 1922)
  • 2011 – Samuel Wanjiru, Kenyalı atlet (d. 1986)
  • 2012 – Carlos Fuentes Macías, Meksikalı yazar (d. 1928)
  • 2012 – Zekeriya Muhiddin, Mısırlı asker ve devlet adamı (d. 1918)
  • 2013 – Henrique Rosa, Eski Gine-Bissau başbakanı (d. 1946)
  • 2014 – Jean Luc Dehaene, Belçika Krallığı’nın 46. Başbakanı (d. 1940)
  • 2015 – Bob Hopkins, Amerikalı eski basketbol oyuncusu ve baş antrenörü (d. 1934)
  • 2016 – İsmail Hakkı Akansel, Türk asker, İstanbul Belediyesi eski başkanı (d. 1924)
  • 2016 – Oya Aydoğan, Türk sinema oyuncusu (d. 1957)
  • 2016 – Erika Berger, Alman televizyon sunucusu ve yazar (d. 1939)
  • 2016 – André Brahic, Fransız bir astrofizikçi (d. 1942)
  • 2017 – Karl-Otto Apel, Alman filozof ve profesör. (d. 1922)
  • 2017 – Herbert Richard Axelrod, Rus asıllı Amerikalı tropikal balık uzmanı, evcil hayvan kitapları yazarı, yayıncısı ve girişimci (d. 1927)
  • 2017 – Nasır Giveçi, İranlı güreşçi (d. 1932)
  • 2017 – Chu Ke-liang, Tayvanlı komedyen, oyuncu, Tv sunucusu ve şarkıcı (d. 1946)
  • 2017 – Subrahmanyan Ramaswamy, Hint siyasetçi ve bürokrat (d. 1937)
  • 2017 – Oleg Vidov, Sovyet Rus-Amerikalı oyuncu, film yapımcısı, yönetmeni ve seslendirme sanatçısı (d. 1943)
  • 2019 – Robert LeRoy Diamond, Amerikalı oyuncu ve hukukçu (d. 1943)
  • 2019 – Ikuo Kamei, Japon siyasetçi (d. 1933)
  • 2019 – Charles Kittel, Amerikalı fizikçi (d. 1916)
  • 2019 – Eduardo Alejandro Roca, Arjantinli hukukçu, akademisyen ve diplomat (d. 1921)
  • 2020 – Claes Gustaf Borgström, İsveçli hukukçu ve siyasetçi (d. 1944)
  • 2020 – Ezio Bosso, İtalyan besteci, orkestra şefi ve klasik müzik sanatçısı (d. 1971)
  • 2020 – Denny DeMarchi, Kanadalı çok enstrümanlı rock müzisyeni ve söz yazarı (d. 1962)
  • 2020 – Sergio Denis, Arjantinli pop şarkıcısı, söz yazarı, müzisyen, besteci ve aktör (d. 1949)
  • 2020 – Franco Nenci, İtalyan orta siklet boksör (d. 1935)
  • 2020 – Phil May, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1944)
  • 2020 – Henrik Pontén, İsveçli hukukçu (d. 1965)
  • 2020 – Olga Savary, Brezilyalı yazar, şair ve edebiyat eleştirmeni (d. 1933)
  • 2020 – Frederick Charles “Fred” Willard, Amerikalı komedyen ve oyuncu (d. 1933)

Tatiller ve özel günler

  • Uluslararası Aile Günü
  • Vicdani Ret Günü
  • Havacılık Şehitlerini Anma Günü