Tramvayın olduğu yerde minibüs çalışmaz :Türkiye’de ve Almanya’da elektrik ulaşım sistemleri üzerine çalışmalar yapan, Kocaeli’deki “Ulaşım Profesörü” Nurettin Abut ile tramvay meselesini masaya yatırdık. Prof. Dr. Nurettin Abut, “Tramvayın çalışacağı yerde minibüs ve otobüs çalışmamalı. Açıklanan güzergah ile maalesef 10 dakikada gidilecek yol, ancak 30 dakikada gidilir” dedi.
1) Tramvay, şehir içi trafiğine çare olur mu?
Tramvay, toplu taşımada kullanılan araçlardan biridir. Eğer doğru planlanır, gerçek verilerle hareket edilirse trafik sorununu bütünüyle çözmese bile rahatlatır. Bana göre geç kalındı. Ayrıca tramvay, gelecekte yapılacak ulaşım sistemlerine de entegre edilecek şekilde yapılmalı. Uzatılacaksa nereye kadar uzatılacak? Metro yapılacaksa nerede tramvay ile entegre olacak? 20 yıl sonra insanlar, İzmit’ten İstanbul’a hala Efe Tur ile mi gidecek? Tramvay yapılmasın demek doğru değildir. Yapılsın ama nasıl yapılacak? Nerede yapılacak? Asıl cevap verilmesi gereken sorular bunlardır.
2) Açıklanan güzergahı nasıl değerlendiriyorsunuz? Seka Park-Otogar arasında çalışacağı açıklanan tramvay için doğru güzergah bu mu?
Bu güzergahın 3 tane çok sıkıntılı noktası var. Fuar’dan yeni valiliğe geçiş, valilikten M. Ali Paşa’ya geçiş ve Gazi Mustafa Kemal Bulvarı’ndan gidip Yahya Kaptan’dan Otogar’a geçiş… Bunlar mutlaka düzeltilmeli. Düzeltilirse varış noktasına 10 dakikada ulaşır, düzeltilmezse en az yarım saat sürer. Daha fazla bile sürer.
3) Bu güzergahta nasıl düzeltme yapabilirsiniz. Sorunu nasıl çözersiniz?
Seka Park’tan Otogar’a gidene kadar 5-6 kez ana artellerden geçilecek. Daha az hemzemin geçidi olan, belki de kavşaklarla geçilen noktalardan geçmeliydi. Çünkü ana artellerde tramvay geçerken trafik duracak. Ya tramvay araçlara yol verecek, ya da araçlar tramvaya yol verecek. 10 alternatif içinden bu güzergah seçildi deniliyor. Neye göre seçildi? Maliyet analizi projelendirmedeki kriterlerden sadece biridir. Tramvay, ihtiyaç doğrultusunda projelendirilir. Toplu taşıma güzergahında eğer yolcu kapasitesi azsa, başka güzergahlarda daha fazlaysa farklı güzergahlar da değerlendirilebilir. Önce yolcu sayımları yapılmalıdır.
4) Sayım yapılmış. Hatta rakamlar da biliniyor.
Seka Park’tan Otogar’a giden çok az yolcu vardır. Seka Park’tan gelip, Doğu’da ve Güney’deki alanlara, şehir içine gelmek içine gelmek isteyen, Umuttepe’ye gitmek isteyen çok fazla insan vardır. Ancak bu güzergahta belki söylediğiniz insanların yüzde 10’u kadar yoktur.
Günlük 16 bin kişi yapıyor demişler. Ancak bu sayının iyi analiz edilmesi gerekiyor. 1998’de Sefa Bey’in döneminde biz bu sayımları yollarda yaptık. Ben açıklanan rakamları çok gerçekçi bulmadım.
5)Dönemin İzmit Belediye Başkanı Sefa Sirmen, nasıl bir proje hazırlamıştı. Siz de o proje ekibinin içindeydiniz değil mi?
Sefa Bey, bana göre farklı bir siyasi-dünya görüşüne mensup bir insan ama hakkını yemeyim, muhteşem bir proje hazırlamıştı. Hereke’den Yalova’ya kadar gidecekti tramvay. Körfez’i bütün ilçeleriyle içine alacak bir tramvay projesi hazırlanmıştı. Biz Kocaeli Üniversitesi olarak, İzmit Belediye Başkanı Sefa Sirmen’e danışmanlık yaptık.
