TCDDden 45 milyar dolarlık yatırım
Demiryolu sistemi; yapım maliyeti ucuz, kullanım ömrü uzun, petrole bağlı olmayan çevre dostu bir sistem. 2023’te Türkiye’nin, demiryollarında dünyanın ilk 10 ülkesi arasında olması hedefleniyor.
Buna göre demiryolu payı, yolcu taşımalarında yüzde 10, yük taşımalarında ise yüzde 15’e çıkarılacak.
TCDD’NİN HEDEFİ DÜNYADA İLK 10’A GİRMEK
Karayolları ve havayolu taşımacılığıyla kıyaslandığında daha güvenli olan demiryolları, çevreye duyarlı Yüksek Hızlı Tren dönemine girilmesiyle doğaya salınan CO2 miktarını da azaltıyor. Güvenli olmanın yanında çevre faktörleriyle öne çıkan demiryolları ekonomik açıdan da büyük avantaj sağlıyor. Örneğin sadece Ankara-Eskişehir ve Ankara-Konya Yüksek Hızlı Tren (YHT)seferlerinin başlamasıyla trafikten çekilen otobüs ve otomobillerden salınan yıllık 15,1 bin ton CO2’den çevremiz korunuyor. Bunun parasal karşılığı ise 1.570.400 dolara denk geliyor. Demiryolunun havayoluna göre bir başka avantajı ise giderken havaalanına erişim, vardıktan sonra havaalanından çıkış sürelerinin ve uçağı bekleme sürelerinin uzun olmasıdır. Diğer taraftan havaalanları ses ve kirlilik nedeniyle şehir dışına taşınıyor, Yüksek Hızlı Tren garları ise genellikle şehir merkezlerine yapılıyor.
Yük taşımacılığında ise; 44 tır ile taşınabilen 750 tonluk yük, daha az karbon emisyonu olan bir adet trenle ve çok daha az akaryakıt kullanarak taşınabiliyor. Yolcu ve yük taşımacılığı ile liman ve feribot işletmeciliği alanlarında hizmet veren TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman; demiryollarının dünden bugüne uzanan hizmetlerini ve 2023 vizyonunu anlattı:
TCDD’nin yapısından söz eder misiniz?
TCDD’de 16.188 memur (972 kadrolu+15.146 sözleşmeli), 11.669 işçi (11.026 daimi+ 643 geçici) olmak üzere toplam 27.787 kişiye istihdam sağlıyor. GSMH’ye katkımız 2002 yılından 2011 yılına kadar toplam 2.708 milyon TL civarında gerçekleşti. Şebekemizde halen 11.120 km konvansiyonel, 888 km.de Yüksek Hızlı Tren hattı olmak üzere olmak üzere toplam 12.008 km ana hattımız mevcut.
TCDD hangi alanlarda taşımacılık yapıyor?
ANAHAT YOLCU TAŞIMACILIĞI: Şehirlerarası ve Avrupa/Orta Doğu ülkelerine yapılan uluslararası trenlerle yapıyoruz. Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren (YHT) demiryolu yapım çalışmaları ile Zonguldak-Karabük Hattı rehabilitasyon çalışmaları nedeniyle 62 tren seferden kaldırıldı. Bu nedenle 2003 yılında 27.3 milyon olan anahat yolcu sayısı 2012 yılı sonu itibarı ile yaklaşık 9 milyon kayıpla 19.9 Milyon olarak gerçekleşti.
BANLİYÖ TAŞIMALARI: Ankara’da Sincan-Kayaş arasında, İstanbul’da Haydarpaşa-Gebze ve Sirkeci-Halkalı arasında banliyö trenleri işletiliyor. Ayrıca İzmir’de, İzmir Büyükşehir Belediyesi’yle yüzde 50 ortak olduğumuz İZBAN A.Ş tarafından Aliağa-Cumaovası arasında banliyö işletmeciliği yapılıyor. 2003 yılında 49.5 milyon olan banliyö yolcu sayısı 2012 yılı sonu itibarı ile İZBAN dahil 101 milyona ulaştı.
