İSTANBUL (İGFA) – Birçok hasta muhtaçlığı olan kana erişmekte vakit kaybı ve zorluklar yaşıyor.
Dünya çapında yaklaşık 120 milyon kan bağışı toplandırken, toplanan kanın yüzde 40’ı gelişmiş ülkelerde elde edildi.
Her bin bireyde kan bağışında bulunma oranı gelişmiş ülkelerde 31 bireye ulaşırken gelişmemiş ülkelerde 5 bireye düşüyor. Kan bağışı hem hastalara verilecek; kan, kan eserleri olan kırmızı kan süspansiyonu, plazma, trombosit için gerekli olduğu üzere hem de kandan üretilen immunoglobulin ve pıhtılaşma faktörleri üzere ilaçlar için de gereklidir.
Dr. Serkan Ocakçı, kan vermenin ehemmiyetine ve sıhhat açısından yararlarına dikkat çekti.
Kan bağışında vericiden iki farklı metotla kan alınabileceğini kaydeden Dr. Ocakçı, “En sık uygulama kola uygulanan damar yolundan kan torbasına 10-15 dakika süren kan bağışıdır. Bir başka metot ise vericinin aferez aygıtı ismi verilen makinaya bir kan seti ile bağlanarak seçilmiş kan eserlerinin alınmasıdır. Bu sistem daha tesirli kan eseri elde edilmesini sağlar. Günümüzün çağdaş seçeneğidir. Lakin daha değerli ve vakit alıcıdır. Bağışçılar da ayrıyeten bir makine aracılığı ile olduğu için süreçten korkabilirler. Uygulama olarak bakıldığında ise daha denetimli, istenilen amaç esere ulaşılmasını daha çok sağlayan bir yöntemdir” dedi.
KAN VERMEK İÇİN YAŞ HUDUDU KAÇTIR?
Bağışçının 19 yaşından gün almış olması, 66 yaşından gün almamış olması gerektiğini belirten Dr. Ocakçı, “İlk kez kan verecek olan bağışçı ise 61 yaşından gün almamış olmalıdır. 70 yaşından gün almamış sistemli kan bağışçısı, kan bağış merkezi tabibinin onayı olmak koşuluyla, yılda en fazla 1 sefer olmak üzere kan bağışlayabilir. Tam kan bağış sıklığı erkeklerde 90 günde birdir. Bayanlarda bağış aralığı 120 günde birdir. Yılda bir kereyi geçmemek ve tabip onayı olmak kaydıyla, 2 bağış ortası en az 2 ay olabilir. Aferez yolu ile bağışçıdan daha sık kan eseri elde edilebilir. Aferez formülü en çok trombosit bağışlarında kullanılır. Bağışçıdan 48 saat orta ile tekrar trombosit aferezi yapılabilir. Haftada iki süreci, yılda ise 24 bağışı geçmemek gerekir” diye konuştu.
Hemoglobin kıymetleri bayanlarda en az 12,5 g/dL, en çok 16,5 g/dL, erkeklerde en az 13,5 g/dL, en çok 18 g/dL olmalıdır. Kan basıncı pek çok etkene bağlı olarak değişmekle birlikte esasen büyük tansiyon en az 90 mmHg, en çok 180 mmHg ve küçük tansiyon en az 60 mmHg, en çok 100 mmHg olmalıdır. Bağışçı en az 50 kg olmalıdır.
KİMLER KAN VEREBİLİR?
Öte yandan Dr. Serkan Ocakçı, bağışçıların sağlıklı olması gerektiğini, insulin kullanan diyabet hastaları yahut ilerlemiş diyabet hastaları bağışçı olamayacağını söyledi.
Yine kan yoluyla bulaşan HIV, Hepatit B,C üzere hastalıkları olanların bağışçı olamayacağını beilrten Dr. Ocakçı, “Bağışçılar kan bağışı öncesi ayrıntılı olarak kıymetlendirilir ve en ufak bir kuşkuda reddedilir. Ayrıyeten alınan kan örneklerinden kan sayımları, bulaşıcı hastalık tetkikleri yapılır. Çağdaş teknolojiler sayesinde kan alımı nedeniyle olan bulaşıcı hastalık riski milyonda bir bağış civarına gelmiştir. Kan bağışında bulunmak bağışçıyı fizikî ve ruhsal olarak rahatlatır. Bağışçılar kendilerini daha âlâ hisseder ve mümkün epeyce nizamlı kan bağışı yapmak isterler. Kan vermek aslında bir organ nakli vericisi olmaktır. Kan vermek can vermektir” diye konuştu.