Hatta bakın Kandıra Kavşağı’ndan sonra Yahya Kaptan’a giderken Konak Hastanesi’ne ve Sporium’a giderken bir altgeçit var. Raylı sistemin geçeceği yol orasıydı. Karayolları, günlerce bu yapıyı kurmamak için mücadele vermişti. Biz de o zaman buradan raylı sistem geçecek diye direttik ve o yapıyı kuruldu. O yolların projesi 6 ay gecikti ama o yapı kuruldu. Otogar’a bağlantı kurulacak. Otogar’dan geçip Köseköy, Yuvacık, Kullar, Bahçecik, Yeniköy ve Gölcük üzerinden Karamürsel’e bağlanacak bir tramvay projesi hazırlanıyordu. Bugünkü projeyle kıyas bile kabul etmez…
6) Tramvay, kaç kilometre hızla seyahat eder?
Saatte 70 km’ye kadar çıkar. Ama belediyenin belirlediği güzergahta hız 30 km’ye kadar düşer. Mehmet Ali Paşa’ya giden yerlerde tamamen sokaklardan geçen, köşeli noktalardan geçen bir güzergah var. Başta da söylediğim gibi üç tane sıkıntılı nokta, bu tramvayın hızını çok düşürür. Varış süresi çok uzar.
7) Bu haliyle tramvay, bizim şehir içi trafiğini çözer mi?
Kent içinde yolcu taşıyan minibüs, otobüs ve dolmuşa alternatif olacaksa evet sorunu çözer ama minibüs ve otobüs devam etsin. Bir de benzer güzergahta tramvay da çalışsın derseniz sorunu çözmek bir yana daha da içinden çıkılmaz bir hal almasına neden olursunuz.
8) Nasıl yani hocam? Tramvay güzergahında başka toplu taşıma aracı olmasın mı diyorsunuz?
Dünyanın hiçbir yerinde tramvay güzergahında başka toplu taşıma aracı çalışmaz. Ankara ve İstanbul’da tramvay güzergahında hiçbir şekilde başka toplu taşıma aracı çalışmaz. Özel araç geçişleri için formül üretilebilir. Tramvay, geleneksel toplu taşıma araçlarının bir alternatifi ise buradan hala niye minibüs geçecek?
9) Siyasi irade cesur bir karar verip, bu güzergahtan sadece tramvay geçecek diyebilir mi? Minibüsler geçmesin diyebilir mi?
Siyasi irade bu cesareti gösteremeyebilir. Ben siyasi konulara girmiyorum. Minibüsçüler Kooperatifi Başkanı Sayın Mustafa Kurt karşı çıkmış. Haklıdır da. Birçok insan geçimini buradan kazanıyor. Bir alternatif üretmeden tramvay güzergahındaki minibüsleri kaldırırsanız, bir fabrikayı kapatmış gibi olursunuz. Mutlaka alternatif üretmelisiniz. Ya da tramvayın işletmesine minibüsçüleri ortak etmelisiniz. Batı’da Trafik Mühendisliği diye bir alan var. Bu çalışmaları şehir planlamacıları, ferdi ulaşım yapan şirket temsilcileri, trafik mühendisleri birlikte yapıyor, birlikte karar alıyor. Ama burada yapılan çalışmayı görüyorum ki belediye kendi başına yaptı. Benim haberim yok ama üniversiteye de bir şey sorulduğunu zannetmiyorum. Minibüsçüler Kooperatifi’ne de bir şey sorulmamış.
10) Tramvay 180 milyona mal olacak dediler. Sizce bu rakam gerçekçi mi?
Bu sorunuza yanıt verecek olursam politika yapmış olurum. Siz isterseniz Carrefour Köprüsü’nün ne kadar mal olduğunu bir araştırın. Tramvay işi bana göre 180 milyondan çok çok fazlaya mal olur. Belki bir öngörü olarak telaffuz ettiler ama ben söylenen rakamı çok gerçekçi bulmuyorum.
PROF. DR. NURETTİN ABUT KİMDİR?
KOCAELİ’DEKİ ULAŞIM PROFESÖRÜ
1963 yılında, Kafkas göçmeni Azerbaycan Türklerinden bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk, orta ve lise eğitimini Van’da tamamladı.
1983’te Yıldız Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. Aynı üniversitede 1983-1985 yıllarında yüksek lisans ve 1985-1988 yıllarında doktora eğitimini tamamladı. 1988 yılında burslu olarak Almanya’da (Berlin) AEG Bahntechnik ve Magnetbahn mbH şirketlerinin araştırma merkezleri ile Berlin Teknik Üniversitesi laboratuarlarında elektrikli motorlu trenler konusunda araştırma ve çalışmalarda bulundu.
1986 yılından günümüze alanında çok sayıda ders verdi; araştırma projesi yürüttü; birçok yüksek lisans ve doktora tezine danışmanlık yaptı. Elektrik Motoru ile Tahrik ve Ulaşım Sistemleri Araştırma Birimi Başkanlığı görevlerinde bulundu. Prof. Dr. Abut hâlen Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü’nde görev yapıyor. Evli ve üç çocuk babası olan Prof. Dr. Abut, İngilizce biliyor.