YHT YOLCU TAŞIMACILIĞI: Ankara-Eskişehir arasında 23 Mart 2009, Ankara-Konya arasında 24 Ağustos 2011 tarihinde Yüksek Hızlı Tren işletmeciliğine geçildi. Günde 8 seferle başlayan YHT hizmeti bugün itibarı ile Ankara-Eskişehir arasında günlük 20, Ankara-Konya arasında günlük 16 sefer olmak üzere günlük 36 sefere ulaştı. Bugüne kadar; 7.3 Milyon Ankara-Eskişehir, 2.1 Milyon Ankara-Konya arasında olmak üzere YHT’lerle seyahat eden yolcu sayısı 9.4 Milyona ulaştı. 23 Mart’tan itibaren Eskişehir-Konya arasında da YHT seferleri başladı. YHT’ler bir seferde 356 kişi ekonomi, 55 kişi business olmak üzere toplam 411 yolcu taşıma kapasitesine sahip.
YÜK TAŞIMACILIĞI; Bu alanda 2004 yılı başından itibaren blok tren işletmeciliğine geçildi. Bunun sonucu olarak taşınan yük miktarında artış sağlandı, taşıma süreleri kısaldı. Taşıma maliyetlerini azalttığı gibi müşteri memnuniyetini de artıran 135 adet yurtiçi, 14 adet uluslararası olmak üzere günde karşılıklı 149 adet blok yük treni çalıştırılıyor.
TCDD 3 LİMAN İŞLETİYOR
Liman işletmeciliği yaptığınız alanlar hakkında bilgi verir misiniz?
Özelleştirme İdaresi tarafından TCDD’ye ait Mersin, Bandırma, Samsun ve İskenderun limanlarının işletme hakkı devredildi. Halen Kuruluşumuz tarafından Haydarpaşa, İzmir ve Derince Limanları işletiliyor.
Feribot işletmeciliği: Van Gölü üzerinde Tatvan-Van arasında 4 adet feribot ile vagon, araç, yolcu ve yük taşımacılığı yapılıyor. Tek seferde ortalama 8-11 adet vagonun taşınabildiği 4 feribotun ikisi ile 170’er, diğer ikisi ile 310’ar yolcu taşınabiliyor.
GÜNLÜK 43 YURTİÇİ 3 YURTDIŞI NOKTAYA TREN SEFERLERİ VAR
Kaç noktaya, kaç trenle, kaç sefer yapılıyor?
Banliyö’de; Haydarpaşa-Pendik arasında günde 176, Sirkeci -Yedikule arasında günde 142 sefer, Aliağa-Cumaovası arasında günde 195 olmak üzere 513 adet banliyö treni çalıştırılıyor.
Anahatta; Demiryolu bağlantısı olan 44 ile 43 farklı noktaya günlük 240 adet yurtiçi anahat, İstanbul-Bükreş arasında her gün, Edirne-Villach (Nisan-Kasım Dönemi), Orta Doğu arasında haftada 1 gün Ankara-Tahran, haftada bir gün Van-Tebriz parkurlarında olmak üzere 3 farklı noktaya 6 trenle Uluslararası yolcu taşıma hizmeti veriyoruz.
14 YÜK TRENİ YURTDIŞINA ÇALIŞIYOR
Yükte; Yurt içi blok trenlerin sefere konulmasının yanı sıra dış ticaret hacmini geliştirmek ve ulaştırma sektörü içinde demiryolu taşıma payını artırmak amacıyla değişik ülkelerle yapılan anlaşmalar çerçevesinde Avrupa ülkelerine, Orta Asya Türk Cumhuriyetlerine ve Orta Doğu ülkelerine uluslararası blok yük trenleri işletilmeye başlandı. Türkiye’den Batı’da, Almanya, Macaristan, Avusturya, Bulgaristan, Romanya, Slovenya’ya, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Doğuda; İran, Suriye ve Irak’a; Orta Asya’da Türkmenistan, Kazakistan ve Pakistan’a karşılıklı olarak blok trenler var. Bu kapsamda, günlük 14 adet uluslararası blok yük treni çalıştırıyoruz
Konforlu ve modern seyahat hizmetlerinde gelinen noktadan bahseder misiniz?
Özellikle kısa ve orta mesafeli taşımacılıkta yolcularımıza daha hızlı ve konforlu bir hizmet sunmak, işletme maliyetimizi düşürmek ve yolcu taşımacılığındaki payımızı artırmak amacıyla araç filomuzun yeni Dizel Tren Setleri (DMU) ile gençleştirilmesi projesi kapsamında ilk etapta Güney Kore ROTEM firmasından klima, anons, dahili telefon sistemi, kayan yazılı bilgi panoları ve vakumlu tuvaletler, müzik ve görsel yayın sistemi ile engelli yolcular için düzenlenmiş bölümler bulunan 12 adet DMU tren seti temin edildi. Bu setler Adana-Mersin, İzmir-Tire-Nazilli, Eskişehir-Kütahya ve Konya-Karaman parkurlarında kullanılıyor.
