Bahar aylarının gelmesiyle birlikte polenler etrafa yayılmaya başladı. Alerjisi olan kişilerde belirtilerin başlamasına neden olan polenler aynı zamanda göz alerjisi ve alerjik nezlesi olan kişilerinde belirtilerin şiddetlenmesine ve alevlenmesine neden olabilir. Alerjiye bağlı belirtiler nedeniyle Koronavirüsün bulaşmasına neden olabiliriz. Alerji ve Astım Derneği Başkanı Prof. Dr. Ahmet Akçay, konuyla ilgili önemli bilgilendirmelerde bulundu.
Alerjik nezle, göz alerjisi ve polenler
Alerjik nezle ve göz alerjisi nedenleri sıklıkla ev tozu mite, polenler, evcil hayvan alerjenleri ve küflerdir. Baharın gelmesiyle birlikte polenlere bağlı alerjik nezle ve göz alerjisi olanlar için hayat kâbus olabilir. Sık nezle, burun tıkanması hapşırma, gözlerde sulanma ve kaşınma gibi belirtileriniz polenlerin ortaya çıktığı bahar aylarında ortaya çıkıyorsa polen alerjiniz var demektir. Polenlerden özellikle ağaç polenleri şubat ve mart aylarında başlamaktadır. Mayıs ve haziran aylarında ise çimenlerin polenleri, sonbahar aylarında yabani ot polenleri ortaya çıkmaktadır.
Polenler Aynı Zamanda Alerjik Astımı da Etkileyebilir
Alerjiye bağlı astım, astımın en yaygın şeklidir. Astımınız özellikle polen alerjisine bağlı ise, alerjenlerin solunmasıyla hastalık belirtileri tetiklenecektir. Alerjenler, toz akarları, evcil hayvan tüyleri, polen veya küf gibi birçok farklı nedenler olabilir. Alerjiye bağlı astımda, alerjenler bağışıklık sisteminde başlayan bir yanıtı tetikler. Karmaşık bir reaksiyon yoluyla, bu alerjenler daha sonra akciğerlerin hava yollarındaki bronşların iltihaplanmasına neden olur. Bu iltihap, öksürük, hırıltılı solunum ve diğer astım belirtilerine neden olan şeydir. Alerjenlere maruz kalma astım belirtilerini tetikleyebilir.
Alerjik astım, alerjik nezle ve göz alerjisi belirtileri nelerdir?
Alerjik nezle, alerjik astım ve göz alerjisinin belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bazı kişilerde belirtileri günlük hayatın akışını etkileyecek şiddete varabilir. Bu durumda ne okulda başarılı olunabilir ne de iş hayatında başarılı olunabilir. Çünkü hayat bize kabus hale gelmiştir bile
Alerjik astım belirtileri şunları içerir:
- Hırıltı,
- Öksürme,
- Göğüste sıkışma,
- Nefes darlığı.
- Alerjik nezle belirtileri şunları içerir:
- Burun tıkanıklığı,
- Burun akıntısı,
- Gözlerde sulanma,
- Gözlerde kızarıklık ve tahriş,
- Boğazda tahriş,
- Göz alerjisinin belirtileri şunları içerir:
- Gözlerde yoğun kaşıntı ve gözleri ovma dürtüsü,
- Kırmızı gözler,
- Sulu veya beyaz, mukus akıntısı.
- Şişmiş göz kapakları.
Alerjik nezle ve göz Alerjisi koronavirüs bulaşma riskini artırabilir?
Polen maruziyeti, antiviral interferon tepkisini azaltarak virüslerine karşı bağışıklığı zayıflatır. Enfeksiyon dalgaları havadaki yüksek polen konsantrasyonlarıyla çakışırsa Koronavirüs bulaşmasına katkı sağlar.
Alerjik nezle ve göz alerjisi polenlere bağlıysa polenlerin ortaya çıkmasıyla birlikte burunda kaşınma, nezle, burun tıkanması, gözlerde kaşınma gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır. Bunun sonucu sık sık eller burun ve göze dokunmakta bunun sonucunda da etraftan koronavirüs daha kolay bulaşmaktadır. Aynı zamanda alerjik birinde Koronavirüs olması durumunda hapşırma, burna ve göze dokunan ellerin etrafa dokunması ile Koronavirüsü başkalarına bulaştırmamız daha kolay olmaktadır. Bu nedenlerden dolayı alerjik hastalığı olanların polenlerin ortaya çıkmasıyla birlikte belirtileri engellemek için tedavi edilmesi çok önemlidir.