ALO TCDD
TCDD, 444 82 33 No’lu Özel Servis Numarası ile verilen hizmetlerin geliştirilmesi ve hizmet ağının genişletilmesi için Çağrı Merkezi hizmeti de vermektedir. Bunun dışında bilet satış hacmi yüksek olan tüm işyerlerinde bilgisayarla bilet satışı yapıyoruz.
TCDD’nin gelecek projeksiyon ve yatırımlardan bahseder misiniz?
2023 yılına kadar ulaştırma sektörüne 14 yılda yapılacak 350 milyar dolarlık yatırımın 45 milyar dolarlık kısmı demiryollarına tahsis edilecek. Bu çerçevede demiryollarımızın 2023 hedeflerinden bazılarını şöyle sıralayabiliriz: Hizmet zararlarının azaltılması ve rekabet ortamı oluşturularak işletme kalitesinin artırılması için Türk demiryolunun yeniden yapılandırılması. Mevcut hatları yenilemek, sinyalizasyonunu, elektrifikasyonunu tamamlamak. Yüksek hızlı demiryolu ağına öncelik vermek ve 10 bin km çekirdek ağını nihayete erdirmek. Konvansiyonel demiryolu ağını geliştirmek ve 4 bin km hat yapmak, 2023 yılına kadar toplam demiryolu hattını 26 bine ulaştırmak. Planlanan lojistik merkezlerle beraber özel sektör işbirliğiyle “Küresel Lojistik Merkezler” kurmak. Organize sanayi bölgeleri ile önemli üretim merkezlerini ana demiryolu ağına iltisak hatlarla bağlamak.
Demiryolu payını yolcu taşımalarında yüzde 10 ve yük taşımalarında yüzde 15’e çıkarmak. 2035 yılına kadar ise toplam demiryolu ağını 28.376 km’ye yükseltmek.
İstanbul banliyö hatlarının, yüzeysel metroya dönüştürme projesinden bahseder misiniz?
İstanbul’un kent içi ulaşım sorununa toplu taşımacılıkla kalıcı bir çözüm getirmeyi amaçlayan Marmaray Projesi kapsamında Marmaray işletmeciliğinin hizmete girmesiyle Gebze – Halkalı arasında 2-10 dakikada bir sefer yapılarak, günde yaklaşık 1 milyon yolcu taşınacak.
Geçmiş yıllarda demiryollarında ortaya çıkan tren kazalarının son dönemlerde neredeyse sıfıra inmesini neye bağlıyorsunuz?
Mevcut demiryolu hatları ile çeken ve çekilen araçların modernize edilmesi önceki yıllara göre meydana gelen trenin yoldan çıkması, tren çarpışması gibi az da olsa meydana gelen kazaları önemli oranda azalttı. 2008 yılında; 104 adet olan trenin yoldan çıkma olayı 2012’ de 32’ye, 16 adet olan tren çarpışması 4’e geriledi.
9.5 MİLYON YOLCU SAATTE 250 KM HIZLA YOLCULUK YAPTI
Yolcu taşımacılığında en büyük değişim 2009 yılında Yüksek Hızlı Tren işletmeciliğine geçişle yaşandı. Yüksek Hızlı Trenlerle bugüne kadar yaklaşık 9.5 milyon yolcu seyahat etmenin ayrıcalığını yaşadı.
İSTANBUL-ANKARA TRENLE 3 SAAT
İstanbul-İzmir ve İstanbul -Ankara hızlı tren projeleri hakkında bilgi verir misiniz?
Ülkemizin ilk Yüksek Hızlı Tren projesinin inşası Ankara-İstanbul Hattı’nda başladı. Toplam 533 km uzunluğundaki bu hattımızın Ankara-Eskişehir etabı 13 Mart 2009 yılında hizmete girdi. Hattın Eskişehir-İstanbul etabını ise bu yılın sonuna kadar açmayı hedefliyoruz. Söz konusu projenin Gebze-Haydarpaşa kesimi Marmaray Projesi kapsamında inşa ediliyor. Bu hat açıldığında Türkiye’nin Başkenti Ankara ile Türkiye’nin en büyük kenti İstanbul arasında seyahat süresi 3 saate düşecek, yılda 10,5 milyon yolcu taşınacak.