Alerjik Nezle ile Koronavirüs Nasıl Ayrılır?
Koronavirüs olanlarda yüksek ateş, halsizlik, kas ağrısı, koku ve tat alma sorunu olurken polen alerjisine bağlı alerjik nezle ve göz alerjisi olanlarda bu belirtiler görülmez. Alerjik nezlesi olanlarda peşpeşe hapşırma ve burun kaşınması ön planda olmaktadır. Küçük çocuklarda yüksek ateş daha az olması nedeniyle alerjik nezle ile Koronavirüs birbirine daha çok karışmaktadır. Ancak, çocuklarda da peşpeşe hapşırma ve burun kaşınması ön planda olması alerjik nezleyi akla getirmelidir.
Alerjik nezle ve astımın teşhisi nasıl yapılır?
Alerjik nezle ve göz alerjisinin teşhisinde aile geçmişiniz ve tıbbi öykünüz de önemlidir. Alerji uzmanı, tıbbi ve aile geçmişinizi detaylı bir şekilde inceledikten sonra muayene edecektir. Bunun akabinde alerji uzmanınız tetikleyiciyi yani belirtilere neden olan maddeyi belirlemek için bazı testler yapabilir. Bu testler deri testi, kan testi ve moleküler alerji testi olabilir.
Polen alerjisi için moleküler alerji testi
Özellikle polen alerjiniz çok fazla ve ciddiyse moleküler alerji testi çok faydalı olacaktır. Özellikle ağız içinde kaşıntı, dudakta şişme gibi belirtiler olan kişilerde oral alerji sendromu tanısı için moleküler alerji testi faydalı olacaktır. Polen alerjisine çapraz reaksiyon nedeniyle bağlı sebze, meyve ve kuruyemiş alerjisi olup olmadığı da bu test sayesinde ortaya çıkabilmektedir. Bu testle gerçek alerjiler çapraz reaksiyondan ayrılabilir. Bu sayede alerji aşısı içine hangi alerjenlerin konulması gerektiği ve dil altı alerji aşısının faydalı olup olmayacağı ortaya çıkabilmektedir.
Alerjik nezle ve göz alerjisinin tedavisi
Alerjilerin tedavisinde en etkili yöntem alerjiye neden olan maddeden yani alerjenden kaçınmaktır. Ancak konu polenler olunca kaçınmak çok da mümkün olmayabilir. Çünkü polenler rüzgârın etkisiyle havada her yerde bulunmakta ve alerjisi olanlara zarar vermektedir. Bu sebeple tedavi gerekebilir. Alerjik nezlenin ve göz alerjisinin çeşitli tedavi yöntemleri bulunur. Bu tedavi yöntemleri kişinin belirtilerine ve belirtilerin şiddetine göre değişkenlik gösterebilir. Göz alerjisi ve alerjik nezlenin tedavisinde ilaç tedavisi, aşı tedavisi ve kaçınma yöntemleri uygulanabilir.
İlaç tedavisi
Reaksiyon belirtilerinin hafiflemesi için birtakım ilaçlar kullanılabilir. Antihistaminikler, dekonjestanlar, göz damlaları, burun spreyleri ve kortikostreoidler gibi çeşitli ilaçlar tedavide kullanılabilir. Bu ilaçların bir kısmı reçetesiz olarak satılmaktadır. Ancak ilaç kullanmadan önce mutlaka alerji uzmanına danışılması gerekir. Aksi durumda yanlış kullanılan ilaçlar belirtilerin tekrar gelmesine neden olabilirken gereksiz ilaç kullanımı bazı yan etkileri de beraberinde getirebilir.
İmmünoterapi (Aşı Tedavisi – Alerji Aşısı)
Şiddetli alerjiniz varsa doktorunuz immünoterapi veya bilinen adıyla alerji aşısı önerebilir. Bu tedavi planını semptomlarınızı kontrol etmek için ilaçlarla birlikte kullanabilirsiniz. Bu aşılar, zamanla belirli alerjenlere karşı bağışıklık tepkinizi azaltır. Bu tedavi yöntemi uzun süreli devam eden bir tedavidir ve başarı oranı çok yüksektir. Özellikle uzun süre ilaç kullanan kişilerde ve belirtilerin şiddetli olduğu kişilerde alerji aşıları önerilmektedir.
Alerji aşıları sayesinde şikayetler ortadan kalkmakta, ilaç ihtiyacı ortadan kalkmakta ve bunun neticesinde hayat kalitesi de artmaktadır. Aşı tedavisinin bir alerji uzmanı tarafından yapılması ve takip edilmesi gereklidir. Çok fazla polen alerjisi olanlarda etkili alerji aşısı için moleküler alerji testinden faydalanmak gerekir. Aşı tedavisi 3-5 yıl devam edebilen bir tedavi yöntemidir. Aşı tedavisinin 6. ayından sonra aşının etkisi ortaya çıkmaktadır. Aşı tedavisiyle 12 ay içinde aşının faydası ortaya çıkmaz ise aşı tedavisine son verilir. Aşı tedavisinde başarı elde edilmesi halinde aşının kesilmesinden sonra aşının etkisi 5-10 yıl süreyle devam etmektedir. 5-10 sene sonra belirtiler geriye gelecek olsa bile eskisi kadar belirtiler yüksek seviyede olmayacaktır.
Polen alerjisinden kaçınma
Polen alerjisi olan kişilerin, belirtileri azaltmak için izleyebileceği bazı yollar vardır. Bu yöntemler şu şekilde detaylandırılabilir:
Polen alerjisi olanlar ne zaman dışarı çıkmalı?
- Polen sezonu boyunca, havadaki polenlerin yoğunluğu aynı değildir; günden güne hatta aynı gün içinde bile değişiklik gösterebilir. Polen alerjisi olan kişilerin dışarı çıktıkları zaman polen sayılarını dikkate almaları gerekir.
- Polenlerin yoğunluğu genellikle sabah saatlerinde artmaya başlar, öğle saatlerinde zirve yapar ve gittikçe azalır. Polenlerin gün içinde en düşük yoğunlukta olduğu saatler güneş doğmadan önceki ve akşam saatleridir.
- Ancak bu durum değişkenlik gösterir. Polen sayılarının yoğun olduğu zamanlar akşam saatlerinde bile çok sayıda polen bulunur.
Polen yoğunluğu hava durumundan etkilenir
- Rüzgârlı havalarda polenlerin havada kalma süreleri ve yayılma alanları artar.
- Yağmurlu havalarda, havadaki polen yoğunluğunda çok belirgin düşüşler olur.
- Meteoroloji raporlarında polen yoğunluğu belirtilmektedir; bu raporların takip edilmesi gerekir.
Kişisel korunma
- Polen sezonunda dışarı çıktığınızda siperli şapka, geniş gözlük ve maske kullanabilirsiniz.
- Eve döndüğünüzde giysilerinizi değiştirin, saçınızı ve yüzünüzü bol su ile yıkayın, mümkünse duş alın.
- Çim biçme, kuru yaprakları toplama gibi faaliyetlerden kaçınmalısınız.
- Burun çevresine uygulanan özel jeller, polenleri tutarak burun içine girmesini önleyebilir.
- Yaşam alanlarının korunması
- Kapı ve pencereleri polenlerin yoğun olduğu zamanlarda kapalı tutmaya özen gösterin.
- Polen sezonunda çamaşırlarınızı dışarıda kurutmayın.
- Evinizde ve arabanızda polen filtreli klima kullanın.
- Araba kullanırken camları kapalı tutun.
Sonuç olarak özellikle alerjik nezle, göz alerjisi ve astımın nedeni polen alerjisi olanların bahar aylarında çok daha dikkatli olması, belirtilerin görülmesiyle erkenden tedavi başlanması Koronavirüs ‘ün bulaşmasına karşı da çok önemli bir tedavi yaklaşımı olacaktır. Alerji belirtileri olanların toplu alanlardan uzak durmaları, maske ve mesafeye dikkat etmeleri ve sık el yıkamaları da çok faydalı olacaktır.
